• Stan prawny na: 2026-06-08
Po wykorzystaniu 182 dni zwolnienia lekarskiego kolejne L4 wystawione przed upływem 60 dni przerwy co do zasady nie otwiera automatycznie nowego okresu zasiłkowego, nawet jeśli dotyczy innej choroby. Znaczenie ma przede wszystkim długość przerwy oraz ustawowe wyjątki.
Przy rozwiązaniu umowy o pracę za porozumieniem stron pracownik powinien rozliczyć niewykorzystany urlop. Jeżeli urlop nie zostanie wykorzystany w naturze przed zakończeniem zatrudnienia, przysługuje ekwiwalent pieniężny.
Okres zasiłkowy to maksymalny czas, za który pracownik może otrzymywać świadczenia chorobowe z powodu niezdolności do pracy. Co do zasady wynosi on 182 dni. Dłuższy okres, czyli 270 dni, dotyczy niezdolności do pracy przypadającej w czasie ciąży albo spowodowanej gruźlicą.
Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. W praktyce obejmuje to zarówno okres, za który pracownik otrzymuje wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy, jak i okres pobierania zasiłku chorobowego z ZUS. Nie jest więc tak, że 182 dni liczy się dopiero od momentu przejęcia wypłaty przez ZUS.
Jeżeli po wykorzystaniu 182 dni pracownik nadal jest niezdolny do pracy, nie oznacza to automatycznie prawa do kolejnych 182 dni zasiłku. W takiej sytuacji trzeba ustalić, czy powstał nowy okres zasiłkowy, czy wcześniejsze i kolejne zwolnienia nadal tworzą jeden okres. Jeżeli zdolność do pracy nie wraca albo przerwa jest zbyt krótka, często właściwym rozwiązaniem jest wniosek o świadczenie rehabilitacyjne.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin - Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Według aktualnych zasad decydujące znaczenie ma przede wszystkim długość przerwy między okresami niezdolności do pracy. Jeżeli przerwa nie przekracza 60 dni, poprzedni okres niezdolności do pracy zasadniczo dolicza się do kolejnego okresu zasiłkowego. Dotyczy to również sytuacji, gdy kolejne zwolnienie lekarskie wynika z innej choroby.
Ten wątek ma osobne, bardziej szczegółowe omówienie: l4 po urlopie a okres zasiłkowy.
Kod A na zwolnieniu lekarskim oznacza, że niezdolność do pracy powstała po przerwie nieprzekraczającej 60 dni i została spowodowana tą samą chorobą, która była przyczyną wcześniejszej niezdolności do pracy. Kod ten nadal ma znaczenie informacyjne, ale nie można już opierać całego rozliczenia wyłącznie na tym, czy lekarz wpisał kod A.
Brak kodu A może oznaczać inną chorobę, ale przy przerwie krótszej niż 60 dni nie musi to prowadzić do otwarcia nowego okresu zasiłkowego. Pracodawca albo ZUS może analizować ciągłość niezdolności do pracy, długość przerwy i dane wynikające z dokumentacji medycznej. Jeżeli są wątpliwości, pracodawca może zwrócić się do ZUS o rozstrzygnięcie sposobu liczenia okresu zasiłkowego.
Jeżeli pracownica wykorzystała już 182 dni okresu zasiłkowego z powodu problemów z kręgosłupem, wróciła do pracy, a następnie przed upływem 60 dni stanie się ponownie niezdolna do pracy z powodu innej choroby, to co do zasady ZUS może doliczyć nowe zwolnienie do poprzedniego okresu zasiłkowego. W takiej sytuacji nowe L4 nie musi dawać prawa do kolejnych 182 dni zasiłku chorobowego.
Jeżeli leczenie ginekologiczne lub późniejsze zabiegi kręgosłupa spowodują dalszą niezdolność do pracy, trzeba ustalić, czy między okresami zwolnień wystąpiła przerwa przekraczająca 60 dni. Jeżeli nie, kolejne zwolnienia mogą być nadal traktowane jako część tego samego limitu. Jeżeli pracownik po wyczerpaniu limitu nadal rokuje odzyskanie zdolności do pracy, należy rozważyć złożenie wniosku o świadczenie rehabilitacyjne.
Warto też pamiętać, że rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron może mieć znaczenie dla dalszych świadczeń. Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia podlega odrębnym warunkom i ograniczeniom. Jeżeli zwolnienie ma trwać po rozwiązaniu umowy albo nowa niezdolność do pracy ma powstać już po ustaniu zatrudnienia, sytuację należy ocenić osobno.
Jeżeli stosunek pracy rozwiązuje się za porozumieniem stron, pracownik zachowuje prawo do rozliczenia urlopu wypoczynkowego. Jeżeli do dnia zakończenia zatrudnienia urlop nie zostanie wykorzystany w naturze, pracodawca powinien wypłacić ekwiwalent pieniężny. Podstawą jest art. 171 § 1 Kodeksu pracy.
Strony mogą ustalić w porozumieniu, że przed datą rozwiązania umowy pracownik wykorzysta część lub całość urlopu. Jeżeli jednak z powodu choroby albo krótkiego terminu zakończenia umowy nie będzie to możliwe, urlop powinien zostać rozliczony pieniężnie. Roszczenie o ekwiwalent powstaje z chwilą rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku pracy.
Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce może wyglądać liczenie okresu zasiłkowego po wykorzystaniu 182 dni oraz rozliczenie urlopu przy zakończeniu zatrudnienia.
Pracownica wykorzystała 182 dni zwolnienia z powodu choroby kręgosłupa. Po 30 dniach pracy trafiła do szpitala z powodu innej choroby. Mimo że przyczyna medyczna jest inna, przerwa nie przekroczyła 60 dni, więc wcześniejsza niezdolność do pracy może zostać doliczona do nowego zwolnienia. W efekcie nie powstaje automatycznie nowy limit 182 dni.
Pracownik po zakończeniu długiego zwolnienia wrócił do pracy i przez 65 dni był zdolny do pracy. Dopiero po tym czasie zachorował ponownie. Ponieważ przerwa przekroczyła 60 dni, co do zasady można rozpocząć nowy okres zasiłkowy, oczywiście pod warunkiem że spełnione są pozostałe warunki ubezpieczeniowe.
Pracownica po chorobie niezwiązanej z ciążą wróciła do pracy, a następnie w krótkim czasie stała się niezdolna do pracy w czasie ciąży. Taka sytuacja wymaga odrębnego zastosowania przepisów o 270-dniowym okresie zasiłkowym i wyjątku dotyczącego wliczania wcześniejszych okresów niezdolności.
Pracownik rozwiązał umowę za porozumieniem stron, mając 12 dni niewykorzystanego urlopu. Pracodawca nie zdążył udzielić urlopu przed datą zakończenia zatrudnienia. W dniu rozwiązania umowy powstał obowiązek wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Nie. Nowy okres zasiłkowy nie powstaje automatycznie. Jeżeli przerwa między zwolnieniami nie przekracza 60 dni, wcześniejsze okresy niezdolności do pracy zasadniczo wlicza się do tego samego okresu zasiłkowego.
Ma znaczenie pomocnicze, ale nie rozstrzyga sama o nowym okresie zasiłkowym. Po krótkiej przerwie, nieprzekraczającej 60 dni, także zwolnienie z powodu innej choroby może zostać doliczone do poprzedniego okresu.
Nie zawsze. Brak kodu A może wskazywać, że chodzi o inną chorobę, ale przy obecnych zasadach kluczowa jest także przerwa między zwolnieniami. Jeżeli nie przekracza 60 dni, ZUS może potraktować zwolnienia jako jeden okres zasiłkowy.
Jeżeli dalsze leczenie lub rehabilitacja dają szansę na odzyskanie zdolności do pracy, można ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne. Wniosek najlepiej przygotować z wyprzedzeniem, aby ograniczyć ryzyko przerwy w wypłacie świadczeń.
Tak, jeżeli pracownik nie wykorzysta przysługującego urlopu przed zakończeniem zatrudnienia. Pracodawca może udzielić urlopu w naturze do dnia rozwiązania umowy, ale niewykorzystaną część musi rozliczyć ekwiwalentem.
W opisanej sytuacji najważniejsze jest to, że po wykorzystaniu 182 dni zwolnienia sama zmiana choroby nie gwarantuje rozpoczęcia nowego okresu zasiłkowego. Jeżeli przerwa między zwolnieniami nie przekroczyła 60 dni, ZUS może doliczyć kolejne L4 do poprzedniego okresu. Dopiero przerwa przekraczająca 60 dni albo szczególny wyjątek ustawowy może zmienić sposób liczenia. Niezależnie od tego, przy rozwiązaniu umowy o pracę niewykorzystany urlop musi zostać rozliczony, a gdy nie da się go wykorzystać, pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Dorota Kriger
Absolwentka kierunku bankowość w Studium Finansów pod patronatem WSB w Poznaniu, licencjat Wydziału Ekonomicznego Akademii Ekonomicznej w Poznaniu w specjalności ekonomika pracy i zarządzanie kadrami. Od 1999 r. zatrudniona na stanowisku specjalisty do spraw administracji i zamówień...
>> więcej informacji