• Stan prawny na: 2026-05-30
Pracownik może zaproponować rozwiązanie umowy za porozumieniem stron także podczas zwolnienia lekarskiego. Ochrona z art. 41 Kodeksu pracy ogranicza wypowiedzenie składane przez pracodawcę, ale nie blokuje zgodnego porozumienia stron.
W artykule wyjaśniamy, kiedy pracodawca może odmówić, jakie znaczenie ma art. 53 Kodeksu pracy po długiej chorobie, co wpisać w porozumieniu i czy przy takim zakończeniu zatrudnienia należy się odprawa.
Tak. Pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim może zaproponować pracodawcy rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. Podstawą jest art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym umowa o pracę może rozwiązać się na mocy porozumienia stron.
Ten tryb różni się od wypowiedzenia. Przy porozumieniu nie działa jednostronna decyzja jednej strony. Potrzebna jest zgodna wola pracownika i pracodawcy co do samego zakończenia zatrudnienia oraz daty, w której umowa ma się rozwiązać. Pracownik może więc wysłać propozycję porozumienia w czasie L4, ale pracodawca nie ma obowiązku jej przyjąć.
Zakaz z art. 41 Kodeksu pracy dotyczy wypowiedzenia umowy przez pracodawcę w czasie urlopu pracownika oraz w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres pozwalający na rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia. Nie oznacza to jednak, że pracownik i pracodawca nie mogą dobrowolnie podpisać porozumienia stron podczas choroby.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Wypowiedzenie jest jednostronnym oświadczeniem woli. Jeżeli składa je pracownik, co do zasady może zrobić to także w czasie choroby. Wtedy trzeba prawidłowo oznaczyć dzień złożenia pisma i początek biegu okresu wypowiedzenia, bo data na wypowiedzeniu może mieć praktyczne znaczenie dla końcowego terminu zatrudnienia.
Porozumienie stron działa inaczej. Nie musi odpowiadać ustawowym okresom wypowiedzenia. Strony mogą ustalić, że umowa rozwiąże się od razu, po kilku dniach, po zakończeniu zwolnienia lekarskiego albo w innej uzgodnionej dacie. Trzeba jednak pamiętać, że samo wysłanie propozycji porozumienia nie rozwiązuje umowy. Umowa kończy się dopiero wtedy, gdy druga strona zaakceptuje propozycję. Dlatego warto jednoznacznie ustalić datę zakończenia stosunku pracy za porozumieniem stron, ponieważ nie musi ona odpowiadać terminom właściwym dla wypowiedzenia.
Jeżeli zamiast porozumienia pracownik lub pracodawca składa wypowiedzenie, choroba może wpływać na rozliczenia i świadczenia w okresie wypowiedzenia. Szerzej ten temat opisuje artykuł o tym, jak działa chorobowe podczas okresu wypowiedzenia.
Co do zasady nie trzeba. Porozumienie stron nie wymaga wskazania przyczyny zakończenia zatrudnienia. W praktyce wystarczy zgodne oświadczenie, że strony rozwiązują umowę o pracę na podstawie art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy w określonej dacie.
Powód może jednak mieć znaczenie wtedy, gdy pracownik chce dochodzić odprawy, dodatkowego świadczenia, ustalić rzeczywistą przyczynę zakończenia zatrudnienia albo wykazać, że porozumienie zostało zawarte pod presją. Wątpliwości w tym zakresie omawia także tekst o tym, czy przyczyna rozwiązania umowy za porozumieniem stron musi być podawana.
Jeżeli niezdolność do pracy trwa długo, pracodawca może w określonych sytuacjach rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownika, czyli na podstawie art. 53 Kodeksu pracy. Nie może jednak zrobić tego dowolnie ani od razu po rozpoczęciu choroby.
Ten wątek ma osobne, bardziej szczegółowe omówienie: długotrwała choroba a art. 53 Kodeksu pracy.
Samo rozwiązanie umowy za porozumieniem stron nie daje automatycznie prawa do odprawy. Jeżeli to pracownik z własnej inicjatywy proponuje rozwiązanie umowy z powodu choroby, zmęczenia lub obawy przed zwolnieniem z art. 53 Kodeksu pracy, ustawowa odprawa z tytułu zwolnień z przyczyn niedotyczących pracownika co do zasady nie powstaje.
Szczegółowe omówienie tego zagadnienia znajduje się w osobnym artykule: przy porozumieniu stron należy się odprawa.
Dla bezpieczeństwa porozumienie najlepiej przygotować w formie pisemnej albo co najmniej dokumentowej, na przykład przez wiadomość e-mail potwierdzoną przez obie strony. W dokumencie powinny znaleźć się przede wszystkim: dane pracownika i pracodawcy, podstawa rozwiązania umowy, czyli art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, dokładna data rozwiązania umowy oraz ustalenia dotyczące rozliczeń.
Warto doprecyzować, czy pracownik otrzyma ekwiwalent za niewykorzystany urlop, kiedy nastąpi wypłata wynagrodzenia i innych świadczeń, jak zostanie rozliczony sprzęt służbowy oraz czy pracodawca wypłaci dodatkową kwotę uzgodnioną w porozumieniu. Jeżeli strony uzgadniają świadczenie dodatkowe, najlepiej jasno wskazać jego wysokość, termin wypłaty i charakter.
Nie należy podpisywać dokumentu z datą wsteczną ani z niejasnym sformułowaniem, że pracownik zrzeka się wszelkich roszczeń, jeżeli nie jest pewne, czego takie zrzeczenie dotyczy. Część roszczeń pracowniczych nie może być skutecznie zrzeczona, a zbyt szerokie postanowienia często prowadzą później do sporu.
Poniższe przykłady pokazują, jak różne mogą być skutki porozumienia stron podczas choroby. W praktyce decydujące znaczenie mają daty, inicjatywa stron i rzeczywista przyczyna zakończenia zatrudnienia.
Pani Anna wykorzystała 182 dni okresu zasiłkowego i złożyła wniosek o świadczenie rehabilitacyjne. Obawia się, że pracodawca po upływie pierwszych 3 miesięcy świadczenia rehabilitacyjnego rozwiąże z nią umowę na podstawie art. 53 Kodeksu pracy. Może zaproponować rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, ale pracodawca nie musi się zgodzić. Jeżeli porozumienie zostanie podpisane z inicjatywy pani Anny i przyczyną będzie jej długotrwała choroba, odprawa ustawowa co do zasady nie będzie należna.
Pan Marek przebywa na zwolnieniu lekarskim, a pracodawca prowadzi likwidację działu i proponuje kilku pracownikom porozumienia stron w ramach redukcji etatów. Jeżeli pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników, a rzeczywistą przyczyną rozwiązania umowy jest likwidacja stanowiska, pan Marek może mieć prawo do odprawy, mimo że formalnie umowa rozwiąże się za porozumieniem stron.
Pani Katarzyna jest na L4 i chce szybko zakończyć zatrudnienie, ponieważ znalazła inną pracę po planowanym powrocie do zdrowia. Wysyła pracodawcy propozycję porozumienia z datą rozwiązania umowy za dwa tygodnie. Jeżeli pracodawca zaakceptuje propozycję, umowa rozwiąże się w uzgodnionym dniu. Jeżeli odmówi, samo pismo pani Katarzyny nie zakończy zatrudnienia i trzeba będzie rozważyć wypowiedzenie albo dalsze negocjacje.
Tak. Pracownik może złożyć taką propozycję podczas zwolnienia lekarskiego. Umowa rozwiąże się jednak tylko wtedy, gdy pracodawca przyjmie propozycję.
Tak. Porozumienie stron wymaga zgody obu stron. Pracodawca może odmówić, zaproponować inną datę rozwiązania umowy albo inne warunki rozliczenia.
Nie. Art. 41 Kodeksu pracy ogranicza wypowiedzenie składane przez pracodawcę w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika. Nie wyłącza dobrowolnego porozumienia stron.
Nie zawsze. Przy pracowniku zatrudnionym co najmniej 6 miesięcy albo niezdolnym do pracy z powodu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej trzeba uwzględnić także pierwsze 3 miesiące pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Dopiero po upływie właściwych okresów może powstać podstawa z art. 53 Kodeksu pracy.
Nie automatycznie. Odprawa może przysługiwać, gdy rozwiązanie umowy następuje z przyczyn niedotyczących pracownika, u pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników, a spełnione są warunki ustawy o zwolnieniach grupowych. W typowej sytuacji, gdy pracownik sam prosi o porozumienie z powodu choroby, odprawa ustawowa zwykle nie przysługuje.
Co do zasady nie. Przyczyna nie jest obowiązkowym elementem porozumienia stron. Warto ją jednak rozważyć, gdy ma znaczenie dla odprawy, programu odejść, rozliczeń albo późniejszego sporu.
Zwykle nie jednostronnie. Cofnięcie porozumienia wymaga zgody drugiej strony, chyba że istnieją podstawy do podważenia oświadczenia woli, na przykład błąd, groźba lub inna wada oświadczenia. Takie sytuacje wymagają indywidualnej oceny.
Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron podczas zwolnienia lekarskiego jest dopuszczalne, ale nie działa automatycznie. Pracownik może wystąpić z propozycją, natomiast pracodawca może ją przyjąć, odrzucić albo zaproponować inne warunki. Ochrona przed wypowiedzeniem w czasie choroby nie wyklucza dobrowolnego zakończenia zatrudnienia.
Największej ostrożności wymagają sprawy po długotrwałej chorobie, zwłaszcza po wykorzystaniu 182 dni okresu zasiłkowego i przy świadczeniu rehabilitacyjnym. Przed podpisaniem porozumienia warto sprawdzić, czy pracodawca rzeczywiście mógłby zastosować art. 53 Kodeksu pracy, czy istnieją podstawy do odprawy oraz jak zakończenie zatrudnienia wpłynie na dalsze świadczenia.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Dorota Kriger
Absolwentka kierunku bankowość w Studium Finansów pod patronatem WSB w Poznaniu, licencjat Wydziału Ekonomicznego Akademii Ekonomicznej w Poznaniu w specjalności ekonomika pracy i zarządzanie kadrami. Od 1999 r. zatrudniona na stanowisku specjalisty do spraw administracji i zamówień...
>> więcej informacji