Przerwa między umowami przy przejściu na emeryturę

Czy przy przejściu na emeryturę potrzebna jest przerwa między umowami?

Nie ma przepisu prawa pracy ani przepisu emerytalnego, który wymagałby 3-miesięcznej przerwy między rozwiązaniem jednej umowy o pracę a zawarciem kolejnej umowy z tym samym pracodawcą. Jeżeli dotychczasowa umowa zostanie skutecznie rozwiązana 24 lutego, zawarcie nowej umowy od 1 marca co do zasady jest dopuszczalne.

W sprawach emerytalnych najważniejsze jest nie tyle to, ile dni trwa przerwa, lecz to, czy przed kontynuowaniem zatrudnienia doszło do formalnego rozwiązania stosunku pracy. Pracownik nie musi uzyskiwać statusu osoby bezrobotnej. Musi natomiast wykazać, że poprzedni stosunek pracy ustał, na przykład świadectwem pracy. Dla pełniejszego obrazu można zestawić to z zagadnieniem: Prezes spółki na emeryturze a ZUS.

Artykuł 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przewiduje, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu, jeżeli emeryt kontynuuje zatrudnienie bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego pracował bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.

Oznacza to, że ZUS może zawiesić wypłatę emerytury, jeżeli pracownik nie rozwiąże dotychczasowej umowy i będzie nadal pracował u tego samego pracodawcy. Jeżeli jednak umowa zostanie rozwiązana, a następnie strony zawrą nową umowę, sam fakt krótkiej przerwy nie stanowi przeszkody.

Jak rozwiązać dotychczasową umowę o pracę?

Jeżeli umowa o pracę na czas określony ma trwać do 31 sierpnia, to nie zakończy się automatycznie w lutym tylko dlatego, że pracownik osiąga wiek emerytalny albo chce przejść na emeryturę. Trzeba doprowadzić do jej wcześniejszego rozwiązania.

Najczęściej można to zrobić na jeden z trzech sposobów:

• rozwiązać umowę za porozumieniem stron w uzgodnionej dacie, na przykład 24 lutego,
• złożyć wypowiedzenie i poczekać na upływ okresu wypowiedzenia,
• poczekać do końca okresu, na jaki umowa została zawarta, jeżeli nie ma potrzeby wcześniejszego zakończenia zatrudnienia.

W praktyce najprostszym rozwiązaniem przy przejściu na emeryturę i szybkim ponownym zatrudnieniu jest porozumienie stron. W takim przypadku pracownik i pracodawca wspólnie ustalają datę zakończenia umowy, bez czekania na ustawowy okres wypowiedzenia.

Okres wypowiedzenia umowy na czas określony

Jeżeli strony nie zawrą porozumienia, zastosowanie ma okres wypowiedzenia. Zgodnie z art. 36 Kodeksu pracy okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony i umowy zawartej na czas nieokreślony zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

• 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
• 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
• 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Jeżeli pracownik ma 3-miesięczny okres wypowiedzenia i złoży wypowiedzenie w lutym, umowa nie rozwiąże się od razu. W takiej sytuacji przeszkodą nie jest wymóg 3-miesięcznej przerwy między umowami, lecz sam okres wypowiedzenia, który trzeba prawidłowo obliczyć.

Dlatego jeżeli celem jest zakończenie umowy 24 lutego i zawarcie nowej umowy od 1 marca, należy sprawdzić, czy pracodawca zgodzi się na porozumienie stron. Bez takiej zgody wcześniejsze rozwiązanie umowy może nie być możliwe w oczekiwanym terminie.

Limit umów na czas określony po ponownym zatrudnieniu

Przy zawieraniu kolejnej umowy trzeba pamiętać o art. 25¹ Kodeksu pracy. Co do zasady łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami nie może przekraczać 33 miesięcy, a liczba takich umów nie może przekraczać 3.

Jeżeli strony przekroczą limit 33 miesięcy albo zawrą czwartą umowę na czas określony, zatrudnienie co do zasady przekształca się w umowę na czas nieokreślony. Krótka przerwa między umowami nie służy automatycznemu wyzerowaniu tych limitów.

Od tej zasady istnieją wyjątki, między innymi przy umowach zawieranych w celu zastępstwa pracownika, przy pracach sezonowych lub dorywczych, przy zatrudnieniu na czas kadencji albo gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie. Każdy wyjątek wymaga jednak ostrożnej oceny, ponieważ nie może być stosowany pozornie.

Co powinien zrobić pracownik przed złożeniem dokumentów do ZUS?

Pracownik powinien przede wszystkim ustalić z pracodawcą datę rozwiązania dotychczasowej umowy oraz sposób jej zakończenia. Następnie powinien zadbać o dokument potwierdzający ustanie zatrudnienia, najczęściej świadectwo pracy.

Wniosek o emeryturę można przygotować wcześniej, ale dla wypłaty świadczenia bez zawieszenia istotne jest wykazanie, że stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą został rozwiązany. Jeżeli ZUS wyda decyzję, a zatrudnienie nie zostanie wcześniej zakończone, wypłata emerytury może zostać zawieszona do czasu spełnienia warunku z art. 103a ustawy emerytalnej.

Po rozwiązaniu umowy i dopełnieniu formalności emerytalnych pracownik może ponownie podjąć pracę u tego samego pracodawcy. Jeżeli jest to emerytura po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, dalszy przychód z pracy zasadniczo nie powoduje zmniejszenia ani zawieszenia emerytury z powodu wysokości zarobków. Inaczej może być przy wcześniejszych świadczeniach, gdzie obowiązują limity przychodu.

Odpowiedź na opisany przypadek

Jeżeli dotychczasowa umowa zostanie skutecznie rozwiązana 24 lutego, a nowa umowa ma zostać zawarta od 1 marca, taka przerwa zasadniczo wystarcza. Nie ma wymogu, aby przerwa trwała 3 miesiące.

Trzeba jednak upewnić się, że umowa rzeczywiście zakończy się 24 lutego. Jeżeli termin ten ma wynikać wyłącznie z wypowiedzenia, konieczne jest sprawdzenie okresu wypowiedzenia. Jeżeli okres wypowiedzenia jest dłuższy, potrzebne będzie porozumienie stron albo inna zgodna z prawem podstawa wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy.

Należy też sprawdzić, czy nowa umowa na czas określony nie spowoduje przekroczenia limitu 33 miesięcy albo 3 umów terminowych między tym samym pracownikiem i pracodawcą. Jeżeli limit został już wykorzystany, kolejna umowa może być traktowana jako umowa na czas nieokreślony.

FAQ

Czy przerwa między umowami musi trwać 3 miesiące?

Nie. Przepisy nie wymagają 3-miesięcznej przerwy przy przejściu na emeryturę i ponownym zatrudnieniu u tego samego pracodawcy. Trzymiesięczny termin może wynikać z okresu wypowiedzenia, a nie z obowiązkowej przerwy.

Czy wystarczy jeden dzień przerwy między zatrudnieniem a nową umową?

Co do zasady tak, jeżeli poprzednia umowa została skutecznie rozwiązana i można to wykazać przed ZUS. Przepisy nie wskazują minimalnej liczby dni przerwy, ale nie może dojść do nieprzerwanego kontynuowania tego samego stosunku pracy.

Czy trzeba rejestrować się jako bezrobotny, żeby ZUS wypłacał emeryturę?

Nie. Warunkiem wynikającym z art. 103a ustawy emerytalnej jest uprzednie rozwiązanie stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą, a nie uzyskanie statusu osoby bezrobotnej.

Czy można podpisać nową umowę z tym samym pracodawcą po przejściu na emeryturę?

Tak. Po rozwiązaniu poprzedniej umowy można ponownie zatrudnić się u tego samego pracodawcy. Trzeba jednak zadbać o prawidłowe daty zakończenia i rozpoczęcia umów oraz o dokumenty dla ZUS.

Czy kolejna umowa na czas określony zawsze jest dopuszczalna?

Nie zawsze. Należy sprawdzić limit 33 miesięcy oraz limit 3 umów na czas określony. Po ich przekroczeniu zatrudnienie może być uznane za umowę na czas nieokreślony, chyba że zastosowanie ma ustawowy wyjątek.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.