Urlop zdrowotny nauczyciela po macierzyńskim

Czy po urlopie macierzyńskim można przejść na urlop dla poratowania zdrowia?

Tak, samo korzystanie z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego albo wcześniejszego zwolnienia lekarskiego w ciąży nie wyklucza późniejszego urlopu dla poratowania zdrowia. Nie jest to jednak urlop udzielany z samego faktu powrotu po urodzeniu dziecka. Nauczyciel musi spełnić wszystkie warunki z Karty Nauczyciela oraz uzyskać właściwe orzeczenie lekarskie.

W opisanej sprawie największym problemem nie jest sama przerwa związana z ciążą i rodzicielstwem, lecz planowane ograniczenie zatrudnienia do 14/18 etatu. Urlop dla poratowania zdrowia przysługuje nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć. Jeżeli więc od dnia powrotu do pracy będzie Pani skutecznie zatrudniona w wymiarze 14/18, dyrektor może odmówić udzielenia urlopu zdrowotnego z powodu niespełnienia warunku pełnego etatu.

Warunki udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia

Zgodnie z art. 73 Karty Nauczyciela urlop dla poratowania zdrowia może otrzymać nauczyciel zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, po przepracowaniu co najmniej 7 lat w szkole. Urlop służy przeprowadzeniu leczenia zaleconego w związku ze stanem zdrowia nauczyciela, w szczególności gdy chodzi o schorzenia związane ze środowiskiem pracy lub sposobem wykonywania pracy, albo o leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową.

Urlopu udziela dyrektor szkoły, ale podstawą nie jest zwykłe zaświadczenie od lekarza rodzinnego ani samo zwolnienie lekarskie. Konieczne jest orzeczenie lekarza medycyny pracy wydane w trybie przewidzianym w Karcie Nauczyciela. Dopiero takie orzeczenie pozwala dyrektorowi rozpoznać wniosek o urlop.

Jednorazowo urlop może trwać maksymalnie rok. Łączny wymiar urlopów dla poratowania zdrowia w całym okresie zatrudnienia nauczyciela nie może przekroczyć 3 lat. Jeżeli nauczyciel korzystał już z takiego urlopu, kolejne uprawnienie ocenia się z uwzględnieniem dodatkowych ograniczeń dotyczących odstępu między urlopami.

Pełny etat ma znaczenie w chwili korzystania z urlopu

Warunek pełnego wymiaru zajęć jest w tej sprawie decydujący. Nauczyciel zatrudniony na część etatu, na przykład 14/18, nie spełnia ustawowej przesłanki udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia. Dotyczy to także sytuacji, w której wcześniej przez wiele lat pracował w pełnym wymiarze, ale przed rozpoczęciem urlopu doszło do skutecznego ograniczenia zatrudnienia.

Jeżeli podpisała Pani zgodę na ograniczenie wymiaru zajęć po powrocie, trzeba ustalić, od kiedy dokładnie zmiana ma obowiązywać i czy jest jeszcze prawna możliwość jej cofnięcia albo zmiany za porozumieniem z dyrektorem. Jeżeli od dnia zakończenia urlopu związanego z rodzicielstwem będzie Pani zatrudniona już tylko na 14/18 etatu, uzyskanie urlopu dla poratowania zdrowia będzie zasadniczo niemożliwe.

Jak liczyć 7 lat pracy w szkole?

Przy pierwszym urlopie dla poratowania zdrowia nauczyciel musi wykazać co najmniej 7 lat pracy w szkole bezpośrednio przed rozpoczęciem urlopu. Do tego okresu wlicza się czasową niezdolność do pracy z powodu choroby oraz urlopy inne niż wypoczynkowy, ale tylko w granicach określonych w ustawie. Jeżeli takie nieobecności trwają łącznie dłużej niż 6 miesięcy, wymagany okres pracy ulega odpowiedniemu przedłużeniu.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że po każdym długim urlopie macierzyńskim, rodzicielskim lub długim zwolnieniu lekarskim trzeba przepracować od nowa 7 lat. Trzeba policzyć cały okres zatrudnienia w szkole i uwzględnić ustawowe przedłużenie. W przypadku osoby pracującej od 2000 r. wieloletni staż może nadal wystarczać, ale wymaga to konkretnego wyliczenia na podstawie dat nieobecności i daty planowanego urlopu zdrowotnego.

W praktyce więc wcześniejsza odpowiedź, że prawo do urlopu powstanie dopiero po roku od powrotu do pracy, mogłaby być zbyt daleko idąca. Długa nieobecność wpływa na obliczenie wymaganego okresu, ale nie zawsze przekreśla spełnienie warunku 7 lat pracy.

Procedura uzyskania urlopu zdrowotnego

Procedura zwykle zaczyna się od pisemnego wniosku nauczyciela do dyrektora szkoły. Następnie nauczyciel powinien zostać skierowany na badanie do lekarza medycyny pracy uprawnionego do wydania orzeczenia w sprawie urlopu dla poratowania zdrowia. Orzeczenie powinno wskazywać potrzebę udzielenia urlopu oraz okres, na jaki urlop jest potrzebny.

Jeżeli nauczyciel albo dyrektor nie zgadza się z orzeczeniem, przepisy przewidują możliwość odwołania w ustawowym trybie. Dlatego warto zachować kopie dokumentów, daty doręczeń i potwierdzenia złożenia pism.

Podczas urlopu dla poratowania zdrowia nauczyciel nie powinien wykonywać pracy zarobkowej, która pozostawałaby w sprzeczności z celem urlopu. Naruszenie tego obowiązku może prowadzić do odwołania z urlopu.

Co to oznacza dla opisanej sytuacji?

Jeżeli po zakończeniu urlopu związanego z rodzicielstwem wraca Pani do szkoły na 14/18 etatu, to najprawdopodobniej nie będzie Pani mogła skutecznie skorzystać z urlopu dla poratowania zdrowia, mimo wieloletniego stażu pracy. Przeszkodą będzie brak pełnego wymiaru zajęć.

Jeżeli natomiast nadal pozostawałaby Pani zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć w dacie udzielania i rozpoczynania urlopu, należałoby następnie zbadać drugi warunek: wymagany okres pracy w szkole z uwzględnieniem zwolnienia lekarskiego, urlopu macierzyńskiego i ewentualnego urlopu rodzicielskiego. Przy zatrudnieniu od 2000 r. warunek stażu może być spełniony, ale wymaga dokładnego przeliczenia.

Najbezpieczniej jest więc przed powrotem do pracy ustalić na piśmie: aktualny wymiar zatrudnienia, datę wejścia w życie ograniczenia do 14/18, rodzaj podpisanego dokumentu oraz możliwość cofnięcia albo zmiany zgody na ograniczenie etatu.

FAQ

Czy urlop macierzyński przerywa staż do urlopu dla poratowania zdrowia?

Nie w tym sensie, że trzeba zaczynać liczenie od początku. Nieobecności związane z chorobą oraz urlopy inne niż wypoczynkowy wpływają jednak na obliczenie wymaganego okresu pracy, jeżeli przekraczają ustawowy limit.

Czy nauczyciel zatrudniony na 14/18 etatu może dostać urlop zdrowotny?

Co do zasady nie. Karta Nauczyciela wymaga zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć. Część etatu, nawet przy bardzo długim stażu, nie spełnia tego warunku.

Czy wystarczy zaświadczenie od lekarza rodzinnego?

Nie. Podstawą udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia jest orzeczenie lekarza medycyny pracy wydane w odpowiednim trybie. Zaświadczenie od innego lekarza może mieć znaczenie pomocnicze, ale nie zastępuje wymaganego orzeczenia.

Czy można złożyć wniosek jeszcze podczas urlopu rodzicielskiego?

Można przygotować sprawę i wystąpić do dyrektora, ale urlop dla poratowania zdrowia nie powinien nakładać się na urlop związany z rodzicielstwem. Istotne będzie także to, jaki wymiar zatrudnienia będzie obowiązywał w dacie rozpoczęcia urlopu zdrowotnego.

Czy zgodę na ograniczenie etatu można cofnąć?

To zależy od treści podpisanego dokumentu, okoliczności jego podpisania i stanowiska pracodawcy. Najczęściej potrzebne będzie porozumienie z dyrektorem albo wykazanie, że zgoda była wadliwa. Warto przeanalizować dokument przed terminem wejścia ograniczenia w życie.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 986 z późn. zm.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.