Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika na L4

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wypowiedzieć umowę o pracę?

Tak. Pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim może wypowiedzieć umowę o pracę. Zwolnienie lekarskie nie blokuje prawa pracownika do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu. Ochrona przewidziana w art. 41 Kodeksu pracy działa w drugą stronę: co do zasady pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika ani innej usprawiedliwionej nieobecności, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Przepis ten nie zakazuje jednak pracownikowi złożenia własnego wypowiedzenia.

Pracownik nie musi uzasadniać wypowiedzenia umowy o pracę. Dotyczy to zarówno umowy na czas nieokreślony, jak i umowy na czas określony oraz umowy na okres próbny. Dla bezpieczeństwa wypowiedzenie powinno mieć formę pisemną, zawierać datę, dane pracownika i pracodawcy, jednoznaczne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy oraz podpis pracownika.

W praktyce najważniejsze jest nie samo sporządzenie pisma, ale skuteczne doręczenie go pracodawcy. Oświadczenie jest złożone wtedy, gdy doszło do pracodawcy w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią. Można je przekazać osobiście za potwierdzeniem odbioru, wysłać listem poleconym albo doręczyć kurierem. Jeżeli pracownik korzysta z formy elektronicznej, najbezpieczniejsze jest użycie kwalifikowanego podpisu elektronicznego.

Kiedy zaczyna się i kiedy kończy okres wypowiedzenia?

Okres wypowiedzenia zależy od rodzaju umowy oraz stażu pracy u danego pracodawcy. Przy umowie na czas określony i nieokreślony wynosi on 2 tygodnie, 1 miesiąc albo 3 miesiące, zależnie od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Jeżeli pracownik ma trzymiesięczny okres wypowiedzenia, wypowiedzenie obejmuje pełne miesiące kalendarzowe i kończy się w ostatnim dniu miesiąca.

Przykładowo: jeżeli pracodawca może zapoznać się z wypowiedzeniem najpóźniej w ostatnim dniu maja, trzymiesięczny okres wypowiedzenia obejmie czerwiec, lipiec i sierpień, a umowa rozwiąże się 31 sierpnia. Jeżeli pismo dotrze do pracodawcy dopiero w czerwcu, bieg trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia przesunie się i umowa rozwiąże się z końcem września.

Przy okresie wypowiedzenia liczonym w tygodniach termin kończy się w sobotę, a przy okresie liczonym w miesiącach albo ich wielokrotności - w ostatnim dniu miesiąca. Wynika to z art. 30 § 2¹ K.p. Dlatego przy wysyłce pocztą trzeba brać pod uwagę nie datę nadania listu, lecz moment, w którym pracodawca miał realną możliwość zapoznania się z wypowiedzeniem.

Czy po zakończeniu L4 trzeba wrócić do pracy w okresie wypowiedzenia?

Jeżeli zwolnienie lekarskie trwa nadal, pracownik nie ma obowiązku świadczenia pracy, ponieważ jest usprawiedliwienie nieobecny. Powinien jednak wykorzystywać zwolnienie zgodnie z jego celem. Od 13 kwietnia 2026 r. przepisy dotyczące kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich są bardziej szczegółowe; wykonywanie pracy zarobkowej albo aktywność niezgodna z celem zwolnienia może prowadzić do utraty prawa do świadczeń chorobowych za kontrolowany okres.

Jeżeli natomiast zwolnienie lekarskie się kończy, a lekarz nie stwierdza dalszej niezdolności do pracy, pracownik pozostaje zatrudniony do końca okresu wypowiedzenia. Oznacza to, że powinien wrócić do pracy, chyba że pracodawca udzieli mu urlopu wypoczynkowego, zwolni go z obowiązku świadczenia pracy albo strony ustalą wcześniejsze rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.

Sam fakt, że pracownik nie chce wracać do firmy, nie wystarcza do usprawiedliwienia nieobecności po zakończeniu L4. Nieusprawiedliwione niestawienie się do pracy może narazić pracownika na konsekwencje porządkowe, utratę wynagrodzenia za czas nieobecności, a w skrajnych przypadkach również na rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Urlop wypoczynkowy i zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

W okresie wypowiedzenia pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego, a pracownik ma obowiązek go wykorzystać, jeżeli pracodawca tak postanowi. Tak wynika z art. 167¹ K.p. Dotyczy to zarówno wypowiedzenia złożonego przez pracownika, jak i wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę.

Urlopu wypoczynkowego nie udziela się jednak na czas niezdolności do pracy potwierdzonej zwolnieniem lekarskim. Jeżeli pracownik cały okres wypowiedzenia przebywa na L4, zwykle nie będzie możliwości realnego wykorzystania urlopu. Wtedy po rozwiązaniu umowy pracodawca powinien wypłacić ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop, zgodnie z art. 171 § 1 K.p.

Innym rozwiązaniem jest zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy do końca okresu wypowiedzenia. Zgodnie z art. 36² K.p. pracodawca może to zrobić w związku z wypowiedzeniem umowy, a pracownik zachowuje wtedy prawo do wynagrodzenia. Pracownik nie może jednak jednostronnie wymusić takiego zwolnienia - wymaga to decyzji pracodawcy.

Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika z przyczyn zdrowotnych

Natychmiastowe rozwiązanie umowy przez pracownika jest możliwe, ale tylko w sytuacjach przewidzianych w Kodeksie pracy. Zgodnie z art. 55 § 1 K.p. pracownik może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, jeżeli zostało wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniósł go w terminie wskazanym w orzeczeniu do innej pracy odpowiedniej ze względu na stan zdrowia i kwalifikacje zawodowe.

To oznacza, że samo długotrwałe L4, obawa przed powrotem do pracy albo niezgoda na określony zabieg medyczny nie dają automatycznie prawa do odejścia z dnia na dzień. Potrzebne jest odpowiednie orzeczenie lekarskie dotyczące szkodliwego wpływu wykonywanej pracy na zdrowie oraz brak reakcji pracodawcy w terminie wskazanym w tym orzeczeniu.

Drugim przypadkiem jest art. 55 § 1¹ K.p., czyli ciężkie naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika. Wtedy pracownik również może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, a co do zasady może żądać odszkodowania. Taki tryb wymaga jednak ostrożności, ponieważ przyczyna musi być rzeczywista, konkretna i poważna. Oświadczenie powinno być złożone na piśmie, z podaniem przyczyny, a art. 52 § 2 K.p. stosuje się odpowiednio, co oznacza miesięczny termin od uzyskania wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.

Porozumienie stron jako sposób szybszego zakończenia umowy

Jeżeli pracownik chce zakończyć zatrudnienie wcześniej niż po upływie okresu wypowiedzenia, najprostszym rozwiązaniem bywa porozumienie stron. Zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 K.p. umowa o pracę może rozwiązać się w terminie uzgodnionym przez pracownika i pracodawcę. Może to być dowolna data, nawet dzień zawarcia porozumienia.

Pracodawca nie ma jednak obowiązku zgodzić się na porozumienie stron. Jeżeli odmówi, a pracownik złoży wypowiedzenie, trzeba zachować ustawowy albo umowny okres wypowiedzenia. W takiej sytuacji warto równolegle ustalić, czy możliwe jest wykorzystanie urlopu, zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy albo praca zdalna, jeżeli charakter pracy i stan zdrowia na to pozwalają.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop po rozwiązaniu umowy

Po rozwiązaniu umowy pracodawca ma obowiązek rozliczyć niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Jeżeli urlop nie został wykorzystany w naturze, należy wypłacić ekwiwalent pieniężny. Prawo do ekwiwalentu powstaje z dniem rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy.

Przy obliczaniu urlopu trzeba uwzględnić zarówno urlop zaległy, jak i urlop bieżący w wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy w danym roku. Niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Jeżeli pracownik ma długi okres wypowiedzenia, liczba dni urlopu do rozliczenia może więc zależeć od tego, w którym miesiącu umowa rzeczywiście się rozwiąże.

FAQ

Czy można wysłać wypowiedzenie pocztą podczas zwolnienia lekarskiego?

Tak. Pracownik może wysłać wypowiedzenie pocztą albo kurierem. Trzeba jednak pamiętać, że dla rozpoczęcia biegu wypowiedzenia istotna jest data, w której pracodawca mógł zapoznać się z oświadczeniem, a nie sama data nadania przesyłki.

Czy pracownik na L4 musi podawać przyczynę wypowiedzenia?

Nie. Przy zwykłym wypowiedzeniu pracownik nie musi wskazywać przyczyny. Przyczyna jest konieczna przy rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia przez pracownika, na przykład w trybie art. 55 K.p.

Czy zwolnienie lekarskie wydłuża okres wypowiedzenia?

Nie. Choroba pracownika sama w sobie nie wydłuża okresu wypowiedzenia. Umowa rozwiąże się z upływem okresu wypowiedzenia, nawet jeżeli w tym czasie pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim.

Czy pracodawca może kazać wykorzystać urlop po zakończeniu L4?

Tak, jeżeli pracownik jest już zdolny do pracy i nadal trwa okres wypowiedzenia. W okresie wypowiedzenia pracownik jest obowiązany wykorzystać urlop, jeżeli pracodawca mu go udzieli. Urlopu nie udziela się natomiast na okres niezdolności do pracy potwierdzonej L4.

Czy można nie wracać do pracy po zakończeniu zwolnienia lekarskiego?

Nie bez uzgodnienia z pracodawcą albo innej podstawy usprawiedliwiającej nieobecność. Po zakończeniu L4 pracownik powinien stawić się do pracy, jeżeli jest zdolny do pracy i nadal pozostaje zatrudniony.

Czy odmowa zabiegu medycznego pozwala rozwiązać umowę natychmiast?

Nie automatycznie. Decyzje medyczne należą do pacjenta, ale z punktu widzenia prawa pracy liczy się to, czy istnieje dalsza niezdolność do pracy albo orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ pracy na zdrowie. Sam brak zgody na zabieg nie zastępuje przesłanek z art. 55 K.p.

Czy po rozwiązaniu umowy należy się ekwiwalent za urlop?

Tak, jeżeli do dnia rozwiązania umowy pracownik nie wykorzystał przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. Wtedy pracodawca powinien wypłacić ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop.

Podsumowanie

Pracownik może wypowiedzieć umowę o pracę w czasie zwolnienia lekarskiego. Powinien jednak zadbać o prawidłowe doręczenie wypowiedzenia, ponieważ od tego zależy rozpoczęcie biegu okresu wypowiedzenia. Jeżeli po zakończeniu L4 okres wypowiedzenia nadal trwa, pracownik co do zasady powinien wrócić do pracy, chyba że korzysta z urlopu, został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy albo zawarł z pracodawcą porozumienie.

Natychmiastowe odejście z pracy wymaga odrębnej podstawy prawnej. W sprawach zdrowotnych kluczowe znaczenie ma orzeczenie lekarskie o szkodliwym wpływie pracy na zdrowie i brak przeniesienia do innej odpowiedniej pracy. W razie wątpliwości lepiej nie składać pochopnego oświadczenia bez wypowiedzenia, ponieważ błędnie dobrany tryb zakończenia umowy może wywołać spór z pracodawcą.

Źródła

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, w szczególności art. 30, art. 32, art. 36, art. 36², art. 41, art. 55, art. 61¹, art. 61², art. 155³, art. 167¹ i art. 171 K.p.

2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636, w szczególności przepisy dotyczące prawidłowego wykorzystywania zwolnień od pracy i utraty prawa do zasiłku.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.