Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika na L4

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wypowiedzieć umowę o pracę?

Tak. Pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim może wypowiedzieć umowę o pracę. Zwolnienie lekarskie nie blokuje prawa pracownika do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu. Ochrona przewidziana w art. 41 Kodeksu pracy działa w drugą stronę: co do zasady pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika ani innej usprawiedliwionej nieobecności, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Przepis ten nie zakazuje jednak pracownikowi złożenia własnego wypowiedzenia.

Pracownik nie musi uzasadniać zwykłego wypowiedzenia umowy o pracę. Dotyczy to umowy na czas nieokreślony, umowy na czas określony oraz umowy na okres próbny. Dla bezpieczeństwa wypowiedzenie powinno mieć formę pisemną, zawierać datę, dane pracownika i pracodawcy, jednoznaczne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy oraz podpis pracownika. Szczegółowe zasady dotyczące wypowiedzenia umowy przez pracownika, jego formy, terminów i skutków omawiamy w osobnym poradniku.

Istotne jest także skuteczne doręczenie oświadczenia pracodawcy. Oświadczenie wywołuje skutek, gdy dotrze do pracodawcy w taki sposób, że może on zapoznać się z jego treścią. Można przekazać je osobiście za potwierdzeniem odbioru, wysłać pocztą albo kurierem. Jeżeli pracownik chce zachować formę pisemną przy doręczeniu elektronicznym, może posłużyć się dokumentem opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Kiedy zaczyna się i kiedy kończy okres wypowiedzenia?

Przy umowie o pracę na czas określony i nieokreślony okres wypowiedzenia zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Zgodnie z art. 36 § 1 K.p. wynosi on:

• 2 tygodnie - gdy pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
• 1 miesiąc - gdy był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
• 3 miesiące - gdy był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Przy ustalaniu tego stażu uwzględnia się również okres przypadający do dnia rozwiązania umowy, a więc sam okres wypowiedzenia może mieć znaczenie dla osiągnięcia kolejnego progu stażowego.

Przy okresie wypowiedzenia liczonym w tygodniach termin kończy się w sobotę, a przy okresie liczonym w miesiącach albo ich wielokrotności - w ostatnim dniu miesiąca. Wynika to z art. 30 § 2¹ K.p. Dlatego przy wysyłce pocztą trzeba brać pod uwagę moment, w którym pracodawca mógł zapoznać się z wypowiedzeniem, a nie wyłącznie datę nadania przesyłki.

Jak staż pracy 2026 wpływa na okres wypowiedzenia?

Od 2026 r. przy ustalaniu stażu pracy trzeba uwzględniać art. 302¹ K.p. Nowe przepisy rozszerzyły katalog okresów zaliczanych do okresu zatrudnienia między innymi o określone okresy prowadzenia działalności pozarolniczej, wykonywania umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, a także inne okresy wskazane w tym przepisie.

Dla długości okresu wypowiedzenia nie wystarcza jednak sam ogólny staż zawodowy. Art. 36 K.p. odwołuje się do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Dlatego wcześniejsza aktywność pozapracownicza może zwiększyć zakładowy staż pracy, jeżeli spełnia warunki art. 302¹ K.p., była wykonywana na rzecz obecnego pracodawcy i została prawidłowo udokumentowana. Zlecenie wykonywane wcześniej dla zupełnie innego podmiotu może wpływać na ogólny staż potrzebny do innych uprawnień, ale samo w sobie nie zwiększa stażu u obecnego pracodawcy służącego do ustalenia okresu wypowiedzenia.

Nowe zasady mają zastosowanie do pracowników zatrudnionych w jednostkach sektora finansów publicznych od 1 stycznia 2026 r., a u pozostałych pracodawców od 1 maja 2026 r. Ustawa przewiduje także regulację przejściową: doliczenie nowych okresów nie zmienia długości okresu wypowiedzenia, który już trwał odpowiednio 1 stycznia 2026 r. albo 1 maja 2026 r.

Przed obliczeniem daty rozwiązania umowy pracownik powinien więc sprawdzić nie tylko datę rozpoczęcia etatu, lecz także wcześniejsze okresy pracy na rzecz tego samego podmiotu oraz to, czy zostały one udokumentowane w sposób wymagany przez nowe przepisy.

Czy po zakończeniu L4 trzeba wrócić do pracy w okresie wypowiedzenia?

Jeżeli zwolnienie lekarskie trwa nadal, pracownik nie ma obowiązku świadczenia pracy, ponieważ jego nieobecność jest usprawiedliwiona. Powinien jednak wykorzystywać zwolnienie zgodnie z jego celem. Od 13 kwietnia 2026 r. przepisy ustawy zasiłkowej precyzyjnie określają, że wykonywanie pracy zarobkowej albo podejmowanie aktywności niezgodnej z celem zwolnienia może prowadzić do utraty prawa do zasiłku chorobowego za cały okres danego zwolnienia, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków dotyczących określonych czynności incydentalnych.

Jeżeli natomiast zwolnienie lekarskie się kończy, a pracownik jest zdolny do pracy, pozostaje zatrudniony do końca okresu wypowiedzenia. Powinien więc wrócić do pracy, chyba że pracodawca udzieli mu urlopu wypoczynkowego, zwolni go z obowiązku świadczenia pracy albo strony ustalą wcześniejsze rozwiązanie umowy.

Sam fakt, że pracownik nie chce wracać do firmy, nie usprawiedliwia nieobecności po zakończeniu L4. Nieusprawiedliwione niestawienie się do pracy może oznaczać brak wynagrodzenia za czas nieobecności, odpowiedzialność porządkową, a w poważnych przypadkach również rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Urlop wypoczynkowy i zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

W okresie wypowiedzenia pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego, a pracownik ma obowiązek go wykorzystać, jeżeli pracodawca tak postanowi. Wynika to z art. 167¹ K.p. Zasada ta może być stosowana niezależnie od tego, która strona wypowiedziała umowę.

Urlop wypoczynkowy nie biegnie jednak równocześnie z okresem niezdolności do pracy potwierdzonym zwolnieniem lekarskim. Jeżeli pracownik odzyska zdolność do pracy przed końcem wypowiedzenia, pracodawca może w pozostałej części okresu wypowiedzenia udzielić mu urlopu.

Pracodawca może również na podstawie art. 36² K.p. zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy do upływu okresu wypowiedzenia. W takim przypadku pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Szczegółowe omówienie tego zagadnienia znajduje się w materiale o urlopie i zwolnieniu z przychodzenia do pracy podczas wypowiedzenia.

Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika z przyczyn zdrowotnych

Samo przebywanie na L4 ani sama choroba nie dają pracownikowi prawa do natychmiastowego rozwiązania umowy. Art. 55 § 1 K.p. przewiduje taki tryb wtedy, gdy zostało wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniósł go w terminie wskazanym w orzeczeniu do innej pracy odpowiedniej ze względu na stan zdrowia i kwalifikacje zawodowe.

Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie i wskazywać przyczynę uzasadniającą zastosowanie tego trybu. Jest to inna czynność prawna niż zwykłe wypowiedzenie: przy zwykłym wypowiedzeniu nie trzeba wykazywać szczególnej przyczyny i umowa rozwiązuje się dopiero po upływie właściwego okresu wypowiedzenia.

Ten wątek ma osobne, bardziej szczegółowe omówienie: rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn zdrowotnych.

Porozumienie stron jako sposób szybszego zakończenia umowy

Jeżeli pracownik chce zakończyć zatrudnienie wcześniej niż po upływie okresu wypowiedzenia, może zaproponować rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 K.p. strony mogą uzgodnić dowolną datę rozwiązania umowy, również przypadającą przed końcem okresu, który obowiązywałby przy wypowiedzeniu.

Pracodawca nie ma jednak obowiązku przyjąć takiej propozycji. Jeżeli strony nie osiągną porozumienia, złożone wypowiedzenie prowadzi do rozwiązania umowy z upływem właściwego okresu wypowiedzenia. Po dokonaniu wypowiedzenia strony mogą też na podstawie art. 36 § 6 K.p. ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy; takie uzgodnienie nie zmienia trybu rozwiązania stosunku pracy.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop po rozwiązaniu umowy

Po rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy pracodawca powinien rozliczyć niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Jeżeli urlop nie został wykorzystany w naturze i nie zachodzi ustawowy wyjątek pozwalający na jego wykorzystanie w ramach kolejnego stosunku pracy u tego samego pracodawcy, pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny na zasadach określonych w art. 171 K.p.

Przy ustalaniu wymiaru urlopu do rozliczenia uwzględnia się urlop zaległy oraz urlop należny za rok, w którym dochodzi do rozwiązania stosunku pracy, z zastosowaniem reguł proporcjonalności. Data faktycznego rozwiązania umowy może więc wpływać na liczbę dni urlopu wymagających rozliczenia.

Najczęstsze pytania

Czy można wysłać wypowiedzenie pocztą podczas zwolnienia lekarskiego?

Tak. Pracownik może wysłać wypowiedzenie pocztą albo kurierem. Dla skuteczności oświadczenia istotny jest jednak moment, w którym pracodawca mógł zapoznać się z jego treścią, a nie sama data nadania przesyłki.

Czy pracownik na L4 musi podawać przyczynę wypowiedzenia?

Nie. Przy zwykłym wypowiedzeniu pracownik nie musi wskazywać przyczyny. Przyczyna musi natomiast wynikać z oświadczenia o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia w trybie art. 55 K.p.

Czy zwolnienie lekarskie wydłuża okres wypowiedzenia?

Nie. Choroba pracownika sama w sobie nie przedłuża okresu wypowiedzenia. Umowa rozwiąże się z upływem prawidłowo ustalonego okresu wypowiedzenia, nawet jeżeli przez jego część albo całość pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim.

Czy wcześniejsze zlecenie może wydłużyć okres wypowiedzenia?

Tak, jeżeli po zmianach obowiązujących od 2026 r. dany okres spełnia wymagania art. 302¹ K.p., został właściwie udokumentowany i może być zaliczony do okresu zatrudnienia u tego pracodawcy. Dla zakładowego stażu znaczenie ma w szczególności to, czy praca w ramach wcześniejszego zlecenia lub innej kwalifikowanej aktywności była świadczona na rzecz obecnego pracodawcy.

Czy pracodawca może polecić wykorzystanie urlopu po zakończeniu L4?

Tak, jeżeli pracownik jest już zdolny do pracy i nadal trwa okres wypowiedzenia. Na podstawie art. 167¹ K.p. pracownik jest obowiązany wykorzystać urlop udzielony przez pracodawcę w okresie wypowiedzenia. Urlopu wypoczynkowego nie udziela się natomiast za okres objęty niezdolnością do pracy.

Czy można nie wracać do pracy po zakończeniu zwolnienia lekarskiego?

Nie bez innej podstawy usprawiedliwiającej nieobecność. Jeżeli L4 się zakończyło, pracownik odzyskał zdolność do pracy i stosunek pracy nadal trwa, powinien stawić się do pracy, chyba że korzysta z urlopu, został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy albo uzgodnił z pracodawcą inne rozwiązanie.

Czy odmowa zabiegu medycznego pozwala rozwiązać umowę natychmiast?

Nie automatycznie. Z punktu widzenia art. 55 § 1 K.p. znaczenie ma orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ pracy na zdrowie oraz brak przeniesienia pracownika w terminie wskazanym w orzeczeniu do odpowiedniej pracy. Sama odmowa poddania się zabiegowi nie zastępuje tych przesłanek.