Strony internetowe dla kancelarii i prawników Nowa strona od podstaw. Audyt istniejącego serwisu. Stała opieka i rozwój. 20 lat doświadczenia 19 własnych serwisów prawnych Zobacz ofertę

Niestawienie się w PUP a utrata statusu bezrobotnego i ubezpieczenie

• Stan prawny na: 2026-09-20

Samo przeoczenie jednego terminu wizyty w powiatowym urzędzie pracy nie oznacza obecnie automatycznej utraty statusu bezrobotnego od dnia tej wizyty. Od 1 czerwca 2025 r. obowiązuje ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, dlatego trzeba sprawdzić, czy w konkretnej sytuacji zachodzi jedna z aktualnych przesłanek utraty statusu, np. brak kontaktu z PUP przez 90 dni, niepodjęcie lub przerwanie określonej formy pomocy z własnej winy albo inna podstawa z art. 65 ustawy.

Jeżeli status rzeczywiście zostanie utracony, kończy się również tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego wynikający z rejestracji w PUP. Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej co do zasady trwa jednak jeszcze 30 dni od dnia ustania obowiązku ubezpieczenia.

Niestawienie się w PUP a utrata statusu bezrobotnego i ubezpieczenie
Najważniejsze:
  • Samo opuszczenie jednej wizyty w PUP nie jest obecnie odrębną podstawą automatycznej utraty statusu od dnia niestawiennictwa.
  • Bezrobotny powinien utrzymywać kontakt z PUP co najmniej raz na 90 dni w celu potwierdzenia zainteresowania pomocą; brak takiego kontaktu prowadzi do utraty statusu po upływie 90 dni od ostatniego kontaktu, na okres 90 dni.
  • Opuszczony termin może mieć inne skutki, jeżeli wiązał się np. z niepodjęciem albo przerwaniem z własnej winy formy pomocy lub z realizacją indywidualnego planu działania.
  • 30-dniowy okres prawa do świadczeń zdrowotnych liczy się od rzeczywistego ustania obowiązku ubezpieczenia, a nie automatycznie od dnia opuszczonej wizyty.

Co dziś oznacza opuszczenie wizyty w PUP?

Od 1 czerwca 2025 r. status osoby bezrobotnej reguluje ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Nie obowiązuje już dawna ogólna reguła, według której samo niestawienie się w urzędzie w wyznaczonym terminie i brak usprawiedliwienia w ciągu 7 dni prowadziły do utraty statusu od dnia niestawiennictwa.

Nie oznacza to, że wyznaczone przez PUP terminy można ignorować. Znaczenie opuszczonego spotkania zależy od tego, czego ono dotyczyło. Inaczej należy ocenić zwykły kontakt z urzędem, inaczej skierowanie do konkretnej formy pomocy, a jeszcze inaczej obowiązki wynikające z indywidualnego planu działania. Dlatego po przegapieniu terminu najlepiej od razu skontaktować się z urzędem, wyjaśnić sytuację i ustalić, czy spotkanie było powiązane z którąś z przesłanek wymienionych w art. 65 ustawy.

Obecny art. 67 przewiduje wprawdzie termin 7 dni, ale dotyczy on zawiadomienia PUP o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego. Nie jest to odpowiednik dawnej zasady siedmiu dni na usprawiedliwienie każdej opuszczonej wizyty.

Przykład

Pan Adam pomylił datę zwykłego spotkania informacyjnego w PUP. Następnego dnia skontaktował się z urzędem i potwierdził, że nadal jest zainteresowany pomocą. Sam fakt opuszczenia tego spotkania nie oznacza na obecnych zasadach automatycznego wykreślenia go z rejestru od dnia wizyty. Adam powinien jednak upewnić się, że kontakt został odnotowany i że opuszczony termin nie dotyczył obowiązku, z którym ustawa wiąże odrębny skutek.

Kiedy można stracić status bezrobotnego według art. 65?

Art. 65 ustawy wymienia konkretne sytuacje powodujące pozbawienie statusu bezrobotnego. W zależności od podstawy różne mogą być zarówno data utraty statusu, jak i okres, przez który ponowna rejestracja jest wyłączona.

W kontekście kontaktów z urzędem szczególne znaczenie mają między innymi następujące przypadki:

  • nieutrzymywanie kontaktu z PUP co najmniej raz na 90 dni w celu potwierdzenia zainteresowania pomocą określoną w ustawie,
  • niepodjęcie albo przerwanie z własnej winy, po skierowaniu przez PUP lub zawarciu umowy, określonej formy pomocy, chyba że nastąpiło to z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej,
  • odmowa bez uzasadnionej przyczyny wykonywania prac społecznie użytecznych,
  • odmowa udziału w przygotowaniu indywidualnego planu działania albo przerwanie jego realizacji z własnej winy,
  • nieprzedstawienie wymaganego przepisami zaświadczenia o niezdolności do pracy,
  • naruszenie ustawowych zasad dotyczących pobytu za granicą.

Status może też ustać z innych przyczyn, w szczególności gdy osoba przestaje spełniać ustawowe warunki uznania jej za bezrobotną. Art. 63 określa ponadto zasadniczo trzyletni okres posiadania statusu, z przewidzianymi w ustawie wyjątkami i możliwością jego przedłużenia w określonych sytuacjach.

Przykład

Pani Monika miała rozpocząć formę pomocy, na którą została skierowana przez PUP, lecz w tym czasie trafiła do szpitala. W takiej sytuacji nie należy sprowadzać sprawy do samego "niestawienia się na wizytę". Dla zastosowania właściwej podstawy z art. 65 znaczenie może mieć to, czy niepodjęcie formy pomocy nastąpiło z jej winy. Dokumentacja potwierdzająca nagłe zdarzenie może więc być istotna przy ocenie sprawy przez urząd.

Kontakt z PUP co najmniej raz na 90 dni

Jedną z nowych i szczególnie ważnych zasad jest obowiązek utrzymywania kontaktu z PUP co najmniej raz na 90 dni w celu potwierdzenia zainteresowania pomocą określoną w ustawie. Jeżeli bezrobotny takiego kontaktu nie utrzymuje, zostaje pozbawiony statusu po upływie 90 dni od dnia ostatniego kontaktu z PUP.

W tym przypadku pozbawienie statusu następuje na okres 90 dni. Dlatego po przeoczeniu wyznaczonego spotkania nie warto czekać na kolejne pismo z urzędu. Należy możliwie szybko nawiązać kontakt z PUP, ustalić datę ostatniego odnotowanego kontaktu oraz upewnić się, że urząd nadal traktuje daną osobę jako zainteresowaną pomocą.

Sam fakt, że od opuszczonej wizyty upłynęło kilka dni, nie uzasadnia więc stosowania dawnego schematu "7 dni na usprawiedliwienie, a potem wykreślenie od dnia wizyty". Trzeba ustalić, która z aktualnych przesłanek ustawowych rzeczywiście znajduje zastosowanie.

PUP pozbawił Cię statusu po opuszczonej wizycie?

Znaczenie ma podstawa prawna wskazana w decyzji, data ostatniego kontaktu z urzędem i charakter opuszczonego terminu. Prawnik może sprawdzić, czy urząd zastosował aktualne przepisy i czy są podstawy do odwołania.

Sprawdź decyzję PUP z prawnikiem ›

Co zrobić po przegapieniu terminu w PUP?

Najlepiej skontaktować się z urzędem od razu po stwierdzeniu, że termin został przeoczony. W pierwszej kolejności trzeba ustalić, czego dotyczyła wizyta oraz czy PUP wiąże z jej opuszczeniem którąś z przesłanek z art. 65.

Jeżeli nieobecność wynikała z choroby, hospitalizacji, wypadku, nagłego zdarzenia rodzinnego albo innej obiektywnej przeszkody, warto niezwłocznie przedstawić wyjaśnienia i dokumenty. Nie chodzi jednak o automatyczne stosowanie dawnego siedmiodniowego terminu, lecz o wykazanie okoliczności istotnych dla aktualnej podstawy prawnej, np. tego, że niepodjęcie określonej formy pomocy nie nastąpiło z winy bezrobotnego.

Jeżeli została już wydana decyzja o pozbawieniu statusu, trzeba sprawdzić wskazaną w niej podstawę prawną, datę utraty statusu oraz pouczenie o środku zaskarżenia. Od decyzji starosty dotyczącej statusu bezrobotnego co do zasady przysługuje odwołanie do wojewody, wnoszone za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego termin na wniesienie odwołania wynosi zasadniczo 14 dni od doręczenia decyzji. W konkretnej sprawie należy kierować się pouczeniem zawartym w decyzji.

Ubezpieczenie zdrowotne po utracie statusu bezrobotnego

Osoba bezrobotna, która nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, jest objęta ubezpieczeniem w związku ze swoim statusem. Jeżeli status bezrobotnego rzeczywiście ustanie, kończy się również wynikający z niego obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.

Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie wygasa jednak co do zasady w tym samym dniu. Zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej prawo to zasadniczo wygasa po upływie 30 dni od dnia ustania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.

Daty tej nie należy automatycznie utożsamiać z dniem opuszczonej wizyty. Najpierw trzeba ustalić, czy i kiedy doszło do utraty statusu na podstawie aktualnych przepisów. Dopiero od rzeczywistego dnia ustania obowiązku ubezpieczenia wynikającego ze statusu bezrobotnego liczy się 30-dniowy okres dalszego prawa do świadczeń, jeżeli nie zachodzi szczególna regulacja.

Ważne: Jeżeli pomiędzy utratą statusu bezrobotnego a uzyskaniem nowego tytułu do ubezpieczenia powstaje przerwa, warto sprawdzić możliwość zgłoszenia do ubezpieczenia jako członek rodziny albo inną właściwą podstawę ubezpieczenia. Wątpliwości dotyczące aktualnego prawa do świadczeń można również wyjaśnić w NFZ.

Wyjazd za granicę a status bezrobotnego

Obecne przepisy szczegółowo regulują pobyt osoby bezrobotnej za granicą. Zgodnie z art. 229 ustawy bezrobotny, który zawiadomi PUP o zamierzonym pobycie za granicą, może zachować status przez okres takiego pobytu nieprzekraczający 30 dni. Za ten okres nie przysługuje jednak zasiłek dla bezrobotnych. Łączny okres zgłoszonych pobytów za granicą nie może przekroczyć 30 dni w roku kalendarzowym.

Jeżeli bezrobotny nie zawiadomi urzędu o zamierzonym pobycie za granicą albo pobyt przekroczy ustawowy limit, art. 65 przewiduje utratę statusu odpowiednio od pierwszego dnia pobytu za granicą albo od dnia następującego po upływie dopuszczalnego okresu. W takim przypadku pozbawienie statusu następuje na 90 dni.

Po rozpoczęciu pracy za granicą trzeba odrębnie ustalić, od kiedy powstaje tam tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego i jakie zasady koordynacji ubezpieczeń mają zastosowanie. Sam plan rozpoczęcia pracy w innym państwie nie przesądza, że do tego dnia ubezpieczenie wynikające ze statusu bezrobotnego w Polsce będzie trwało.

Jak wyglądały przepisy w 2013 r.?

Ta część ma charakter historyczny. Jeżeli oceniane zdarzenie miało miejsce w 2013 r., należy stosować przepisy obowiązujące wtedy, a nie obecny art. 65 ustawy z 2025 r.

W 2013 r. art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przewidywał, że bezrobotny, który nie stawił się w PUP w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, tracił status od dnia niestawienia się. Okres pozbawienia statusu był powiązany z liczbą takich zdarzeń i wynosił wówczas odpowiednio 120, 180 albo 270 dni.

Dawnej reguły nie należy przenosić na zdarzenia oceniane według ustawy obowiązującej od 1 czerwca 2025 r.

Czy trzeba zwracać koszty leczenia albo świadczenia?

Jeżeli świadczenia zdrowotne zostały udzielone w czasie, gdy osoba miała prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia albo korzystała jeszcze z ustawowego okresu zachowania tego prawa po ustaniu ubezpieczenia, późniejsza utrata statusu bezrobotnego sama w sobie nie powoduje obowiązku zwrotu kosztów takiego leczenia.

Odrębnej oceny wymagają natomiast sytuacje, w których ktoś pobrał nienależne świadczenie pieniężne, zataił okoliczność powodującą utratę statusu albo korzystał ze świadczeń zdrowotnych bez prawa do nich. Wówczas ewentualny obowiązek zwrotu zależy od właściwych przepisów i konkretnego stanu faktycznego.

FAQ

Czy jedna opuszczona wizyta w PUP oznacza automatyczne wykreślenie?

Nie na zasadzie obowiązującej dawniej. Obecnie trzeba ustalić, czy w danej sytuacji zachodzi konkretna przesłanka z art. 65 ustawy, np. brak kontaktu przez 90 dni, niepodjęcie z własnej winy określonej formy pomocy albo przerwanie indywidualnego planu działania.

Czy nadal obowiązuje 7 dni na usprawiedliwienie niestawienia się w urzędzie?

Nie ma obecnie ogólnej zasady, zgodnie z którą każde opuszczenie wizyty trzeba usprawiedliwić w ciągu 7 dni pod rygorem automatycznej utraty statusu od dnia wizyty. Art. 67 obecnej ustawy przewiduje natomiast 7 dni na zawiadomienie PUP o okolicznościach powodujących utratę statusu. Dawna siedmiodniowa reguła dotycząca niestawiennictwa ma znaczenie przy ocenie zdarzeń z okresu obowiązywania poprzedniej ustawy.

Po jakim czasie bez kontaktu z PUP można stracić status?

Bezrobotny powinien utrzymywać kontakt z PUP co najmniej raz na 90 dni w celu potwierdzenia zainteresowania pomocą. Jeżeli tego nie robi, pozbawienie statusu następuje po upływie 90 dni od ostatniego kontaktu i na okres 90 dni.

Od kiedy liczy się 30 dni prawa do świadczeń NFZ?

Co do zasady od dnia ustania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Jeżeli jedynym tytułem było ubezpieczenie wynikające ze statusu bezrobotnego, trzeba najpierw ustalić rzeczywistą datę utraty tego statusu. Nie należy automatycznie liczyć 30 dni od opuszczonej wizyty.

Czy można odwołać się od decyzji o utracie statusu?

Tak. Co do zasady od decyzji starosty przysługuje odwołanie do wojewody za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin wynikający z Kodeksu postępowania administracyjnego wynosi zasadniczo 14 dni od doręczenia decyzji. Trzeba sprawdzić pouczenie znajdujące się w konkretnym piśmie.

Czy bezrobotny może wyjechać za granicę i zachować status?

Tak, w granicach określonych ustawą. Zawiadomiony PUP pobyt za granicą może trwać do 30 dni, przy czym za ten czas nie przysługuje zasiłek, a łączny okres takich pobytów nie może przekroczyć 30 dni w roku kalendarzowym.

Twoja sytuacja wymaga indywidualnej oceny?

Opisz sprawę i najważniejsze okoliczności. Prawnik może ocenić problem na podstawie konkretnego stanu faktycznego i wskazać możliwe dalsze działania.

Opisz swoją sprawę prawnikowi ›

Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje

Źródła

1. Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w szczególności art. 63, 65, 67 i 229 - Dz.U. 2025 poz. 620 z późn. zm.
2. Wortal Publicznych Służb Zatrudnienia - Utrata statusu osoby bezrobotnej
3. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity
4. Narodowy Fundusz Zdrowia - Ubezpieczenia w NFZ
5. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - przepisy obowiązujące w 2013 r., w szczególności dawny art. 33 - Dz.U. 2013 poz. 674
6. Kodeks postępowania administracyjnego - zasady i termin wniesienia odwołania - tekst jednolity

Dorota Kriger

Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Dorota Kriger

Absolwentka kierunku bankowość w Studium Finansów pod patronatem WSB w Poznaniu, licencjat Wydziału Ekonomicznego Akademii Ekonomicznej w Poznaniu w specjalności ekonomika pracy i zarządzanie kadrami. Od 1999 r. zatrudniona na stanowisku specjalisty do spraw administracji i zamówień...

>> więcej informacji