• Stan prawny na: 2026-05-29
Jeżeli sąd wzywa do podania adresów świadków, nie zawsze trzeba znać ich prywatne adresy zamieszkania. Wystarczy wskazać taki adres, pod którym wezwanie może zostać skutecznie doręczone, np. zakład pracy albo właściwy inspektorat PIP.
W piśmie do sądu warto podać imię i nazwisko świadka, dokładny adres miejsca pracy lub instytucji, stanowisko albo jednostkę organizacyjną oraz wyjaśnić, dlaczego nie zna się adresu domowego.

W sprawie o przywrócenie do pracy dowód z zeznań świadków często ma duże znaczenie, zwłaszcza gdy spór dotyczy przyczyn wypowiedzenia, przebiegu zdarzenia w zakładzie pracy, atmosfery w zespole, kontroli PIP albo rzeczywistego sposobu wykonywania obowiązków. Sąd może jednak wezwać stronę, która zgłosiła świadków, do uzupełnienia danych potrzebnych do doręczenia im wezwania.
Zgodnie z art. 258 K.p.c. strona powołująca się na dowód ze świadków powinna dokładnie oznaczyć fakty, które mają być stwierdzone zeznaniami poszczególnych świadków, oraz wskazać świadków tak, aby wezwanie ich do sądu było możliwe. Przepis nie sprowadza się wyłącznie do obowiązku podania adresu zamieszkania świadka. Kluczowe jest to, czy sąd ma realną możliwość doręczenia wezwania.
Dlatego w praktyce dopuszczalne bywa wskazanie adresu miejsca pracy świadka, adresu oddziału firmy, w którym świadek rzeczywiście wykonuje obowiązki, albo adresu inspektoratu PIP, jeżeli świadkiem ma być inspektor pracy. Trzeba jednak zadbać, aby nie był to adres przypadkowy, ogólny lub nieaktualny.
Zobacz również: miejsce świadczenia pracy a miejsce zamieszkania pracownika
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ?Wycena zwykle w ciągu 1 godziny - Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Tak, jeżeli adres pracy pozwala na doręczenie wezwania. W piśmie do sądu warto napisać, że nie zna się adresu zamieszkania świadka, natomiast świadek jest zatrudniony albo wykonuje obowiązki pod wskazanym adresem. Najlepiej podać nie tylko nazwę pracodawcy, ale także konkretną lokalizację, np. zakład, filię, magazyn, dział kadr, oddział terenowy albo jednostkę organizacyjną.
Nie należy ograniczać się do adresu centrali spółki, jeżeli świadek pracuje w innym mieście lub innym oddziale. Doręczenie wezwania na adres, pod którym świadek faktycznie nie pracuje, może okazać się nieskuteczne i doprowadzić do kolejnego wezwania sądu do uzupełnienia braków.
W przypadku inspektora Państwowej Inspekcji Pracy zasadniczo można wskazać adres właściwego okręgowego inspektoratu pracy lub oddziału, w którym inspektor wykonuje obowiązki. Warto podać imię i nazwisko inspektora, oznaczenie jednostki PIP oraz, jeżeli jest znane, numer sprawy kontrolnej albo datę kontroli.
Odpowiedź na wezwanie sądu powinna być krótka, konkretna i złożona w terminie wskazanym przez sąd. W piśmie można wskazać, że strona nie zna prywatnych adresów zamieszkania świadków, a jednocześnie podaje adresy, pod którymi doręczenie wezwania powinno być możliwe.
Przykładowa treść pisma może brzmieć: w wykonaniu zobowiązania sądu wskazuję adresy świadków do doręczeń. Nie znam adresów zamieszkania tych osób. Świadek Jan Kowalski jest zatrudniony w zakładzie pozwanego przy ul. ..., w dziale ..., i pod tym adresem możliwe jest doręczenie wezwania. Świadek Anna Nowak jest inspektorem pracy w ..., przy ul. ..., i wnoszę o doręczenie wezwania na ten adres służbowy.
Dobrze jest również przypomnieć, jakie fakty ma potwierdzić dany świadek. Sąd powinien wiedzieć, dlaczego dana osoba została zgłoszona i czego dotyczyć mają jej zeznania. W sprawach pracowniczych może to być np. przebieg rozmowy z przełożonym, rzeczywiste godziny pracy, okoliczności zwolnienia, mobbing, dyskryminacja, przebieg kontroli PIP albo wykonywanie poleceń służbowych.
Jeżeli świadek był pracownikiem firmy, ale nie wiadomo, czy nadal jest zatrudniony, można podać ostatnie znane miejsce pracy i wyraźnie zaznaczyć, że jest to ostatni znany adres do kontaktu. Warto też wskazać, skąd wynika ta informacja, np. z okresu wspólnej pracy, dokumentów kadrowych, korespondencji służbowej albo przebiegu zdarzeń opisanych w pozwie.
Jeżeli pozwany pracodawca zna aktualne dane byłego pracownika, można wnioskować, aby sąd zobowiązał pozwanego do wskazania sądowi adresu świadka albo do przekazania informacji umożliwiających wezwanie go na rozprawę. Strona prywatna nie ma zwykle możliwości samodzielnego żądania od byłego pracodawcy ujawnienia prywatnego adresu innej osoby.
Trzeba jednak pamiętać, że samo podanie nieaktualnego adresu nie zawsze wystarczy. Jeżeli mimo prób wezwanie świadka okaże się niemożliwe, sąd może oczekiwać dalszych wyjaśnień albo pominąć dowód, jeżeli uzna, że jego przeprowadzenie nie jest możliwe lub prowadziłoby do nieuzasadnionej zwłoki.
Nie. Świadek nie musi wcześniej wyrażać zgody na powołanie go w sprawie. Osoba wezwana przez sąd ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania, chyba że zachodzą szczególne podstawy odmowy zeznań albo odpowiedzi na konkretne pytanie wynikające z przepisów.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślano, że dla powołania osoby trzeciej na świadka nie ma znaczenia, czy wcześniej zgodziła się ona zeznawać. Obowiązek złożenia zeznań wynika z wezwania sądu. Takie stanowisko wyrażono m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 1998 r., sygn. akt I PKN 533/97.
Nie oznacza to jednak, że stronę zwalnia się z obowiązku starannego oznaczenia świadka. Im dokładniejsze dane zostaną podane, tym mniejsze ryzyko, że sąd uzna wniosek dowodowy za niemożliwy do przeprowadzenia.
Najbezpieczniej wskazać: imię i nazwisko świadka, adres do doręczeń, miejsce pracy albo jednostkę organizacyjną, stanowisko lub funkcję, a także okoliczności, na które świadek ma zeznawać. Jeżeli znany jest tylko adres służbowy, należy to jasno napisać.
W sprawie pracowniczej przydatne może być również wskazanie, że świadek nadal pracuje u pozwanego, był bezpośrednim przełożonym, pracował w tym samym dziale, uczestniczył w spotkaniu albo prowadził kontrolę. Takie informacje pomagają sądowi ocenić, czy dowód jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy.
Jeżeli sąd zażąda uzupełnienia adresów, odpowiedź powinna zostać wysłana w terminie. W piśmie warto powołać się na art. 258 K.p.c. i wyjaśnić, że wskazany adres jest adresem, pod którym wezwanie świadka powinno być możliwe.
Poniższe przykłady pokazują, jak praktycznie wskazywać świadków, gdy strona nie zna ich adresów zamieszkania.
Pracownik złożył pozew o przywrócenie do pracy i wskazał jako świadków dwóch kolegów z magazynu. Nie znał ich prywatnych adresów, ale wiedział, że nadal pracują w tej samej hali. W odpowiedzi na wezwanie sądu podał imiona i nazwiska, adres zakładu, nazwę działu oraz informację, że świadkowie wykonują pracę w magazynie. Sąd mógł skierować wezwania na adres pracodawcy.
Były pracownik powołał na świadka inspektora pracy, który prowadził kontrolę po skardze dotyczącej czasu pracy. Nie znał adresu prywatnego inspektora, więc wskazał adres właściwego inspektoratu PIP, imię i nazwisko inspektora oraz numer sprawy kontrolnej. Taki opis pozwala sądowi skierować korespondencję do jednostki, w której świadek wykonuje obowiązki służbowe.
Pracownica chciała powołać na świadka osobę z działu HR, która uczestniczyła w rozmowie poprzedzającej wypowiedzenie. Wiedziała jednak, że osoba ta odeszła z firmy. W piśmie do sądu podała ostatnie znane miejsce pracy, opisała funkcję świadka i wniosła, aby sąd zobowiązał pracodawcę do wskazania aktualnego adresu do doręczeń, jeżeli pracodawca go posiada.
Nie powinno to nastąpić automatycznie tylko dlatego, że nie znasz prywatnego adresu. Ważne jest, aby wskazać inny adres umożliwiający doręczenie wezwania oraz wyjaśnić, dlaczego podajesz adres służbowy albo ostatni znany adres.
Możesz go podać jako ostatni znany adres do kontaktu, ale warto zaznaczyć, że nie wiesz, czy świadek nadal tam pracuje. Jeżeli pracodawca zna aktualny adres świadka, można wnioskować, aby sąd zobowiązał go do przekazania danych sądowi.
Co do zasady firma nie musi udostępniać prywatnych danych adresowych innego pracownika lub byłego pracownika osobie prywatnej. Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest złożenie wniosku do sądu, aby to sąd zwrócił się o dane potrzebne do wezwania świadka.
Należy podać wszystkie znane informacje: imię, nazwisko, nazwę pracodawcy, dział, lokalizację, stanowisko oraz okoliczności, które świadek ma potwierdzić. Jeżeli dane są niepełne, trzeba to wyjaśnić i wskazać, od kogo sąd może uzyskać brakujące informacje.
Może zostać powołany jako świadek, jeżeli jego zeznania są istotne dla sprawy, np. dotyczą przebiegu kontroli albo ustaleń dokonanych w zakładzie pracy. Adresem do doręczeń może być właściwy inspektorat lub oddział PIP.
Brak znajomości adresu zamieszkania świadka nie przekreśla możliwości przeprowadzenia dowodu z jego zeznań. W sprawie o przywrócenie do pracy można wskazać adres miejsca pracy, oddział firmy albo adres właściwej instytucji, jeżeli pozwala to doręczyć wezwanie. Najważniejsze jest dokładne oznaczenie świadka oraz faktów, które ma potwierdzić.
Jeżeli adres jest niepełny, świadek zmienił pracę albo strona zna tylko ostatnie miejsce zatrudnienia, trzeba to wyraźnie wyjaśnić sądowi i zaproponować dalszy sposób ustalenia danych. Staranna odpowiedź na wezwanie sądu zmniejsza ryzyko pominięcia dowodu.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ?
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 1998 r., sygn. akt I PKN 533/97
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Marek Gola
Radca prawny, doktorant w Katedrze Prawa Karnego Procesowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu ĹlÄ skiego, zdaĹ aplikacjÄ radcowskÄ w OkrÄgowej Izbie RadcĂłw Prawnych w Katowicach. Specjalizuje siÄ w...
>> więcej informacjiZapytaj prawnika
Kodeks pracy