Prezes spółki na emeryturze a ZUS

Pełnienie funkcji prezesa po przejściu na emeryturę

Przejście na emeryturę nie pozbawia możliwości pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki z o.o. Członek zarządu może nadal działać w spółce na podstawie stosunku organizacyjnego, czyli powołania do zarządu.

W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością członkowie zarządu są powoływani i odwoływani uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Wynika to z art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych. Samo powołanie do zarządu nie jest tym samym co umowa o pracę ani umowa zlecenia.

Dla ZUS kluczowe jest to, czy prezes ma odrębny tytuł do ubezpieczeń. Członkostwo w zarządzie wykonywane wyłącznie na podstawie uchwały wspólników nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Inaczej wygląda jednak składka zdrowotna, jeżeli z powołania wypłacane jest wynagrodzenie.

Najbezpieczniejsza forma: samo powołanie uchwałą wspólników

Jeżeli celem jest ograniczenie obciążeń składkowych po stronie spółki, najprostszym rozwiązaniem jest pozostawienie prezesa wyłącznie w reżimie powołania uchwałą wspólników. W takim modelu nie zawiera się dodatkowej umowy o pracę, zlecenia ani kontraktu menedżerskiego obejmującego te same obowiązki zarządcze.

Uchwała wspólników powinna jasno wskazywać, że dana osoba zostaje powołana do pełnienia funkcji prezesa zarządu. Może też określać wynagrodzenie, sposób jego wypłaty oraz ewentualne zasady zwrotu kosztów. Warto sprawdzić wcześniej umowę spółki, bo może przewidywać szczególny tryb powoływania członków zarządu albo wymagać dodatkowych zgód.

Jeżeli funkcja jest pełniona nieodpłatnie, po stronie spółki co do zasady nie powstaje składka społeczna ani zdrowotna z tego tytułu. Jeżeli jednak prezes otrzymuje wynagrodzenie z powołania, nie powstaną składki społeczne, ale należy rozliczyć składkę zdrowotną.

Wynagrodzenie z powołania a składka zdrowotna

Aktualnie osoba powołana do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania, która pobiera z tego tytułu wynagrodzenie, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu. Dotyczy to również członka zarządu spółki z o.o. otrzymującego wynagrodzenie na podstawie uchwały.

Oznacza to, że model powołania z wynagrodzeniem nadal jest korzystniejszy niż etat pod względem składek społecznych, ale nie jest całkowicie wolny od rozliczeń z ZUS. Spółka powinna potrącić i rozliczyć składkę zdrowotną zgodnie z zasadami dotyczącymi tego tytułu.

Wynagrodzenie z powołania trzeba również prawidłowo rozliczyć podatkowo. Zwykle jest ono kwalifikowane jako przychód z działalności wykonywanej osobiście, a spółka występuje jako płatnik zaliczki na podatek dochodowy.

Umowa o pracę, zlecenie albo kontrakt z prezesem

Zawarcie z prezesem dodatkowej umowy może być dopuszczalne, ale trzeba liczyć się z konsekwencjami składkowymi. Umowa o pracę oznacza co do zasady pełne ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, także wtedy, gdy pracownik jest emerytem.

Umowa zlecenia lub kontrakt menedżerski również mogą powodować obowiązek ubezpieczeniowy. Zakres składek zależy od rodzaju umowy, innych tytułów do ubezpieczeń i konkretnego stanu faktycznego. Nie należy zakładać automatycznie, że emeryt wykonujący zlecenie na rzecz spółki będzie dla niej neutralny składkowo.

W praktyce największe ryzyko pojawia się wtedy, gdy strony nazywają relację powołaniem albo doradztwem, ale faktycznie prezes wykonuje pracę podporządkowaną, w stałych godzinach, pod bieżącym kierownictwem spółki. W takim przypadku organy mogą badać rzeczywisty charakter współpracy, a nie tylko nazwę dokumentu.

Emerytura a dalsze przychody prezesa

Samo pełnienie funkcji prezesa nie blokuje pobierania emerytury. Jeżeli dana osoba osiągnęła powszechny wiek emerytalny, przychody z pracy lub z powołania co do zasady nie powodują zmniejszenia ani zawieszenia emerytury.

Ostrożność jest potrzebna, gdy dana osoba pobiera wcześniejszą emeryturę, rentę albo inne świadczenie, do którego stosuje się limity dorabiania. Wtedy wysokość przychodów może mieć wpływ na wypłatę świadczenia. W takiej sytuacji warto sprawdzić zasady dotyczące konkretnego świadczenia przed ustaleniem wynagrodzenia.

Jak przygotować uchwałę wspólników

Uchwała wspólników powinna być spójna z umową spółki i dokumentacją korporacyjną. W szczególności warto zadbać o:

• wskazanie osoby powoływanej na funkcję prezesa zarządu,
• określenie daty rozpoczęcia pełnienia funkcji,
• ustalenie, czy funkcja jest odpłatna czy nieodpłatna,
• wskazanie wysokości wynagrodzenia i okresu jego wypłaty, jeżeli wynagrodzenie jest przewidziane,
• odrębne uregulowanie zwrotu kosztów, jeżeli prezes będzie ponosił wydatki w imieniu spółki.

Jeżeli spółka chce ograniczyć składki społeczne, nie powinna automatycznie zawierać z prezesem dodatkowej umowy tylko po to, aby uregulować jego status. Często wystarczająca jest sama uchwała wspólników, o ile zakres działań mieści się w pełnieniu funkcji członka zarządu.

FAQ

Czy prezes na emeryturze może nadal być członkiem zarządu?

Tak. Przejście na emeryturę nie wyklucza dalszego pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki z o.o. Decydujące są przepisy Kodeksu spółek handlowych oraz postanowienia umowy spółki.

Czy od powołania prezesa trzeba płacić składki społeczne?

Nie, samo powołanie do zarządu nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych. Składki społeczne mogą jednak pojawić się, jeżeli prezes ma dodatkową umowę, na przykład umowę o pracę, zlecenie albo kontrakt menedżerski.

Czy wynagrodzenie z powołania jest całkowicie wolne od ZUS?

Nie. Wynagrodzenie z powołania nie powoduje składek społecznych, ale co do zasady podlega składce zdrowotnej. Spółka powinna uwzględnić to przy ustalaniu kosztu wynagrodzenia prezesa.

Czy lepiej zawrzeć z prezesem umowę o pracę?

To zależy od sposobu wykonywania obowiązków. Jeżeli celem jest ograniczenie składek, umowa o pracę zwykle nie będzie korzystna, bo wiąże się z pełnym oskładkowaniem. Może być jednak potrzebna, gdy strony chcą rzeczywistego stosunku pracy.

Czy przychód prezesa może zmniejszyć emeryturę?

Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego przychody co do zasady nie zmniejszają emerytury. Inaczej może być przy wcześniejszych świadczeniach albo rentach, dlatego w takich przypadkach trzeba zweryfikować limity dorabiania.

Podsumowanie

Prezes spółki z o.o. może po przejściu na emeryturę nadal pełnić funkcję na podstawie powołania uchwałą wspólników. Taki model nie tworzy tytułu do ubezpieczeń społecznych, dlatego jest zwykle korzystniejszy składkowo niż umowa o pracę lub zlecenie.

Nie oznacza to jednak pełnego braku rozliczeń z ZUS. Jeżeli prezes otrzymuje wynagrodzenie z powołania, spółka powinna rozliczyć składkę zdrowotną. Całkowicie nieodpłatne powołanie jest najmniej obciążające, ale musi odpowiadać rzeczywistym ustaleniom wspólników i prezesa.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037

2. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. 2024 poz. 497

3. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, t.j. Dz.U. 2024 poz. 146

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.