Rozprawa sądowa a dzień wolny od pracy

Czy pracodawca musi zwolnić pracownika na rozprawę sądową?

Tak. Jeżeli pracownik otrzymał imienne wezwanie do osobistego stawienia się w sądzie, pracodawca powinien zwolnić go od pracy na czas niezbędny do wykonania tego obowiązku. Wynika to z § 6 rozporządzenia w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy. Przepis obejmuje wezwanie m.in. przez sąd, prokuraturę, policję, organ administracji rządowej lub samorządowej oraz organ prowadzący postępowanie w sprawach o wykroczenia.

Nie chodzi więc o dowolną wizytę w sądzie, lecz o stawiennictwo na podstawie wezwania. Pracownik powinien uprzedzić pracodawcę o przyczynie i przewidywanym czasie nieobecności, jeżeli wezwanie otrzymał wcześniej i nieobecność da się zaplanować. Po rozprawie warto uzyskać na wezwaniu pieczęć albo adnotację potwierdzającą obecność w sądzie, ponieważ taki dokument jest typowym dowodem usprawiedliwiającym nieobecność.

Na jak długo przysługuje zwolnienie od pracy?

Zwolnienie powinno obejmować tyle czasu, ile jest obiektywnie potrzebne do stawienia się na wezwanie sądu. W praktyce należy uwzględnić czas dojazdu do sądu, ewentualny czas oczekiwania przed salą, czas trwania rozprawy albo innej czynności sądowej oraz czas powrotu do miejsca pracy.

Jeżeli rozprawa zaczyna się o godzinie 9:00 i kończy o 11:00, a sąd znajduje się blisko zakładu pracy, pracownik zasadniczo powinien wrócić do pracy po zakończeniu czynności i po realnym czasie powrotu. Nie ma automatycznego prawa do całego dnia wolnego tylko dlatego, że rozprawa odbywa się w tym dniu.

Inaczej będzie, gdy sąd znajduje się w innej miejscowości, dojazd jest długi, rozprawa się przeciągnęła albo godziny pracy powodują, że powrót nie ma już praktycznego sensu. W takiej sytuacji usprawiedliwiona może być nieobecność przez cały dzień pracy.

Czy dzień rozprawy jest płatny?

Co do zasady nie. Kodeks pracy przewiduje, że wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, a za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wtedy, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. W przypadku zwolnienia z pracy na wezwanie sądu przepisy rozporządzenia nie przyznają automatycznie prawa do wynagrodzenia od pracodawcy.

Jeżeli jednak regulamin pracy, układ zbiorowy, umowa o pracę albo inne obowiązujące u pracodawcy przepisy wewnętrzne przewidują zachowanie wynagrodzenia za taką nieobecność, pracodawca powinien zastosować korzystniejsze zasady. W pozostałych przypadkach pracodawca powinien wydać pracownikowi zaświadczenie określające wysokość utraconego wynagrodzenia za czas zwolnienia, aby pracownik mógł dochodzić rekompensaty od właściwego organu na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach.

W postępowaniu cywilnym świadek może żądać m.in. zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów podróży. Wniosek o przyznanie takich należności składa się ustnie do protokołu albo na piśmie, zasadniczo w terminie 3 dni od zakończenia czynności z udziałem osoby uprawnionej.

Świadek, strona postępowania albo inny uczestnik sprawy

Obowiązek zwolnienia od pracy dotyczy pracownika, który został wezwany do osobistego stawienia się przed sądem. W praktyce może to być świadek, strona postępowania, pokrzywdzony, uczestnik postępowania nieprocesowego albo inna osoba, której obecność została wymagana przez sąd.

Jeżeli pracownik występuje jako świadek, warto sprawdzić także szczegółowe omówienie tematu: wezwanie pracownika do sądu. W sprawach pracowniczych pojawia się również praktyczny problem, co zrobić, jeśli nie znam adresu zamieszkania świadków.

Jak pracownik powinien udokumentować nieobecność?

Najbezpieczniej przekazać pracodawcy kopię wezwania albo okazać wezwanie do wglądu, a po powrocie przedstawić dokument z potwierdzeniem stawiennictwa. Zgodnie z rozporządzeniem dowodem usprawiedliwiającym nieobecność może być imienne wezwanie pracownika do osobistego stawienia się, zawierające adnotację potwierdzającą stawienie się na to wezwanie.

Pracodawca może potrzebować informacji niezbędnych do rozliczenia czasu pracy i usprawiedliwienia nieobecności, ale pracownik nie musi szczegółowo ujawniać prywatnych okoliczności sprawy sądowej, jeżeli nie są konieczne do tych celów.

Co grozi za niestawienie się w sądzie albo odmowę zwolnienia przez pracodawcę?

Osoba prawidłowo wezwana przez sąd powinna stawić się na wezwanie, chyba że istnieje ważna, usprawiedliwiona przyczyna nieobecności i zostanie ona odpowiednio wykazana. Niestawiennictwo może prowadzić do negatywnych konsekwencji procesowych, w tym grzywny albo ponownego wezwania, zależnie od rodzaju sprawy i roli danej osoby w postępowaniu.

Pracodawca nie powinien traktować udokumentowanej nieobecności na wezwanie sądu jako nieusprawiedliwionej. Odmowa zwolnienia pracownika mimo prawidłowego wezwania może naruszać obowiązki pracodawcy, a w razie sporu znaczenie będą miały dokumenty, czas nieobecności oraz to, czy pracownik prawidłowo uprzedził o planowanym stawiennictwie.

Podsumowanie

Rozprawa sądowa nie daje automatycznie prawa do pełnego, płatnego dnia wolnego. Pracodawca powinien zwolnić pracownika od pracy na czas konieczny do stawienia się na wezwanie sądu, a pracownik powinien wrócić do pracy po zakończeniu czynności, jeżeli jest to realnie możliwe. Za czas zwolnienia pracownik co do zasady nie zachowuje wynagrodzenia od pracodawcy, ale może otrzymać zaświadczenie o utraconym wynagrodzeniu i dochodzić należności od właściwego organu na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach.

Źródła:

1. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy, w szczególności § 1, § 2, § 3 pkt 4, § 6 i § 16 - tekst jednolity w ELI.

2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, w szczególności art. 80 - tekst jednolity.

3. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w szczególności art. 85-87 i art. 92 - tekst jednolity w ELI.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.