Urlop macierzyński po urodzeniu martwego dziecka
• Stan prawny na: 2026-06-04
Po martwym urodzeniu dziecka pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie. Od 6 sierpnia 2025 r. zasiłek macierzyński może być przyznany także na podstawie zaświadczenia o martwym urodzeniu, gdy nie sporządzono aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu.
Inaczej ocenia się zwykłe zwolnienie lekarskie po poronieniu, a inaczej sytuację, w której istnieje dokument potwierdzający martwe urodzenie. Poniżej wyjaśniamy, kiedy przysługuje urlop, jakie dokumenty są potrzebne i co zrobić, gdy pracownica korzysta już z urlopu rodzicielskiego po wcześniejszym dziecku.
Najważniejsze:
- W razie martwego urodzenia dziecka albo zgonu dziecka przed ukończeniem 8 tygodni życia pracownicy przysługuje 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie, nie krócej niż 7 dni od dnia zgonu dziecka.
- Nie jest prawidłowa informacja, że po martwym urodzeniu przysługują tylko 2 tygodnie urlopu macierzyńskiego.
- Od 6 sierpnia 2025 r. zasiłek macierzyński po martwym urodzeniu można uzyskać także na podstawie zaświadczenia o martwym urodzeniu, jeżeli nie sporządzono aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu.
- Przy wczesnej utracie ciąży nie należy automatycznie zakładać braku prawa do świadczenia tylko z powodu tygodnia ciąży; kluczowe są dokumenty medyczne i zaświadczenie.
- Trwający urlop rodzicielski po starszym dziecku nie zawiesza się sam. Trzeba ustalić z pracodawcą sposób rozliczenia urlopów i ewentualnej rezygnacji z urlopu rodzicielskiego.
Urlop macierzyński po martwym urodzeniu dziecka
Zgodnie z art. 1801 § 1 Kodeksu pracy, w razie urodzenia martwego dziecka albo zgonu dziecka przed upływem 8 tygodni życia, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie. Urlop ten nie może być krótszy niż 7 dni od dnia zgonu dziecka.
Oznacza to, że w takiej sytuacji nie stosuje się zwykłego pełnego wymiaru urlopu macierzyńskiego po urodzeniu jednego dziecka, czyli 20 tygodni. Nie jest też prawidłowe twierdzenie, że urlop wynosi tylko 2 tygodnie. Ustawowy wymiar po martwym urodzeniu to 8 tygodni, liczonych od dnia porodu.
Jeżeli dziecko umrze po upływie 8 tygodni życia, pracownica zachowuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez 7 dni od dnia zgonu dziecka. Przy urodzeniu więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie wymiar urlopu zależy od liczby dzieci pozostałych przy życiu.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Poronienie, martwe urodzenie i dokumenty po zmianach od 6 sierpnia 2025 r.
W praktyce największe znaczenie ma to, czy pracownica może przedstawić dokument potwierdzający martwe urodzenie. Dawniej przy wczesnej utracie ciąży problemem bywał brak możliwości sporządzenia aktu urodzenia dziecka z adnotacją o martwym urodzeniu, zwłaszcza gdy nie ustalono płci dziecka.
Obecnie, od 6 sierpnia 2025 r., przepisy dotyczące dokumentów do zasiłku macierzyńskiego dopuszczają zaświadczenie o martwym urodzeniu. Zaświadczenie powinno być wystawione na podstawie dokumentacji medycznej przez lekarza specjalistę z zakresu położnictwa i ginekologii, lekarza w trakcie tej specjalizacji albo położną. Dokument ten ma znaczenie wtedy, gdy nie sporządzono aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu.
Dlatego przy utracie ciąży w drugim miesiącu nie można już poprzestać na prostym stwierdzeniu, że urlop macierzyński zawsze się nie należy, bo ciąża trwała krócej niż 22 tygodnie. Jeżeli placówka medyczna wystawi zaświadczenie o martwym urodzeniu albo możliwe jest uzyskanie aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu, pracownica powinna wystąpić o rozliczenie okresu jako urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego.
Jeżeli natomiast pracownica nie ma dokumentu potwierdzającego martwe urodzenie, a lekarz wystawi jedynie zwolnienie lekarskie po poronieniu, nieobecność będzie co do zasady rozliczana jako choroba, a nie jako urlop macierzyński. W razie wątpliwości warto poprosić szpital lub lekarza o jednoznaczną informację, jaki dokument może zostać wydany na podstawie dokumentacji medycznej.
Zobacz również:
Co trzeba złożyć pracodawcy albo ZUS?
Jeżeli pracownica jest zatrudniona na umowie o pracę, dokumenty składa zwykle pracodawcy, ponieważ to on prowadzi dokumentację kadrową i w wielu przypadkach przekazuje dane do ZUS albo sam wypłaca zasiłek jako płatnik. Jeżeli zasiłek wypłaca ZUS, dokumenty trafiają do ZUS zgodnie z zasadami dotyczącymi zasiłku macierzyńskiego.
Podstawowym dokumentem może być odpis aktu urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. Jeżeli taki akt nie został sporządzony, znaczenie może mieć zaświadczenie o martwym urodzeniu wystawione na podstawie dokumentacji medycznej.
W sprawach rejestracji stanu cywilnego nadal obowiązuje zasada, że przy martwym urodzeniu zgłoszenia do USC dokonuje się w ciągu 3 dni od wystawienia karty martwego urodzenia. Karta martwego urodzenia jest przekazywana do USC, jeżeli ustalono płeć dziecka. Jeżeli płci nie ustalono, karta martwego urodzenia nie jest przekazywana do USC, ale dla celów świadczeniowych istotne mogą być nowe zasady dokumentowania martwego urodzenia zaświadczeniem.
Co z trwającym urlopem rodzicielskim po starszym dziecku?
Jeżeli dziecko urodziło się 9 miesięcy wcześniej, pracownica najczęściej nie jest już na urlopie macierzyńskim po tym dziecku, lecz na urlopie rodzicielskim. Urlop macierzyński przy urodzeniu jednego dziecka trwa zasadniczo 20 tygodni, a dalszy okres opieki to zwykle urlop rodzicielski.
Trzeba odróżnić nowe uprawnienie związane z martwym urodzeniem od urlopu rodzicielskiego po starszym dziecku. Nowe zdarzenie może dawać prawo do 8 tygodni urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego, ale trwający urlop rodzicielski nie zawiesza się automatycznie na podstawie samego oświadczenia pracownicy.
Pracownik może zrezygnować z korzystania z urlopu rodzicielskiego w każdym czasie za zgodą pracodawcy i wrócić do pracy. W praktyce w takiej sytuacji należy jak najszybciej przekazać pracodawcy dokumenty dotyczące martwego urodzenia oraz pisemnie uzgodnić sposób rozliczenia urlopu rodzicielskiego po starszym dziecku i urlopu macierzyńskiego po martwym urodzeniu. Jeżeli urlop rodzicielski był udzielony w szczególnym trybie albo jednym wnioskiem obejmującym dłuższy okres, kadry powinny sprawdzić także treść złożonego wcześniej wniosku.
Niewykorzystany urlop rodzicielski po starszym dziecku może być co do zasady udzielany w częściach, nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat, z uwzględnieniem limitu części urlopu oraz nieprzenoszalnej części przysługującej każdemu z rodziców. Jeżeli pracownica jest na urlopie wychowawczym i dochodzi do urodzenia kolejnego dziecka, sposób rozliczenia uprawnień może wyglądać inaczej niż przy urlopie rodzicielskim.
Ważne: Jeżeli równocześnie trwa urlop rodzicielski po starszym dziecku i pojawia się prawo do świadczenia po martwym urodzeniu, warto nie ograniczać się do ustnej informacji z kadr. Najbezpieczniej złożyć dokumenty na piśmie i poprosić o pisemne wskazanie, jak pracodawca rozliczy oba okresy.
Jak postąpić krok po kroku?
Po pierwsze, należy ustalić w szpitalu lub u lekarza, jaki dokument może zostać wydany: akt urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu, karta martwego urodzenia, zaświadczenie o martwym urodzeniu albo wyłącznie zwolnienie lekarskie. To od dokumentu zależy dalszy sposób rozliczenia nieobecności.
Po drugie, trzeba przekazać dokument pracodawcy albo ZUS i wskazać, że chodzi o uprawnienia z tytułu martwego urodzenia dziecka. Warto zachować potwierdzenie złożenia dokumentów.
Po trzecie, jeśli pracownica korzysta już z urlopu rodzicielskiego po starszym dziecku, powinna osobno złożyć pismo dotyczące rozliczenia tego urlopu. Nie należy zakładać, że pracodawca sam prawidłowo zawiesi albo przesunie urlop bez jednoznacznego wniosku i dokumentów.
Przykłady
Poniższe przykłady pokazują, jak te zasady mogą działać w praktyce. Ostateczna ocena zależy jednak od dokumentów medycznych i od tego, jaki urlop trwał w dniu utraty ciąży.
PRZYKŁAD 1
Pani Anna straciła ciążę w 10. tygodniu. Nie udało się ustalić płci dziecka, więc nie sporządzono aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu. Lekarz posiadający specjalizację z położnictwa i ginekologii wystawił jednak zaświadczenie o martwym urodzeniu na podstawie dokumentacji medycznej. Pani Anna może przedstawić ten dokument do rozliczenia zasiłku macierzyńskiego za okres 8 tygodni.
PRZYKŁAD 2
Pani Katarzyna urodziła martwe dziecko w 27. tygodniu ciąży. Szpital przekazał kartę martwego urodzenia do USC, a kierownik USC sporządził akt urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu. Po przekazaniu dokumentu pracodawcy przysługuje jej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie oraz zasiłek macierzyński za ten okres.
PRZYKŁAD 3
Pani Marta korzysta z urlopu rodzicielskiego po dziecku urodzonym 9 miesięcy wcześniej. W trakcie tego urlopu dochodzi do martwego urodzenia kolejnego dziecka. Pani Marta powinna niezwłocznie przekazać pracodawcy dokument potwierdzający martwe urodzenie i osobno ustalić, jak zostanie rozliczona niewykorzystana część urlopu rodzicielskiego po starszym dziecku. Sam fakt nowego zdarzenia nie oznacza automatycznego, bezformalnego zawieszenia poprzedniego urlopu.
FAQ
Ile trwa urlop macierzyński po martwym urodzeniu dziecka?
Trwa 8 tygodni po porodzie. Jeżeli dziecko zmarło przed ukończeniem 8 tygodni życia, urlop również wynosi 8 tygodni po porodzie, ale nie może zakończyć się wcześniej niż 7 dni od dnia zgonu dziecka.
Czy po martwym urodzeniu przysługują tylko 2 tygodnie urlopu?
Nie. Kodeks pracy przewiduje 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie. Informacja o 2 tygodniach jest nieprawidłowa albo może dotyczyć zupełnie innego świadczenia lub błędnej praktyki.
Czy przy wczesnym poronieniu zawsze nie ma prawa do zasiłku macierzyńskiego?
Nie można tak przesądzić bez analizy dokumentów. Od 6 sierpnia 2025 r. znaczenie ma zaświadczenie o martwym urodzeniu, które może być wydane na podstawie dokumentacji medycznej. Jeżeli takiego dokumentu nie ma, nieobecność może być rozliczana jako choroba na podstawie zwolnienia lekarskiego.
Czy trzeba ustalić płeć dziecka?
Ustalenie płci nadal ma znaczenie dla sporządzenia aktu urodzenia z adnotacją o martwym urodzeniu w USC. Dla celów zasiłkowych po zmianach z 2025 r. możliwe jest jednak skorzystanie z zaświadczenia o martwym urodzeniu, gdy akt urodzenia nie został sporządzony.
Czy można zawiesić urlop rodzicielski po starszym dziecku?
Nie następuje to automatycznie. W typowej sytuacji rezygnacja z urlopu rodzicielskiego wymaga zgody pracodawcy, a sposób rozliczenia niewykorzystanej części trzeba ustalić w dokumentacji kadrowej. Warto złożyć pismo i dołączyć dokumenty dotyczące martwego urodzenia.
Czy umowa na czas określony ma znaczenie dla zasiłku?
Może mieć znaczenie dla ustalenia, czy pracownica nadal pozostaje w zatrudnieniu i kto wypłaca świadczenie. Przy umowach terminowych trzeba osobno sprawdzić datę zakończenia umowy, okres ciąży oraz dokumenty złożone do pracodawcy albo ZUS.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła
- art. 1801, art. 1821a-1821d Kodeksu pracy, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 277: Kodeks pracy
- ZUS, zasady zasiłku macierzyńskiego w przypadku martwego urodzenia dziecka: informacja ZUS o zasiłku macierzyńskim
- ZUS, nowe zasady składania dokumentów od 6 sierpnia 2025 r.: zaświadczenie o martwym urodzeniu
- Gov.pl, zgłoszenie urodzenia dziecka i zasady dotyczące martwego urodzenia: zgłoszenie urodzenia dziecka
- Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, informacja o ułatwieniach po stracie ciąży: nowe przepisy po stracie ciąży
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Marta Handzlik
Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego. Specjalizuje się w prawie oświatowym i prawie pracy . Jest praktykującym prawnikiem z wieloletnim doświadczeniem zawodowym i byłym pracownikiem Ministerstwa Edukacji Narodowej....
>> więcej informacji
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy
