Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron a zasiłek dla bezrobotnych

Czy porozumienie stron odbiera prawo do zasiłku dla bezrobotnych?

Nie zawsze. Obecnie podstawowe zasady przyznawania zasiłku dla bezrobotnych wynikają z ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Zgodnie z art. 218 tej ustawy zasiłek przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację łącznie przez co najmniej 365 dni spełniał warunki wskazane w ustawie, w szczególności był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie co najmniej minimalne, od którego istniał obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.

Trzeba jednak odróżnić samo nabycie prawa do zasiłku od tego, od kiedy zasiłek będzie wypłacany. Jeżeli ostatni stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumienia stron, zastosowanie może mieć art. 220 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 3 ustawy. W takiej sytuacji zasiłek przysługuje dopiero po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w PUP, chyba że zachodzi jeden z wyjątków przewidzianych w ustawie.

W praktyce oznacza to, że urząd pracy nie powinien automatycznie odmawiać zasiłku tylko dlatego, że w świadectwie pracy wpisano porozumienie stron. Może natomiast przesunąć początek wypłaty zasiłku o 90 dni, jeżeli dokumenty nie potwierdzają ustawowego wyjątku.

Kiedy zasiłek nie jest odroczony o 90 dni?

Odroczenia o 90 dni nie stosuje się, gdy porozumienie stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania bezrobotnego albo z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W takich sytuacjach porozumienie stron nie powinno być traktowane tak samo jak porozumienie zawarte wyłącznie z inicjatywy pracownika lub z przyczyn osobistych pracownika.

Najczęstszy problem dotyczy dowodów. Jeżeli w świadectwie pracy albo w porozumieniu nie wskazano, że rozwiązanie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, urząd pracy może uznać, że brak podstaw do wypłaty zasiłku od razu. Dlatego przy redukcji etatów, reorganizacji, likwidacji stanowiska lub problemach ekonomicznych pracodawcy warto zadbać, aby dokumenty jasno opisywały rzeczywistą przyczynę rozwiązania zatrudnienia.

Jeżeli porozumienie było związane z redukcją etatów albo sytuacją ekonomiczną firmy, pomocne może być wykazanie, że doszło do zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W podobnych sprawach istotne jest prawidłowe opisanie podstawy zakończenia zatrudnienia, zwłaszcza gdy w grę wchodzi rozwiązanie umowy z przyczyn ekonomicznych.

Co powinno wynikać ze świadectwa pracy?

Świadectwo pracy powinno zawierać informacje dotyczące trybu i podstawy prawnej rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku pracy. Przy porozumieniu stron najczęściej wskazuje się art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Dla urzędu pracy sama podstawa rozwiązania umowy może jednak nie wystarczyć, jeżeli trzeba ustalić, czy porozumienie mieści się w wyjątku pozwalającym wypłacić zasiłek bez 90-dniowego oczekiwania.

Sformułowanie "porozumienie stron zawarte na wniosek pracodawcy" jest często zbyt nieprecyzyjne. Wniosek pracodawcy nie oznacza jeszcze automatycznie, że rozwiązanie nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Dlatego w razie sporu warto wykazać rzeczywiste okoliczności rozwiązania umowy: treścią porozumienia, wypowiedziami pracodawcy, dokumentami dotyczącymi reorganizacji, likwidacji stanowiska, redukcji zatrudnienia albo inną korespondencją.

Jeżeli pracodawca skrócił okres wypowiedzenia i wypłacił odszkodowanie, urząd pracy może dodatkowo badać odrębne przesłanki opóźniające wypłatę świadczenia. Warto wtedy sprawdzić, jak na uprawnienia bezrobotnego wpływa skrócenie okresu wypowiedzenia a prawo do zasiłku.

Sprostowanie świadectwa pracy

Jeżeli świadectwo pracy jest niepełne albo błędne, pracownik może wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o jego sprostowanie. Zgodnie z art. 97 § 2¹ Kodeksu pracy termin na złożenie takiego wniosku wynosi 14 dni od otrzymania świadectwa pracy. Jeżeli pracodawca odmówi sprostowania, pracownik ma 14 dni od zawiadomienia o odmowie na wystąpienie z żądaniem sprostowania do sądu pracy.

Pracodawca powinien zawiadomić pracownika o negatywnym rozpatrzeniu wniosku w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni od jego otrzymania. Jeżeli uwzględni wniosek, w tym samym terminie powinien wydać nowe świadectwo pracy.

Jeżeli minęło już 14 dni od otrzymania świadectwa pracy, nie oznacza to, że sprawy nie da się wyjaśnić. W pierwszej kolejności warto zwrócić się do pracodawcy z pisemnym, dobrze uzasadnionym wnioskiem o dobrowolną korektę dokumentu albo o dodatkowe potwierdzenie przyczyn rozwiązania umowy. Pracodawca może skorygować oczywisty błąd, ale po upływie ustawowego terminu spór bywa trudniejszy i zależy od konkretnych okoliczności, w tym od tego, kiedy pracownik faktycznie otrzymał świadectwo oraz jakie działania podjął po wykryciu błędu.

Jak urząd pracy ocenia prawo do zasiłku?

Powiatowy urząd pracy analizuje przede wszystkim dokumenty przedstawione przy rejestracji, w tym świadectwa pracy, podstawę rozwiązania ostatniego stosunku pracy oraz okresy uprawniające do zasiłku. Jeżeli dokumenty nie potwierdzają wyjątku od 90-dniowego odroczenia, urząd może przyznać zasiłek dopiero po upływie tego okresu.

Ważne jest także to, że aktualne przepisy nie posługują się już w tym zakresie dawną konstrukcją "6 miesięcy przed rejestracją" przy porozumieniu stron. Obecnie kluczowe znaczenie ma rozwiązanie ostatniego stosunku pracy lub stosunku służbowego. Jeżeli po wcześniejszym porozumieniu stron pracownik podjął kolejne zatrudnienie, które następnie zakończyło się w innym trybie, trzeba ocenić właśnie ostatni stosunek pracy oraz to, czy okresy zatrudnienia spełniają warunki z art. 218 ustawy.

Jeżeli PUP wyda decyzję niekorzystną, warto sprawdzić jej pouczenie i termin odwołania. Sprawy statusu bezrobotnego oraz świadczeń z tytułu bezrobocia rozstrzygane są w drodze decyzji administracyjnych, a organem wyższego stopnia jest wojewoda.

FAQ

Czy po porozumieniu stron zawsze trzeba czekać 90 dni na zasiłek?

Nie. 90-dniowe odroczenie dotyczy zasadniczo rozwiązania ostatniego stosunku pracy za porozumieniem stron, ale nie stosuje się go, gdy porozumienie nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania, upadłości lub likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Czy zapis "na wniosek pracodawcy" wystarczy dla PUP?

Niekoniecznie. Taki zapis pokazuje inicjatywę pracodawcy, ale sam w sobie nie przesądza, że przyczyna rozwiązania umowy dotyczyła zakładu pracy. Bezpieczniej jest, aby dokumenty wskazywały konkretną przyczynę, np. likwidację stanowiska albo redukcję zatrudnienia.

Czy mogę sprostować świadectwo pracy po 7 dniach?

Tak, aktualny termin na złożenie wniosku do pracodawcy wynosi 14 dni od otrzymania świadectwa pracy. Dawny 7-dniowy termin nie jest już aktualny. Po odmowie sprostowania pracownik ma 14 dni na skierowanie sprawy do sądu pracy.

Co zrobić, gdy termin 14 dni już minął?

Warto mimo to zwrócić się do pracodawcy z pisemnym wnioskiem o dobrowolne sprostowanie lub o pisemne potwierdzenie rzeczywistych przyczyn rozwiązania umowy. Po terminie pracodawca może jednak odmówić, dlatego trzeba ocenić, czy w danej sprawie są podstawy do dalszych działań, w tym sądowych.

Czy wcześniejsze porozumienie stron sprzed kilku miesięcy nadal ma znaczenie?

Po zmianie przepisów najważniejsze jest to, jak zakończył się ostatni stosunek pracy przed rejestracją w PUP. Wcześniejsze okresy zatrudnienia nadal mogą mieć znaczenie przy ustalaniu 365 dni uprawniających do zasiłku, ale 90-dniowe odroczenie z art. 220 dotyczy rozwiązania ostatniego stosunku pracy lub stosunku służbowego.

Czy porozumienie stron przy likwidacji stanowiska może dawać zasiłek od razu?

Tak, jeżeli z dokumentów wynika, że porozumienie nastąpiło z powodu zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Dla bezpieczeństwa warto zadbać, aby taka przyczyna była wskazana w porozumieniu albo w innym dokumencie od pracodawcy.

Czy od decyzji PUP można się odwołać?

Tak. Jeżeli urząd pracy wyda decyzję niekorzystną, należy sprawdzić pouczenie w decyzji i termin odwołania. W sprawach świadczeń z tytułu bezrobocia organem wyższego stopnia jest wojewoda.

Podsumowanie

Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron nie oznacza automatycznej utraty zasiłku dla bezrobotnych, ale może spowodować 90-dniowe odroczenie jego wypłaty. Decydujące jest to, czy porozumienie dotyczyło ostatniego stosunku pracy oraz czy mieściło się w jednym z ustawowych wyjątków, zwłaszcza w przypadku upadłości, likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Największe znaczenie mają dokumenty: świadectwo pracy, porozumienie stron i ewentualne pisemne wyjaśnienia pracodawcy. Jeżeli dokumenty są nieprecyzyjne, trzeba działać szybko, ponieważ wniosek o sprostowanie świadectwa pracy składa się zasadniczo w terminie 14 dni od jego otrzymania. W sprawach, w których jednocześnie występuje redukcja etatu, odprawa, skrócenie okresu wypowiedzenia albo spór o przyczynę rozwiązania umowy, warto przeanalizować całość dokumentów przed rejestracją w PUP albo przed odwołaniem od decyzji urzędu.

Źródła

1. Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia - Dz.U. 2025 poz. 620
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
3. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie świadectwa pracy - tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1016

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.