Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy pracodawca może zmusić pracownika do pracy w sobotę?

Marta Handzlik • Opublikowane: 2016-12-26

W tym tygodniu od poniedziałku do piątku pracuję w godzinach 13-21. Dzisiaj przyszedł przełożony i powiedział, że również w sobotę mamy przyjść do pracy w tych godzinach, a jeżeli ktoś się nie zgodzi będzie miał wydane polecenie służbowe na piśmie. Czy pracodawca może zmusić pracownika do pracy w sobotę? Dodam, że nie jest to pierwszy raz kiedy przełożony postępuje w ten sposób.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odpowiadając na Pana pytanie uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 100 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1502) pracownik ma obowiązek świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych, o ile nie jest to sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. W tym czasie pracownik powinien wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych. Jak przypomniał Sąd Najwyższy w wyroku z 16 grudnia 1987 r. (I PRN 68/87, OSNC 1989/10/164) pracą w nadgodzinach jest praca wykonywana w warunkach określonego już zmęczenia pracownika. Nie usprawiedliwia to jednak odmowy pracownika w przypadku usuwania awarii. Niekiedy odmowa wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych może być wystarczającym powodem do wypowiedzenia umowy o pracę lub nawet zakwalifikowania jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co też może skutkować rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Bezzasadna odmowa pracy w nadgodzinach może skutkować negatywnymi konsekwencjami.

Jeśli natomiast potrzeba pracy w godzinach nadliczbowych była rzeczywista i obiektywnie uzasadniona, a polecenie pracodawcy nie było sprzeczne z przepisami prawa, postanowieniami umowy, czy też zasadami współżycia społecznego, a mimo to pracownik odmówił wykonywania polecenia, wówczas w zależności od okoliczności może:

– zostać ukarany karą porządkową (upomnienie lub nagana),

– w wyjątkowych sytuacjach zostać zwolniony za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia.

W sytuacji, gdy odmowa wykonania polecenia służbowego nie wynika z uzasadnionej (jak wyżej wskazano) przyczyny – takie zachowanie może zostać zakwalifikowane jako naruszenie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy i skutkować zastosowaniem kary upomnienia bądź nagany.

Rozwiązanie umowy o pracę może zaś nastąpić w skrajnych sytuacjach, kiedy nieuzasadniona odmowa wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych spowodowała np. poważne konsekwencje w funkcjonowaniu zakładu pracy.

Polecenie pracy w godzinach nadliczbowych z uwagi na szczególne potrzeby pracodawcy lub konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego albo usunięcia awarii nie może spotkać się z odmową pracownika, chyba że odmowa taka konieczna jest ze szczególnych względów natury ochronnej.

Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.

Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:

1) 100% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:

a) w nocy,

b) w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

c) w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

2) 50% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1.

Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. Pracodawca może zatem zlecać pracownikom pracę w godzinach nadliczbowych, a odmowa jej świadczenia może być uznana za naruszenie podstawowych obowiązków pracownika, w wyniku czego na pracownika może zostać nałożona kara dyscyplinarna. Odmowa wykonania pracy w godzinach nadliczbowych może stanowić również podstawę do wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę lub nawet rozwiązania jej bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Ponadto obowiązek wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych nie musi wynikać z obowiązujących w zakładzie pracy aktów wewnątrzzakładowych. Jego podstawą są bowiem przepisy Kodeksu pracy. Polecenie pracy w godzinach nadliczbowych nie musi być również wydane w żadnej szczególnej formie (może na przykład przybrać postać ustnego polecenia).

Podsumowując – jeśli polecenie pracy w godzinach nadliczbowych jest zgodne z prawem – nie może Pan odmówić pracy w godzinach nadliczbowych.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Dodatek za godziny nadliczbowe

Czy przyznanie pracownikowi prawa do dopłaty 100% do wynagrodzenia za pierwsze 8 godzin nadliczbowych przepracowanych w "wolną sobotę" i 50% dopłaty za...

 

Godziny ponadwymiarowe nauczyciela a urlop okolicznościowy

Z tytułu urlopu okolicznościowego (śmierć brata) przysługuje 1 dzień urlopu okolicznościowego, za ten dzień z kolei przysługuje wynagrodzenie ale, jeżeli...

 

Praca w warunkach szczególnych a nadgodziny

Czy pracownik pracujący w warunkach szczególnych w systemie skróconego czasu pracy z tytułu narażenia na promieniowanie może pracować w nadgodzinach?

 

Czy nadgodziny mogą być narzucone z góry?

Jestem zatrudniona na 3/4 etatu. Jednak często pracuję po 8 godzin dziennie i mam wypłacane za tzw. dopełnienie do pełnego etatu. Czy nadgodziny mogą mi...

 

Dodatkowe godziny pracy

Regulamin pracy stanowi, że ze względu na specyfikę produkcji określoną szczególnymi warunkami pracy czas pracy pracowników wykonujących tę pracę...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »