Ciąża przy pracy na 3/4 etatu a zasiłek macierzyński

Czy praca na 3/4 etatu daje prawo do zasiłku macierzyńskiego?

Tak. Sam fakt zatrudnienia na 3/4 etatu nie wyłącza prawa do zasiłku macierzyńskiego. Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę podlega obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu, a zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która urodziła dziecko w okresie tego ubezpieczenia albo w okresie urlopu wychowawczego.

Nie ma odrębnego wymogu, aby przed porodem przepracować pełny rok albo 6 miesięcy. Dla prawa do zasiłku macierzyńskiego najważniejsze jest to, czy w dniu porodu nadal trwa tytuł do ubezpieczenia chorobowego, najczęściej umowa o pracę.

Inaczej wygląda wysokość świadczenia. Przy 3/4 etatu podstawa wymiaru zasiłku jest obliczana od wynagrodzenia osiąganego z tego zatrudnienia, więc zasiłek będzie odpowiednio związany z realnym wynagrodzeniem, a nie z wynagrodzeniem za pełny etat. W podobnym kontekście warto sprawdzić także omówienie: pracownicy delegowanej do Niemiec a ZUS.

Co oznacza wcześniejsza praca na umowie-zleceniu?

Wcześniejsza umowa-zlecenie może mieć znaczenie przede wszystkim przy prawie do świadczeń chorobowych, a nie przy samym zasiłku macierzyńskim. Przy umowie-zleceniu ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne, więc trzeba ustalić, czy zleceniobiorczyni była do niego zgłoszona.

Ten wątek uzupełnia omówienie zasiłki z dwóch tytułów.

Pracownik nabywa prawo do świadczeń chorobowych zasadniczo po okresie wyczekiwania. Do tego okresu mogą wliczać się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła ustawowego limitu albo zachodzi inna przewidziana przepisami sytuacja. Jeżeli przy zleceniu nie było dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, liczenie okresu wyczekiwania zwykle zaczyna się od umowy o pracę.

Dla zasiłku macierzyńskiego kluczowe pozostaje jednak urodzenie dziecka w okresie ubezpieczenia chorobowego. Dlatego sama okoliczność, że wcześniej pracowała Pani na zleceniu, nie przekreśla prawa do świadczenia po porodzie.

Jeżeli przestanę pracować w 7. miesiącu ciąży, czy coś mi się należy?

Trzeba odróżnić dwie sytuacje: zaprzestanie faktycznego wykonywania pracy z powodu zwolnienia lekarskiego oraz rozwiązanie umowy o pracę. Jeżeli lekarz stwierdzi niezdolność do pracy w ciąży i wystawi zwolnienie lekarskie, pracownica nie wykonuje pracy, ale jej umowa nadal trwa. W takiej sytuacji może przysługiwać wynagrodzenie chorobowe, a następnie zasiłek chorobowy. Powiązany problem omawiamy osobno: Zwolnienie lekarskie w czasie ciąży.

Zgodnie z art. 92 Kodeksu pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy przez ustawowy okres w roku kalendarzowym. Jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży, wynagrodzenie chorobowe wynosi 100% podstawy wymiaru. Po wykorzystaniu okresu wynagrodzenia chorobowego świadczenie wypłacane jest jako zasiłek chorobowy, również w wysokości 100% podstawy wymiaru, jeżeli niezdolność do pracy przypada w czasie ciąży.

Okres zasiłkowy w ciąży wynosi maksymalnie 270 dni. O zasadności zwolnienia decyduje lekarz, a zwolnienie powinno odpowiadać rzeczywistemu stanowi zdrowia. Nie należy traktować zwolnienia lekarskiego jako planowanego urlopu od pracy.

Czy warto rozwiązywać umowę przed porodem?

Co do zasady nie warto rozwiązywać umowy o pracę przed porodem bez wcześniejszej analizy skutków. Jeżeli pracownica sama wypowie umowę albo podpisze porozumienie rozwiązujące umowę przed urodzeniem dziecka, może dojść do ustania ubezpieczenia chorobowego przed porodem. Wtedy prawo do zasiłku macierzyńskiego może nie powstać.

Inaczej jest, gdy umowa nadal trwa do dnia porodu albo gdy przepisy przewidują szczególną ochronę. Pracodawca co do zasady nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w Kodeksie pracy, takich jak szczególne przypadki rozwiązania bez wypowiedzenia z winy pracownicy, upadłość lub likwidacja pracodawcy.

Jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający miesiąc i miałaby rozwiązać się po upływie trzeciego miesiąca ciąży, co do zasady przedłuża się do dnia porodu. Ta zasada nie obejmuje między innymi umowy na okres próbny nieprzekraczający miesiąca oraz niektórych umów zawieranych w celu zastępstwa, dlatego trzeba sprawdzić konkretną treść umowy.

Ile trwa urlop macierzyński i rodzicielski?

Przy urodzeniu jednego dziecka przy jednym porodzie urlop macierzyński wynosi 20 tygodni. Przy porodach mnogich wymiar urlopu macierzyńskiego jest wyższy: 31 tygodni przy dwojgu dzieci, 33 tygodnie przy trojgu, 35 tygodni przy czworgu oraz 37 tygodni przy pięciorgu i większej liczbie dzieci.

Po urlopie macierzyńskim można korzystać z urlopu rodzicielskiego. Jego wymiar wynosi zasadniczo 41 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka oraz 43 tygodnie przy porodzie mnogim. Część urlopu rodzicielskiego jest zarezerwowana indywidualnie dla każdego z rodziców i nie przechodzi na drugiego rodzica.

Wysokość zasiłku zależy od tego, za jaki okres jest wypłacany oraz czy pracownica złoży wniosek o wypłatę zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego w ustawowym terminie. Zasadniczo za okres urlopu macierzyńskiego zasiłek wynosi 100% podstawy wymiaru, a za okres urlopu rodzicielskiego 70% podstawy. Przy odpowiednim wniosku możliwe jest uśrednienie wypłaty za większą część tego okresu, przy czym część urlopu przypisana drugiemu rodzicowi podlega odrębnym zasadom.

Jak oblicza się wysokość świadczeń przy 3/4 etatu?

Podstawę wymiaru zasiłku ustala się najczęściej z przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania prawa do świadczenia. Jeżeli zatrudnienie trwa krócej, podstawę ustala się z pełnych miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia, a w szczególnych sytuacjach według zasad przewidzianych w ustawie zasiłkowej.

Przy niepełnym etacie nie ma odrębnego obniżenia prawa do świadczenia tylko dlatego, że etat wynosi 3/4. Niższa może być natomiast sama kwota, ponieważ wynagrodzenie za niepełny wymiar czasu pracy jest zwykle niższe niż wynagrodzenie za pełny etat.

Jeżeli pracownica ma krótki okres zatrudnienia, zmienne składniki wynagrodzenia, premie albo wcześniej była na zleceniu, obliczenie podstawy może wymagać dokładnego sprawdzenia dokumentów płacowych i zgłoszeń do ubezpieczeń.

FAQ

Czy na 3/4 etatu przysługuje pełny zasiłek macierzyński?

Przysługuje zasiłek na takich samych zasadach jak przy pełnym etacie, ale liczony od podstawy związanej z faktycznym wynagrodzeniem. Jeżeli wynagrodzenie za 3/4 etatu jest niższe, niższa będzie również kwota świadczenia.

Czy muszę przepracować określony czas, aby dostać zasiłek macierzyński?

Przy zasiłku macierzyńskim nie obowiązuje taki sam okres wyczekiwania jak przy świadczeniach chorobowych. Najważniejsze jest to, aby dziecko urodziło się w okresie ubezpieczenia chorobowego albo aby zachodził szczególny wyjątek przewidziany w ustawie.

Czy mogę iść na zwolnienie lekarskie w ciąży do porodu?

Tak, jeżeli lekarz stwierdzi niezdolność do pracy i wystawi zwolnienie. Zwolnienie musi wynikać ze stanu zdrowia, a nie z samego faktu ciąży. W ciąży świadczenie chorobowe wynosi co do zasady 100% podstawy wymiaru.

Co się stanie, jeśli sama wypowiem umowę przed porodem?

Może dojść do ustania ubezpieczenia chorobowego przed porodem, a to może pozbawić prawa do zasiłku macierzyńskiego. Przed złożeniem wypowiedzenia albo podpisaniem porozumienia warto sprawdzić skutki dla świadczeń.

Czy wcześniejsza umowa-zlecenie pomaga przy świadczeniach?

Może pomóc przy ustalaniu prawa do chorobowego, jeżeli ze zlecenia była opłacana dobrowolna składka chorobowa i zachowano ciągłość ubezpieczenia. Jeżeli takiej składki nie było, zasadnicze znaczenie ma późniejsza umowa o pracę.

Podsumowanie

Zatrudnienie na 3/4 etatu nie pozbawia pracownicy w ciąży prawa do wynagrodzenia chorobowego, zasiłku chorobowego ani zasiłku macierzyńskiego. Decydujące znaczenie ma trwanie ubezpieczenia chorobowego oraz prawidłowe ustalenie, czy pracownica korzysta ze zwolnienia lekarskiego, czy rozwiązuje umowę o pracę.

Jeżeli umowa będzie trwała do dnia porodu, zasiłek macierzyński co do zasady będzie przysługiwał. Jeżeli natomiast pracownica rozwiąże umowę przed porodem, sytuacja może być znacznie mniej korzystna. W razie wątpliwości należy sprawdzić rodzaj umowy, datę porodu, okres ubezpieczenia chorobowego i sposób ustalenia podstawy wymiaru świadczeń.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.