Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Manko na magazynie – odpowiedzialność materialna pracownika

Marek Gola • Opublikowane: 2014-10-13

Oczywiście odpowiedź na Pana pytanie jest twierdząca – sama zmiana lokalizacji na korzystniejszą nie niweluje prawa do żądania zapłaty wynagrodzenia (nie odszkodowania) za posadowienie infrastruktury przesyłowej na Pana działce.

Najpierw przedstawię Panu regulację prawną, zaś po niej wskazówki, którymi powinien Pan operować w toku negocjacji:

„Rozdział III

Służebność przesyłu

Art. 3051. Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Art. 3052. § 1. Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.

§ 2. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.

Art. 3053. § 1. Służebność przesyłu przechodzi na nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1.

§ 2. Służebność przesyłu wygasa najpóźniej wraz z zakończeniem likwidacji przedsiębiorstwa.

§ 3. Po wygaśnięciu służebności przesyłu na przedsiębiorcy ciąży obowiązek usunięcia urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, utrudniających korzystanie z nieruchomości. Jeżeli powodowałoby to nadmierne trudności lub koszty, przedsiębiorca jest obowiązany do naprawienia wynikłej stąd szkody.

Art. 3054. Do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.”

Tyle mówią przepisy – zwięźle, ale w mojej ocenie są adekwatne i uniwersalne. Mowa w nich bowiem o odpowiednim wynagrodzeniu. Oczywiście strony mają pełne pole do popisu, by argumentować zakres wynagrodzenia, czyli wypełniać przesłankami faktycznymi przymiotnik „odpowiedniego”.

Na co więc Pan w negocjacjach powinien zwrócić uwagę.

Zanim wymienię punkty dotyczące kryteriów wynagrodzenia – na pewno należy żądać od operatora dokumentacji potwierdzającej legalność posadowienia infrastruktury tj. jej budowy w oparciu o ówczesne wymogi prawne.

Co do wynagrodzenia odpowiedniego proszę brać pod uwagę:

1. Na zapłatę wynagrodzenia zarówno za przyszły, jak i przeszły okres korzystania z gruntu na przesył.

2. W jakim zakresie infrastruktura utrudniała i potencjalnie utrudnia Panu życie, i nie chodzi tylko o teraźniejszość oraz przeszłość, czy też przyszłość wykonalną, ale także sferę planowania np. pod kątem wykorzystania działki zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego.

3. Należy też uwzględnić, jak kluczowe jest dla operatora istnienie infrastruktury na Pana gruncie, czyli jak duże nakłady czekają operatora i jak duże są jego zyski z tegoż posadowienia przesyłu.

4. Warto podkreślić, że za przesył operator uzyskuje materialne przysporzenia, a właściciel gruntu ma tylko ciężary.

5. Jeżeli operator będzie dysponował wyceną szacunkową, prosić należy o jej odpis do zapoznania się na spokojnie później.

6. Podobnie z podpisywaniem czegokolwiek – doradzam szczególną ostrożność i przyjęcie zasady odłożenia na później, po spokojnej lekturze w domu, ewentualnie po konsultacjach prawnych.

7. Na koniec zwrócę Pan uwagę na dwa praktyczne mankamenty:

a) Operatorzy nigdy nie wspominają o rencie służebnej a jedynie chcą płacić jednorazowe wynagrodzenie za służebność – żaden przepis nie ogranicza możliwości żądania wynagrodzenia periodycznego np. rocznego czynszu służebnego płaconego dopóty, dopóki trwa przesył i posadowienie infrastruktury na Pana gruncie. Proszę spojrzeć na to rozsądnie – bez presji – przecież Pan gruntu nie sprzedaje tylko go udostępnia, jak przy dzierżawie czy najmie co czyni służebność przesyłu podobną do tych stosunków prawnych, które w sposób naturalny przewidują periodyczność wynagrodzenia (czynszu).

b) Operator przedstawia swoje kalkulacje jako jedynie słuszne, powołując się na różnorakie normy i opracowania rzeczoznawców – proszę się na to też nie dać złapać – jak Pan widzi w powyższym – Kodeks cywilny mówiąc o odpowiednim wynagrodzeniu nie odsyła do jakichkolwiek norm wykonawczych, pragmatyk zawodowych itp. opracować eksperckich.

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź bez wychodzenia z domu
Monika, 33 lata, pracownik biurowy
Moja opinia o poradach prawnych świadczonych przez w.w. usługodawcę jest pozytywna.
Bernadeta, nauczyciel akademicki emeryt, 76 lat
Bardzo obszerne wytłumaczenie i podkreślenie dla mnie kluczowych kwestii kilka razy. Język zrozumiały dla każdego.
Kinga, księgowa, 29 lat
Bardzo dziękuję za szczegółowa i bardzo kompetentna odpowiedź na moje pytanie na temat urlopu uzupełniającego.
Magdalena
Bardzo dziekuje za szybkie i sprawne przeprowadzenie transackcji i dostarczenie opinii. Komunikacja z Prawnikiem i Biurem Obslugi szybka, sprawna i uprzejma. Funkcja negocjacji ceny za usluge dala mi szanse wynegocjowac obopolnie korzystna cene. Polecam uslugi tej platformy prawnej :-).
Ewa, 60 lat

Pracownik, który wyrządzi, na skutek zawinionego niewykonania lub nienależytego wykonania swoich obowiązków, szkodę pracodawcy ponosi odpowiedzialność materialną – art. 114 Kodeksu pracy. Warunkiem odpowiedzialności pracownika są:

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

  • naruszenie obowiązków pracowniczych (bezprawność),
  • wina pracownika,
  • powstanie szkody pracodawcy,
  • związek przyczynowy między zawinionym naruszeniem obowiązków pracowniczych a szkodą.

Bezprawność zachowania polega na niewykonywaniu lub nienależytym wykonywaniu obowiązków pracowniczych. Okolicznościami wyłączającymi bezprawność są: zgodnie z art. 117 § 2 K.p. działanie w granicach dopuszczalnego ryzyka i – zgodnie z normą art. 424 K.c. – działanie w stanie wyższej konieczności.

Wina – w postaci ujemnej oceny podmiotowej strony zachowania, odwołujemy się do art. 9 K.k.; na gruncie tej odpowiedzialności występuje:

  1. wina umyślna w postaci:
    1. zamiaru bezpośredniego (dolus directus) – czyli działanie w celu wywołania określonego zamierzonego skutku i
    2. zamiaru ewentualnego (dolus eventualis) – jeżeli pracownik przewiduje ten skutek i na to się godzi.
  2. wina nieumyślna występuje również w 2 postaciach:
    1. lekkomyślności – jeżeli pracownik zdaje sobie sprawę z tej szkody, która może wystąpić, lecz bezpodstawnie przypuszcza, że jej uniknie, i
    2. niedbalstwo – jeżeli nie zdaje sobie sprawy, ale powinien wystąpienie tej szkody przewidzieć.

Wystąpienie szkody – rozumiane jako uszczerbek w majątku pracodawcy.

Adekwatny związek przyczynowy – art. 115 K.p. powołuje się w regulacji normę art. 361 § 1 K.c.

Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na pracodawcy, natomiast pracownik może się uwolnić od tej odpowiedzialności albo ją pomniejszyć, jeżeli zgodnie z art. 117 § 1 K.p. powołuje się na przyczynienie się pracodawcy do powstania tej szkody albo przyczynienie się innej osoby.

Zakres obowiązku naprawienia szkody wyznaczony jest przez wysokość szkody, która ustalana jest zgodnie z regułami przyjętymi w K.c., według cen rynkowych z daty ustalenia odszkodowania, art. 363 § 2 K.c. Przy czym w zależności od tego czy szkoda wystąpiła z winy umyślnej, czy nieumyślnej, zakres obowiązków jej naprawienia jest limitowany. Jeżeli szkoda nastąpiła z winy nieumyślnej – do wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia pracownika. To jest jedna granica. A druga to jest wysokość szkody do rzeczywistej straty, czyli damnum emergens, jeżeli ta rzeczywista strata przekracza 3 miesiące to pracownik odpowiada tylko do tej wysokości. Jeżeli szkoda powstała z winy umyślnej, to pracownik ponosi pełną odpowiedzialność – art. 122 K.p. Mamy pełną odpowiedzialność i to nie tylko do damnum emergens, ale również lucrum cessans, czyli szkoda w pełnej wysokości.

Pracownik może się uwolnić od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych. Taką okolicznością jest w szczególności niezapewnienie przez pracodawcę warunków umożliwiających należyte zabezpieczenie powierzonego pracownikowi mienia. W świetle wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2001 r., sygn. akt I PKN 748/2000 jako niezapewnienie przez pracodawcę warunków umożliwiających należyte zabezpieczenie mienia powierzonego może być zakwalifikowane podporządkowanie pracownika kierownictwu nieuczciwego lub nierzetelnego przełożonego. W świetle art. 117 § 2 K.p. pracownik nie odpowiada za szkodę wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka, ponieważ z istoty stosunku pracy wynika, że nie ponosi on ryzyka związanego z działalnością pracodawcy. Ponadto, nawet jeżeli wystąpiły przyczyny zależne od pracownika, odpowiada on tylko za normalne następstwa swojego działania lub zaniechania (to znaczy, że szkoda winna pozostawać w normalnym związku przyczynowym z jego zachowaniem). Jeżeli szkoda powstała z przyczyn niezależnych od pracownika, w granicach dopuszczalnego ryzyka lub nie jest normalnym następstwem jego zachowania, to pracownik będzie zwolniony w całości od odpowiedzialności za szkodę.

Pracownik może również częściowo uwolnić się od odpowiedzialności, wykazując, że pracodawca lub inna osoba przyczyniła się do powstania lub zwiększenia szkody (art. 117 Kodeksu pracy).

W przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy z art. 124 K.p. i następne, albowiem – jak wskazuje Pan w treści pytania – nie została podpisana umowa o odpowiedzialności materialnej. Wspólna odpowiedzialność materialna przyjęta przez pracowników wymaga umowy o odpowiedzialności wspólnej. Jest to umowa na piśmie (art. 125 K.p.). Natomiast jest jeszcze regulacja przyjęta w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie. Przepisy te są szczegółowe, kazuistycznie opisują tryb zawierania tych umów, warunki odpowiedzialności.

Roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku.

Przepisy o przedawnieniu stosuje się do tego odszkodowania z art. 1011 § 2 K.p. Natomiast jeśli pracownik umyślnie wyrządził szkodę – do przedawnienia roszczenia o naprawienie tej szkody stosuje się przepisy K.c. Regulacja dotycząca przedawnienia w K.p. nie różni się znacząco od regulacji K.c. Przedawnienie sąd uwzględnia na zarzut.

W chwili obecnej, w mojej ocenie, jako iż została dokonana inwentaryzacja, należy jak najszybciej przedłożyć pracownikom do podpisania umowę o łączne powierzenie mienia z obowiązkiem wyliczenia i rozliczenia.

W treści pytania nie wskazuje Pan, czy jest możliwość dokładnego ustalenia, który z pracowników dokonał błędu. Niezbędnym byłoby zatem przeliczenie z pierwszym dniem od zeszłorocznej inwentaryzacji stanu towaru posiadanego, z towarem przyjmowanym, a także wydawanym. Wszystko powyższe, zakładając należyte prowadzenie dokumentacji związanej z prowadzeniem magazynu, przy jednoczesnym porównaniu grafiku pracowników powinno pozwolić ustalić, w jakim terminie i kto mógł doprowadzić do powstania „manka” i w jakiej wysokości.

Niemożność takiego ustalenie w mojej ocenie bardzo utrudnia stosowanie jakichkolwiek negatywnych konsekwencji, albowiem nie ma możliwości pociągnięcia pracowników do odpowiedzialności zbiorowej. Jedynie kierownik magazynu i jego zastępca mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności porządkowej, ale tylko wówczas, jeżeli prowadzona dokumentacja ze stanów magazynowych jest nieodpowiednia.

Za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy, pracodawca może stosować:

  1. karę upomnienia,
  2. karę nagany.

Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy - pracodawca może również stosować karę pieniężną.

Wyraźnie podkreślić należy jednak, iż w chwili obecnej winna być przedłożona pracownikom do podpisu umowa o odpowiedzialności materialnej stosownie do treści art. 124 K.p., która uchroni Pana na przyszłość.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem pracy? Opisz swój problem i zadaj pytania.
(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Wysokość odpowiedzialności materialnej a zarobki

Jakie są konsekwencje podpisania umowy o współodpowiedzialności, czy jest jakaś granica określająca wielkość tej odpowiedzialności w stosunku do zarobków?...

Umowa przewidująca niesłuszną normę

Jestem studentem, pracuję na umowę-zlecenie. Segreguję kostkę brukową. Pracuję 8h dziennie. Norma dzienna wg. majstra wynosi 10 palet. Jedna paleta waży 1,5...

Odpowiedzialność materialna pracownika za powierzone mienie

Przed prawie dwoma laty zakończyłem pracę w pewnej firmie, gdzie wraz z jeszcze jednym pracownikiem zajmowałem się sprzedażą i obaj...

Zwiększenie zakresu czynności pracownika

Pracodawca przedstawił mi zmianę warunków pracy – ze stanowiska kadrowej na stanowisko magazyniera (plus ucięcie etatu). Nie otrzymałam nowego zakresu...

Refaktura wystawiona przez byłego pracodawcę

Dwa tygodnie temu rozwiązałem umowę o pracę z firmą X. Dzisiaj dostałem refakturę za zamówienie prenumeraty pewnego miesięcznika, którą podobno...

Przyznanie się do przywłaszczenia środków

W lipcu 2015 r. przyznałem się swemu przełożonemu do przywłaszczenia pieniędzy. W czasie kontroli przyznałem się do winy i zobowiązałem się do...

Wykonywanie innych prac niż określone na stanowisku

Zostałem zatrudniony na umowę o pracę tymczasową na 3 miesiące, na stanowisku „serwisant” – oczywiście docelowo na stałe. Liczba...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »