Godziny nadliczbowe w okresie wypowiedzenia

• Autor: Marta Handzlik

Czy pracownik będący w okresie wypowiedzenia może odmówić pozostania w godzinach nadliczbowych? W firmie przyjęty jest zwyczaj, że kierownik zleca ustnie w ciągu miesiąca pozostanie w godzinach nadliczbowych. Pracownicy pod koniec miesiąca zliczają wszystkie godziny i dają do akceptacji kierownikowi. Ten podpisuje je i daje do rozliczenia. Obawiam się, że kierownik skreśli połowę godzin i powie, że pozostałych nie zlecał, a zostawałam w pracy, bo nie potrafię jej sobie zorganizować.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Pomagamy w podobnych sprawach.

Obowiązki podczas wypowiedzenia

Odpowiadając na Pani pytanie uprzejmie informuję, że podczas wypowiedzenia pracownik ma takie same obowiązki jak pozostali pracownicy, a więc także m.in. obowiązek wykonania polecenia służbowego pracodawcy np. pracy w nadgodzinach.

Zgodnie z art. 100 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) pracownik ma obowiązek świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych, o ile nie jest to sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. W tym czasie pracownik powinien wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych. Jak przypomniał Sąd Najwyższy w wyroku 16 grudnia 1987 r. (I PRN 68/87, OSNC 1989/10/164) pracą w nadgodzinach jest praca wykonywana w warunkach określonego już zmęczenia pracownika. Nie usprawiedliwia to jednak odmowy pracownika w przypadku usuwania awarii. Niekiedy odmowa wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych może być wystarczającym powodem do wypowiedzenia umowy o pracę lub nawet zakwalifikowania jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co też może skutkować rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Zobacz też: Czy pracownik może odmówić pracy w godzinach nadliczbowych

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Odmowa wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych

Bezzasadna odmowa pracy w nadgodzinach może skutkować negatywnymi konsekwencjami.

Jeśli natomiast potrzeba pracy w godzinach nadliczbowych była rzeczywista i obiektywnie uzasadniona, a polecenie pracodawcy nie było sprzeczne z przepisami prawa, postanowieniami umowy, czy też zasadami współżycia społecznego, a mimo to pracownik odmówił wykonywania polecenia, wówczas w zależności od okoliczności może:

– zostać ukarany karą porządkową (upomnienie lub nagana),

– w wyjątkowych sytuacjach zostać zwolniony za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia.

W sytuacji, gdy odmowa wykonania polecenia służbowego nie wynika z uzasadnionej (jak wyżej wskazano) przyczyny – takie zachowanie może zostać zakwalifikowana jako naruszenie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy i skutkować zastosowaniem kary upomnienia bądź nagany.

Rozwiązanie umowy o pracę może zaś nastąpić w skrajnych sytuacjach, kiedy nieuzasadniona odmowa wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych spowodowała np. poważne konsekwencje w funkcjonowaniu zakładu pracy.

Polecenie pracy w godzinach nadliczbowych

Polecenie pracy w godzinach nadliczbowych z uwagi na szczególne potrzeby pracodawcy lub konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego albo usunięcia awarii nie może spotkać się z odmową pracownika, chyba, że odmowa taka konieczna jest ze szczególnych względów natury ochronnej.

Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.

Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:

1) 100% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:

a) w nocy,

b) w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

c) w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

2) 50% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1.

Naruszenie podstawowych obowiązków pracownika

Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. Pracodawca może zatem zlecać pracownikom pracę w godzinach nadliczbowych, a odmowa jej świadczenia może być uznana za naruszenie podstawowych obowiązków pracownika, w wyniku czego na pracownika może zostać nałożona kara dyscyplinarna. Odmowa wykonania pracy w godzinach nadliczbowych może stanowić również podstawę do wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę lub nawet rozwiązania jej bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Ponadto obowiązek wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych nie musi wynikać z obowiązujących w zakładzie pracy aktów wewnątrzzakładowych. Jego podstawą są bowiem przepisy Kodeksu pracy. Polecenie pracy w godzinach nadliczbowych nie musi być również wydane w żadnej szczególnej formie (może na przykład przybrać postać ustnego polecenia).

Podsumowując – jeśli polecenie pracy w godzinach nadliczbowych jest zgodne z prawem – nie może Pani odmówić pracy w godzinach nadliczbowych.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

O autorze: Marta Handzlik

Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego. Specjalizuje się w prawie oświatowym i prawie pracy. Jest praktykującym prawnikiem z wieloletnim doświadczeniem zawodowym i byłym pracownikiem Ministerstwa Edukacji Narodowej. Odpowiada na najbardziej złożone pytania prawne. Jest autorką książki Finanse w oświacie. Prawo oświatowe w pytaniach i odpowiedziach, a także licznych artykułów, aktualności i komentarzy.



Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Z zaznaczonymi zmianami.

Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

rozwodowy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

prawo-karne.info

Szukamy prawnika »