Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Godziny nadliczbowe w okresie wypowiedzenia

Marta Handzlik • Opublikowane: 2015-07-18

Czy pracownik będący w okresie wypowiedzenia może odmówić pozostania w godzinach nadliczbowych? W firmie przyjęty jest zwyczaj, że kierownik zleca ustnie w ciągu miesiąca pozostanie w godzinach nadliczbowych. Pracownicy pod koniec miesiąca zliczają wszystkie godziny i dają do akceptacji kierownikowi. Ten podpisuje je i daje do rozliczenia. Obawiam się, że kierownik skreśli połowę godzin i powie, że pozostałych nie zlecał, a zostawałam w pracy, bo nie potrafię jej sobie zorganizować.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odpowiadając na Pani pytanie uprzejmie informuję, że podczas wypowiedzenia pracownik ma takie same obowiązki jak pozostali pracownicy, a więc także m.in. obowiązek wykonania polecenia służbowego pracodawcy np. pracy w nadgodzinach.

Zgodnie z art. 100 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) pracownik ma obowiązek świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych, o ile nie jest to sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. W tym czasie pracownik powinien wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych. Jak przypomniał Sąd Najwyższy w wyroku 16 grudnia 1987 r. (I PRN 68/87, OSNC 1989/10/164) pracą w nadgodzinach jest praca wykonywana w warunkach określonego już zmęczenia pracownika. Nie usprawiedliwia to jednak odmowy pracownika w przypadku usuwania awarii. Niekiedy odmowa wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych może być wystarczającym powodem do wypowiedzenia umowy o pracę lub nawet zakwalifikowania jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co też może skutkować rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Bezzasadna odmowa pracy w nadgodzinach może skutkować negatywnymi konsekwencjami.

Jeśli natomiast potrzeba pracy w godzinach nadliczbowych była rzeczywista i obiektywnie uzasadniona, a polecenie pracodawcy nie było sprzeczne z przepisami prawa, postanowieniami umowy, czy też zasadami współżycia społecznego, a mimo to pracownik odmówił wykonywania polecenia, wówczas w zależności od okoliczności może:

– zostać ukarany karą porządkową (upomnienie lub nagana),

– w wyjątkowych sytuacjach zostać zwolniony za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia.

W sytuacji, gdy odmowa wykonania polecenia służbowego nie wynika z uzasadnionej (jak wyżej wskazano) przyczyny – takie zachowanie może zostać zakwalifikowana jako naruszenie ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy i skutkować zastosowaniem kary upomnienia bądź nagany.

Rozwiązanie umowy o pracę może zaś nastąpić w skrajnych sytuacjach, kiedy nieuzasadniona odmowa wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych spowodowała np. poważne konsekwencje w funkcjonowaniu zakładu pracy.

Polecenie pracy w godzinach nadliczbowych z uwagi na szczególne potrzeby pracodawcy lub konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego albo usunięcia awarii nie może spotkać się z odmową pracownika, chyba, że odmowa taka konieczna jest ze szczególnych względów natury ochronnej.

Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.

Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:

1) 100% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:

a) w nocy,

b) w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

c) w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

2) 50% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1.

Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. Pracodawca może zatem zlecać pracownikom pracę w godzinach nadliczbowych, a odmowa jej świadczenia może być uznana za naruszenie podstawowych obowiązków pracownika, w wyniku czego na pracownika może zostać nałożona kara dyscyplinarna. Odmowa wykonania pracy w godzinach nadliczbowych może stanowić również podstawę do wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę lub nawet rozwiązania jej bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Ponadto obowiązek wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych nie musi wynikać z obowiązujących w zakładzie pracy aktów wewnątrzzakładowych. Jego podstawą są bowiem przepisy Kodeksu pracy. Polecenie pracy w godzinach nadliczbowych nie musi być również wydane w żadnej szczególnej formie (może na przykład przybrać postać ustnego polecenia).

Podsumowując – jeśli polecenie pracy w godzinach nadliczbowych jest zgodne z prawem – nie może Pani odmówić pracy w godzinach nadliczbowych.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Godziny nadliczbowe w systemie 12/24

Godziny nadliczbowe w systemie 12/24

Proszę o informację czy w systemie 12/24, godziny pracy w niedziele liczy się jako nadgodziny? Czy są liczone jako 50 czy 100? Czy w takim systemie pracy...

Zwolnienie dyscyplinarne kobiety w ciąży

Otrzymałam wypowiedzenie umowy o pracę. Okazało się, że jestem w ciąży, więc to wypowiedzenie staje się, wiadomo, bezskuteczne. Czy mimo to pracodawca...

 

Dodatki do wynagrodzenia a urlop wypoczynkowy

Dodatki do wynagrodzenia a urlop wypoczynkowy

Mam wątpliwość w sprawie dodatków funkcyjnych i stanowiskowych, jeżeli chodzi o urlop i inne płatne usprawiedliwione nieobecności (prócz...

Choroba zawodowa nauczyciela

Choroba zawodowa nauczyciela

Kiedy starać się o przyznanie choroby zawodowej nauczyciela – przed odejściem na emeryturę czy na emeryturze?

Czy nadgodziny mogą być narzucone z góry?

Jestem zatrudniona na 3/4 etatu. Jednak często pracuję po 8 godzin dziennie i mam wypłacane za tzw. dopełnienie do pełnego etatu. Czy nadgodziny mogą mi...

 

Roczne umowy na czas określony dla nauczyciela

Jestem nauczycielem kontraktowym. Od czterech lat jestem zatrudniana na roczne umowy na czas określony. Uczę tych przedmiotów, których wcześniej uczył obecny...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »