Przydział godzin przez nowego dyrektora szkoły

Przydzielanie godzin nauczycielom i dyrektorowi

Przydział godzin w szkole wynika przede wszystkim z arkusza organizacji szkoły oraz z decyzji kadrowych dyrektora jako osoby kierującej jednostką. Dyrektor odpowiada za organizację pracy szkoły, ale nie oznacza to pełnej dowolności. Musi uwzględniać kwalifikacje nauczycieli, ramowe plany nauczania, potrzeby uczniów, przepisy Karty Nauczyciela oraz zasady prawa pracy.

W opisanej sytuacji istotne są trzy elementy: dotychczasowy wymiar zatrudnienia nauczyciela, kwalifikacje nowego dyrektora oraz to, czy istnieją godziny, które dyrektor może realizować bez obniżania pensum innym nauczycielom. Jeżeli dyrektor ma możliwość prowadzenia zajęć w przedszkolu i nie powoduje to redukcji godzin biologii lub techniki u obecnych nauczycieli, jest to argument za wyborem takiego rozwiązania organizacyjnego.

Nie ma jednak przepisu, który wprost nakazywałby dyrektorowi zawsze wybierać godziny najmniej dolegliwe dla innych nauczycieli. Decyzja powinna być jednak racjonalna, możliwa do uzasadnienia i zgodna z zatwierdzoną organizacją pracy szkoły. Gdy skutkiem jest ograniczenie zatrudnienia innego nauczyciela, szkoła powinna wykazać rzeczywistą potrzebę organizacyjną, a nie jedynie preferencję nowego dyrektora.

Czy dyrektor może zabrać godziny nauczycielowi

Dyrektor nie powinien traktować godzin dydaktycznych jako puli, którą może dowolnie przenieść na siebie bez skutków pracowniczych. Jeżeli nauczyciel ma w umowie określony wymiar zatrudnienia, na przykład 9/18 etatu, to zmniejszenie tej liczby godzin oznacza zmianę warunków pracy i płacy.

Takiej zmiany nie można wprowadzić wyłącznie przez poinformowanie nauczyciela o nowym planie lekcji. Co do zasady potrzebne jest porozumienie stron albo wypowiedzenie zmieniające. Przy umowie o pracę na czas nieokreślony przyczyna wypowiedzenia powinna być konkretna, rzeczywista i możliwa do zweryfikowania. W praktyce najczęściej wskazuje się zmiany organizacyjne, zmniejszenie liczby godzin danego przedmiotu albo brak możliwości dalszego zatrudniania w dotychczasowym wymiarze.

Jeżeli jednak godziny z danego przedmiotu istnieją, a ich zmniejszenie u nauczyciela wynika tylko z tego, że dyrektor przydziela je sobie mimo dostępnych innych godzin zgodnych z kwalifikacjami, nauczyciel może kwestionować zasadność takiej decyzji. Znaczenie ma wtedy całość okoliczności: arkusz organizacji, kwalifikacje kadry, dotychczasowy przydział godzin, potrzeby szkoły oraz to, czy zastosowano obiektywne kryteria.

Obniżone pensum dyrektora szkoły

Dyrektor szkoły jako nauczyciel może realizować zajęcia dydaktyczne, wychowawcze lub opiekuńcze, ale zwykle nie w pełnym pensum właściwym dla nauczyciela danego typu zajęć. Zgodnie z Kartą Nauczyciela dyrektorowi obniża się tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin albo zwalnia się go z obowiązku realizacji tych zajęć, zależnie od wielkości i typu szkoły oraz warunków pracy.

Organ prowadzący ustala zasady udzielania i rozmiar obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć oraz zasady zwalniania dyrektorów i innych osób pełniących funkcje kierownicze z obowiązku realizacji pensum. Wynika to z art. 42 ust. 7 pkt 2 Karty Nauczyciela.

W praktyce oznacza to, że przed oceną, czy dyrektor może przydzielić sobie określone godziny, trzeba sprawdzić uchwałę organu prowadzącego dotyczącą zniżek pensum oraz zatwierdzony arkusz organizacji szkoły. Jeżeli dyrektor ma obowiązek realizować niewielką liczbę godzin, tym bardziej powinno się ocenić, czy ich wybór nie powoduje niepotrzebnej redukcji zatrudnienia innych nauczycieli.

Co może zrobić nauczyciel, któremu zmniejsza się godziny

Nauczyciel powinien w pierwszej kolejności poprosić o pisemne wyjaśnienie przyczyn planowanego zmniejszenia godzin. Warto wskazać, że w szkole istnieją godziny w przedszkolu, które dyrektor może objąć zgodnie ze swoimi kwalifikacjami bez naruszania wymiaru zatrudnienia nauczycieli biologii lub techniki.

Jeżeli dyrektor proponuje porozumienie zmieniające, nauczyciel nie ma obowiązku go podpisywać. Podpisanie porozumienia oznacza zgodę na nowe warunki. Jeżeli nauczyciel nie zgadza się na obniżenie wymiaru zatrudnienia, powinien zachować ostrożność i nie podpisywać dokumentu bez analizy jego skutków.

Jeżeli szkoła wręczy wypowiedzenie zmieniające, nauczyciel może je przyjąć albo odmówić przyjęcia nowych warunków. Odmowa może prowadzić do rozwiązania umowy po upływie okresu wypowiedzenia. Nauczyciel może również dochodzić swoich praw przed sądem pracy, zwłaszcza gdy uważa, że przyczyna zmiany jest pozorna, nieracjonalna albo narusza zasady równego traktowania.

Jakie argumenty warto zebrać

W sporze o przydział godzin znaczenie mają dokumenty, a nie tylko ustne zapewnienia. Nauczyciel powinien ustalić, ile godzin biologii, techniki i zajęć przedszkolnych przewidziano w arkuszu organizacji oraz komu je przydzielono. Pomocne może być także porównanie kwalifikacji nauczycieli i dyrektora oraz dotychczasowego sposobu organizacji pracy.

Warto zebrać w szczególności: dotychczasową umowę o pracę, informację o aktualnym wymiarze godzin, projekt lub zatwierdzony przydział czynności, pismo o zmniejszeniu etatu, ewentualne porozumienie lub wypowiedzenie zmieniające oraz korespondencję z dyrektorem. Jeżeli nauczyciel jest członkiem związku zawodowego albo korzysta z jego ochrony, należy niezwłocznie poinformować organizację związkową o planowanych zmianach.

FAQ

Czy dyrektor ma obowiązek wybrać godziny w przedszkolu, aby nie zabierać godzin nauczycielom?

Nie ma przepisu, który wprost nakazuje taki wybór w każdej sytuacji. Jeżeli jednak godziny przedszkolne są dostępne, dyrektor ma do nich kwalifikacje, a wybór biologii lub techniki powoduje redukcję etatu innych nauczycieli, jest to ważny argument przeciwko takiej decyzji.

Czy dyrektor może sam sobie przydzielić godziny?

Dyrektor organizuje pracę szkoły, ale liczba i rodzaj jego godzin muszą wynikać z kwalifikacji, arkusza organizacji oraz zasad obniżenia pensum ustalonych przez organ prowadzący. Nie jest to decyzja całkowicie oderwana od kontroli organizacyjnej.

Czy zmniejszenie godzin w planie oznacza automatyczną zmianę umowy?

Nie. Jeżeli nauczyciel ma w umowie określony wymiar zatrudnienia, obniżenie tego wymiaru wymaga porozumienia stron albo wypowiedzenia zmieniającego. Sam nowy plan lekcji nie powinien zastępować formalnej zmiany warunków pracy.

Czy nauczyciel musi podpisać porozumienie o zmniejszeniu etatu?

Nie. Porozumienie wymaga zgody obu stron. Jeżeli nauczyciel je podpisze, co do zasady akceptuje nowe warunki. Przed podpisaniem warto sprawdzić, czy redukcja ma rzeczywiste uzasadnienie i jakie będą skutki płacowe oraz pracownicze.

Kiedy warto iść do sądu pracy?

Warto rozważyć odwołanie, gdy wypowiedzenie zmieniające jest oparte na pozornej przyczynie, pomija istniejące godziny możliwe do przydzielenia bez redukcji etatu albo narusza obiektywne kryteria doboru nauczycieli. Termin i tryb działania zależą od rodzaju otrzymanego pisma.

Podsumowanie

Nowy dyrektor może prowadzić zajęcia zgodne ze swoimi kwalifikacjami, ale powinien uwzględniać przepisy o zniżce pensum, zatwierdzoną organizację szkoły i skutki swoich decyzji dla zatrudnionych nauczycieli. Nie istnieje bezwzględny nakaz wybrania godzin w przedszkolu, jednak jeżeli taki wybór pozwala uniknąć obniżenia etatu nauczycieli biologii lub techniki, jest to istotny argument organizacyjny i prawny.

Jeżeli przydział godzin dyrektorowi prowadzi do zmniejszenia wymiaru zatrudnienia nauczyciela zatrudnionego na czas nieokreślony, szkoła powinna zastosować właściwą procedurę. Nauczyciel nie powinien traktować redukcji godzin jako automatycznej konsekwencji zmiany dyrektora i ma prawo żądać konkretnych wyjaśnień.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.