Czas pracy logopedy w szkole - 45 czy 60 minut?

Czy dyrektor może zmienić czas pracy logopedy z 45 na 60 minut?

Odpowiedź zależy od tego, co dokładnie ma zostać zmienione. Jeżeli dyrektor chce uporządkować rozliczanie pensum logopedy jako godzin zegarowych, co w praktyce jest częste przy stanowiskach specjalistów, taka zmiana może być zgodna z prawem, ale tylko w granicach pensum ustalonego dla danego stanowiska i placówki. Nie może to oznaczać prostego dołożenia kilku godzin pracy tygodniowo bez podstawy w przepisach, uchwale organu prowadzącego albo arkuszu organizacji.

Trzeba jednak odróżnić godzinę pracy w ramach pensum od czasu pojedynczych zajęć z uczniem. Zgodnie z rozporządzeniem o pomocy psychologiczno-pedagogicznej godzina zajęć logopedycznych organizowanych w ramach tej pomocy trwa 45 minut. Przepisy dopuszczają prowadzenie takich zajęć w czasie dłuższym lub krótszym niż 45 minut, ale tylko z zachowaniem ustalonego dla ucznia łącznego tygodniowego czasu zajęć i jeżeli uzasadniają to potrzeby ucznia.

W praktyce oznacza to, że sam fakt, iż logopeda ma pensum rozliczane w godzinach zegarowych, nie przesądza jeszcze, że każda terapia logopedyczna z uczniem musi trwać 60 minut. Pozostały czas może obejmować m.in. dokumentację, przygotowanie zajęć, konsultacje z rodzicami i nauczycielami, działania diagnostyczne albo inne czynności wynikające z zadań specjalisty.

Czas pracy nauczyciela logopedy według Karty Nauczyciela

Podstawową regulacją jest art. 42 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. Zgodnie z tym przepisem czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie może przekraczać 40 godzin na tydzień. W tym czasie nauczyciel realizuje trzy grupy obowiązków: zajęcia prowadzone bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły oraz czynności związane z przygotowaniem do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym.

Dla logopedy najważniejsze jest to, że pensum obejmuje zajęcia prowadzone bezpośrednio z uczniami lub na ich rzecz. Nie jest to jednak cały czas pracy nauczyciela. Poza pensum logopeda nadal wykonuje inne obowiązki w ramach 40-godzinnego tygodniowego czasu pracy, np. przygotowuje dokumentację, współpracuje z nauczycielami, rodzicami i poradnią, analizuje potrzeby uczniów, prowadzi konsultacje oraz uczestniczy w działaniach szkoły lub placówki.

Kto ustala pensum logopedy?

W przypadku pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach, z wyjątkiem nauczycieli zatrudnionych w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć określa organ prowadzący szkołę lub placówkę. Karta Nauczyciela wyznacza jednak górną granicę: pensum tych specjalistów nie może przekraczać 22 godzin tygodniowo.

Inaczej wygląda sytuacja nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych. Dla nich Karta Nauczyciela określa pensum wprost w tabeli z art. 42 ust. 3: wynosi ono 20 godzin tygodniowo. Dlatego przy ocenie konkretnej sprawy trzeba najpierw ustalić, czy logopeda jest zatrudniony w szkole, przedszkolu lub placówce, czy w poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Jeżeli organ prowadzący ustalił pensum logopedy np. na 20, 21 albo 22 godziny, dyrektor powinien organizować pracę zgodnie z tym wymiarem. Dyrektor nie może samodzielnie podwyższyć pensum ponad limit wynikający z uchwały organu prowadzącego i Karty Nauczyciela. Może natomiast ułożyć tygodniowy plan zajęć i czynności tak, aby odpowiadał zatwierdzonej organizacji pracy szkoły.

45 minut czy 60 minut - co jest właściwe dla zajęć logopedycznych?

W aktualnym stanie prawnym najbezpieczniej jest rozdzielać dwie kwestie: czas pracy logopedy i czas trwania zajęć logopedycznych z uczniem. Pensum nauczyciela specjalisty jest wymiarem jego obowiązkowych zajęć w tygodniu, natomiast rozporządzenie o pomocy psychologiczno-pedagogicznej określa, że godzina zajęć specjalistycznych, w tym logopedycznych, trwa 45 minut.

Nie oznacza to automatycznie, że logopeda pracuje tylko przez 45 minut, a pozostałe 15 minut jest przerwą w pracy. Jeżeli w planie przewidziano jednostkę 60-minutową, trzeba sprawdzić, jak została ona opisana: czy obejmuje 45 minut pracy terapeutycznej z uczniem i 15 minut czynności związanych z dokumentacją, konsultacją lub organizacją zajęć, czy też dyrektor wymaga 60 minut bezpośredniej terapii bez podstawy w potrzebach ucznia.

Rozporządzenie dopuszcza zajęcia dłuższe lub krótsze niż 45 minut, ale nie jako dowolną decyzję organizacyjną. Musi to być uzasadnione potrzebami ucznia, a łączny tygodniowy czas ustalonych dla niego zajęć musi zostać zachowany. Dlatego masowa zmiana wszystkich zajęć logopedycznych z 45 na 60 minut wymaga ostrożności i sprawdzenia podstawy organizacyjnej.

Dyżury na przerwach a obowiązki logopedy

Logopeda zatrudniony jako nauczyciel pozostaje nauczycielem w rozumieniu Karty Nauczyciela, a więc wykonuje nie tylko zajęcia z uczniami, lecz także inne czynności wynikające z zadań statutowych szkoły lub placówki. Nie można więc z góry wykluczyć, że dyrektor powierzy mu określone obowiązki organizacyjne lub opiekuńcze, jeżeli mieszczą się one w czasie pracy i wynikają z potrzeb szkoły.

Jednocześnie dyżury na przerwach nie powinny służyć obchodzeniu zasad pensum ani sztucznemu wydłużaniu zaplanowanego czasu pracy. Jeżeli logopeda ma w planie kolejne zajęcia specjalistyczne, czas między nimi może być potrzebny na zmianę uczniów, wpisy w dokumentacji, przygotowanie materiałów albo konsultacje. W takiej sytuacji warto sprawdzić regulamin dyżurów, zakres czynności i plan pracy, a następnie poprosić dyrektora o pisemne wskazanie podstawy organizacyjnej dodatkowych dyżurów.

Co powinien sprawdzić logopeda przed zakwestionowaniem planu pracy?

Przed oceną, czy zmiana jest zgodna z prawem, warto zebrać podstawowe dokumenty. Najważniejsza jest uchwała organu prowadzącego określająca pensum specjalistów, arkusz organizacji szkoły lub placówki, tygodniowy plan zajęć, zakres obowiązków, regulamin dyżurów oraz sposób prowadzenia dziennika zajęć. Dopiero zestawienie tych dokumentów pokaże, czy zmiana dotyczy tylko sposobu liczenia jednostek pracy, czy faktycznie zwiększa liczbę obowiązkowych godzin.

Jeżeli logopeda realizuje obowiązki na więcej niż jednym stanowisku, np. częściowo jako nauczyciel przedmiotowy, częściowo jako logopeda, trzeba dodatkowo sprawdzić zasady tzw. pensum łączonego. Karta Nauczyciela przewiduje odrębny sposób ustalania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin przy stanowiskach o różnym pensum. W takim przypadku proste przyjęcie jednego wymiaru dla wszystkich zajęć może być błędne.

Warto też ustalić, czy zajęcia mają charakter pomocy psychologiczno-pedagogicznej, rewalidacji, konsultacji, diagnozy, zajęć w poradni czy innych działań na rzecz ucznia. Każda z tych form może mieć inne znaczenie organizacyjne i dokumentacyjne.

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce oceniać zmianę długości zajęć i sposób rozliczania pensum logopedy.

FAQ

Czy logopeda w szkole pracuje 40 godzin tygodniowo?

Tak, pełny tygodniowy czas pracy nauczyciela logopedy nie może przekraczać 40 godzin. W tym limicie mieści się pensum, czyli zajęcia prowadzone bezpośrednio z uczniami albo na ich rzecz, oraz inne czynności wynikające z zadań szkoły i przygotowania zawodowego.

Ile wynosi pensum logopedy?

Dla logopedów zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach pensum określa organ prowadzący, ale nie może ono przekraczać 22 godzin tygodniowo. Dla nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych pensum wynosi 20 godzin.

Czy zajęcia logopedyczne zawsze muszą trwać 45 minut?

Zasadą jest 45 minut dla zajęć logopedycznych jako zajęć specjalistycznych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Można je prowadzić krócej lub dłużej, ale tylko wtedy, gdy uzasadniają to potrzeby ucznia i zachowany jest ustalony dla niego łączny tygodniowy czas zajęć.

Czy dyrektor może kazać logopedzie prowadzić 60 minut terapii z każdym uczniem?

Nie powinno się tego robić automatycznie. Wydłużenie zajęć ponad 45 minut wymaga związku z potrzebami ucznia i prawidłowego ujęcia w organizacji pomocy. Jeżeli zmiana jest powszechna i nie ma uzasadnienia w dokumentacji, warto ją zweryfikować.

Czy logopeda musi pełnić dyżury na przerwach?

To zależy od organizacji pracy szkoły, regulaminu dyżurów, zakresu obowiązków i planu zajęć. Logopeda może wykonywać inne czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, ale dyżury nie mogą prowadzić do przekroczenia czasu pracy ani do obejścia pensum.

Co zrobić, gdy nowy plan pracy zwiększa realny czas pracy logopedy?

Najpierw warto poprosić o podstawę zmiany: uchwałę organu prowadzącego, zapis w arkuszu organizacji i uzasadnienie planu. Jeżeli z dokumentów wynika, że zwiększono pensum albo narzucono zajęcia niezgodnie z przepisami, można wystąpić do dyrektora o korektę, a w razie potrzeby zwrócić się do organu prowadzącego, związków zawodowych albo prawnika.

Podsumowanie

Czas pracy logopedy trzeba analizować z uwzględnieniem dwóch poziomów regulacji. Karta Nauczyciela określa ogólne ramy czasu pracy nauczyciela, pensum i kompetencje organu prowadzącego, natomiast rozporządzenie o pomocy psychologiczno-pedagogicznej reguluje m.in. czas trwania zajęć specjalistycznych. Dlatego stwierdzenie, że logopeda ma pracować 60 minut zamiast 45 minut, jest zbyt ogólne. Może być prawidłowe, gdy dotyczy rozliczenia godziny pracy w ramach pensum, ale może być wadliwe, gdy oznacza automatyczne wydłużenie każdej terapii logopedycznej albo zwiększenie obciążeń ponad obowiązujący wymiar.

Najważniejsze jest sprawdzenie, jakie pensum ustalił organ prowadzący, czy logopeda pracuje w szkole, przedszkolu, placówce czy poradni, jaki charakter mają prowadzone zajęcia oraz czy dyrektor prawidłowo dokumentuje i rozlicza czas pracy. W razie wątpliwości warto żądać pisemnej podstawy organizacyjnej zmiany, ponieważ sama informacja ustna nie zawsze wystarcza do oceny zgodności z prawem.

Źródła

1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, w szczególności art. 42 - tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. 2026 poz. 515: Dziennik Ustaw, tekst aktu.

2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1798: Dziennik Ustaw, tekst aktu.

3. Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 lipca 2022 r. w sprawie wykazu zajęć prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz przez nauczycieli poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz nauczycieli specjalistów, Dz.U. 2022 poz. 1610: Dziennik Ustaw, tekst aktu.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.