Ciąża a likwidacja stanowiska pracy

• Autor: Marta Handzlik

Czy ciąża chroni kobietę przed zwolnieniem, zatrudnioną na bezterminową umowę o pracę w sytuacji, kiedy miejsce pracy ulega likwidacji?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Pomagamy w podobnych sprawach.


Ciąża a likwidacja stanowiska pracy

Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży

Odpowiadając na Pani pytanie uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 177 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.

Umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu.

Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest obowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę. W razie niemożności zapewnienia w tym okresie innego zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Ochrona stosunku pracy kobiet w okresie ciąży

Przepis art. 177 K.p. ustanawia ochronę trwałości stosunku pracy kobiet w okresie ciąży i urlopu macierzyńskiego oraz pracowników-ojców w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego. Odnosi się do pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, umowy o pracę na czas określony (w tym umów w celu zastępstwa nieobecnego pracownika), umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy oraz umowy o pracę na okres próbny zawartej na okres dłuższy niż jeden miesiąc.

W przypadku umów terminowych ochrona trwa co do zasady do upływu czasu ich obowiązywania. Jednak umowy o pracę na czas określony, umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy oraz umowy o pracę na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, których termin rozwiązania na skutek upływu czasu przypadłby po upływie trzeciego miesiąca ciąży, z mocy prawa zostają przedłużone do dnia porodu. Reguła ta nie dotyczy umów o pracę zawartych w celu zastępstwa nieobecnego pracownika. Stosunek pracy ulegnie zatem zawsze rozwiązaniu, gdy termin zakończenia umowy przypada po porodzie, tzn. w okresie urlopu macierzyńskiego.

Ochrona kobiet trwa przez okres ciąży oraz przez okres korzystania z urlopu macierzyńskiego. Według Sądu Najwyższego dla ochrony przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę kobiety w okresie ciąży nie jest istotny termin wykazania powyższej okoliczności, lecz wyłącznie obiektywny stan rzeczy, istniejący w chwili wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę. Zgodnie jednak z art. 185 § 1 K.p. stan ciąży powinien zostać stwierdzony świadectwem lekarskim – dopiero po przedstawieniu owego świadectwa istnieje podstawa do korzystania przez pracownicę z uprawnień określonych w komentowanym przepisie, nawet jeśli już nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy.

Wypowiedzenie umowy o pracę w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy

Zgodnie z § 4 art. 177 K.p. ustanowiona w przepisie ochrona przed wypowiedzeniem umowy o pracę zostaje uchylona w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. W takim wypadku pracownicy przysługują szczególne uprawnienia. Po pierwsze, termin rozwiązania umowy o pracę pracodawca powinien uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową. Jeżeli pracownica nie będzie reprezentowana przez związek zawodowy, pracodawca może ten termin ustalić samodzielnie – przepis nie wymaga jego uzgodnienia z pracownicą – przy czym nie może być on wcześniejszy niż termin zakończenia okresu wypowiedzenia. Po drugie, jeżeli w okresie pozostałym do zakończenia stosunku pracy pracodawca nie może zapewnić pracownicy innego zatrudnienia, przysługuje jej do dnia porodu zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Po trzecie, okres pobierania tego świadczenia wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Czy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę z pracownicą w okresie ciąży z uwagi na likwidację stanowiska pracy?

Nie jest jednak możliwe rozwiązanie umowy o pracę z pracownicą w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego z uwagi na likwidację stanowiska pracy, tj. na podstawie art. 10 w związku z art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że w okresie objęcia szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy pracodawca może jedynie wypowiedzieć takiej pracownicy dotychczasowe warunki pracy i płacy. Przy czym zgodnie z art. 5 ust. 4 ww. ustawy nie stoi temu na przeszkodzie nieobecność tego pracownika w pracy (wypowiedzenie pracownikom warunków pracy i płacy w sytuacjach, o których mowa w art. 41 Kodeksu pracy, jest dopuszczalne niezależnie od okresu trwania urlopu lub innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy).

Wobec powyższego pracodawca nie może Pani zwolnić, chyba że dojdzie do całkowitej likwidacji pracodawcy. Jeśli nie – ma prawo przedstawić Pani wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy (a więc ograniczyć etat, zmienić miejsce pracy, itp.), którego nieprzyjęcie będzie jednoznaczne z rozwiązaniem stosunku pracy.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

O autorze: Marta Handzlik

Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego. Specjalizuje się w prawie oświatowym i prawie pracy. Jest praktykującym prawnikiem z wieloletnim doświadczeniem zawodowym i byłym pracownikiem Ministerstwa Edukacji Narodowej. Odpowiada na najbardziej złożone pytania prawne. Jest autorką książki Finanse w oświacie. Prawo oświatowe w pytaniach i odpowiedziach, a także licznych artykułów, aktualności i komentarzy.



Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Z zaznaczonymi zmianami.

Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

rozwodowy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

prawo-karne.info

Szukamy prawnika »