Kategoria: Obowiązki i odpowiedzialność pracownika

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Obciążenie pracownika za nieumyślnie popełniony błąd

Autor: Marta Handzlik • Opublikowane: 2017-01-04

Jestem pracownikiem agencji ubezpieczeniowej zatrudnionym na umowę o pracę. Doszło do mojej pomyłki na rzecz osoby trzeciej, co skutkuje tym, iż pracodawca obciąża mnie kwotą przyjętą przez agencje z osoby trzeciej. Czy pracodawca ma prawo obciążyć mnie kosztami, jakie są związane z moją nieumyślną pomyłką? Jakie mam prawa w związku z taką sytuacją?

Marta Handzlik

W przypadku wyrządzenia przez pracownika szkody osobie trzeciej mamy do czynienia z następującą konstrukcją prawną:

osoba trzecia będzie mogła żądać naprawienia szkody wyłącznie od pracodawcy,

pracodawca po naprawieniu szkody będzie miał roszczenie regresowe (zwrotne) do pracownika.

Przez osobę trzecią należy rozumieć każdą osobę fizyczną oraz prawną nie będącą pracodawcą ani pracownikiem (również inni pracownicy są osobami trzecimi).

Szkoda musi być wyrządzona przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych, nie zaś przy okazji wykonywania tych obowiązków.

Jeżeli pracodawca naprawi szkodę, będzie mógł żądać od pracownika jej naprawienia na zasadach dotyczących normalnej szkody pracowniczej. Dopóki pracodawca nie naprawi szkody osoby trzeciej, nie będzie on miał roszczenia zwrotnego do pracownika.

Odpowiedzialność materialną pracowników normuje dział piąty ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy zatytułowany „Odpowiedzialność materialna pracowników”.

Odpowiedzialność pracowników można sklasyfikować przede wszystkim pod względem zakresu odpowiedzialności pracownika na:

  • odpowiedzialność z winy nieumyślnej,
  • odpowiedzialność z winy umyślnej,
  • odpowiedzialność za mienie powierzone.

Ogólną zasadą jest, że pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi wobec niego odpowiedzialność materialną. Jednakże odpowiedzialność pracownika nie może być nieograniczona i nie może dotyczyć wszelkich następstw wynikających z zachowania samego pracownika. Pracownik bowiem ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez jego pracodawcę i tylko za naturalne następstwa swego działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Ciężar dowiedzenia „okoliczności obciążających” pracownika spoczywa tu na pracodawcy. Pracodawca jest wyraźnie obowiązany wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody.

Gdy chodzi zaś o pracownika, to może on ponosić odpowiedzialność za tę część szkody, która jest wynikiem tylko jego działania lub zaniechania. Nie ponosi on natomiast odpowiedzialności za szkodę w takim zakresie, w jakim pracodawca lub inna osoba przyczyniły się do jej powstania albo zwiększenia rozmiarów szkody. Pracownik nie ponosi także ryzyka związanego z działalnością pracodawcy, jako samodzielnego podmiotu funkcjonującego w obrocie gospodarczym. W szczególności pracownik nie odpowiada za szkodę wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka, które podejmuje pracodawca.

Zasady odpowiedzialności można sprowadzić zatem to tego, że pracodawca może pociągnąć pracownika do odpowiedzialności odszkodowawczej przy zaistnieniu czterech przesłanek:

  1. wymiernej szkody, którą poniósł pracodawca;
  2. związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem pracownika a zaistniałą po stronie pracodawcy szkodą;
  3. naruszenia obowiązków pracowniczych spoczywających na pracowniku;
  4. winy tegoż pracownika.

Niedopuszczalne jest konstruowanie domniemania winy pracownika, gdy nie zachodzi reżim odpowiedzialności pracownika z tytułu powierzenia mienia z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się z tego mienia. Jak stwierdził SN w wyroku z dnia 11 maja 1977 r. (sygn. akt IV PR 109/77, LEX nr 14384), „według art. 114 i 115 k.p. pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę poniesioną przez zakład pracy tylko w razie zawinionego niewykonania obowiązków pracowniczych, pozostającego w związku przyczynowym ze szkodą. Z samego faktu powstania szkody, gdy nie wchodzi w grę szczególna odpowiedzialność za mienie powierzone, nie można domniemywać winy pracownika, jak również niedopełnienia przez niego swoich obowiązków”. Nie można zatem z góry zakładać, że pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę. Pracodawca musi wykazać wszelkie przesłanki odpowiedzialności, zwłaszcza winę.

Przesłanką pociągnięcia pracownika za wyrządzoną szkodę jest wina pracownika, choćby była ona nieumyślna. W przypadku, gdy pracownik wyrządza szkodę z winy nieumyślnej odszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody. W takim zatem wypadku pracodawca nie będzie zaspokojony w pełnym zakresie choćby poniósł szkodę w bardzo wysokim rozmiarze, znacznie przewyższającym trzykrotne miesięczne pobory pracownika.

Podsumowując – pracodawca słusznie dochodzi od Pani odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę, mimo że działanie Pani nie nosiło znamion umyślności. Powinna więc Pani pokryć szkodę (do wysokości realnej jej wartości albo do wysokości Pani trzymiesięcznego wynagrodzenia).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, a trafi ono do naszego prawnika specjalisty.

Podobne materiały

Odpowiedzialność materialna za powierzony sprzęt

Pracowałem w pewnej firmie na stanowisku informatyka. Zajmowałem się obsługą firm. Pewnego dnia u jednego z naszych klientów miałem zainstalować nową drukarkę. Podczas wyciągania jej z pudełka wyleciała ze styropianów ochronnych (były uszkodzone) na ziemię. Uszkodzeniu uległa jej obudowa (w tylnim rogu odpadł kawałek plastyku). Mimo to drukarka działa do dziś bez zarzutu. Dodam, że całą sytuację widziało dwóch pracowników tamtej firmy i oni właśnie doszli do wniosku, że skoro można na niej normalnie pracować, może zostać w takim stanie, jakim jest. Zdarzenie to miało miejsce w kwietniu. Od 1 sierpnia pracuję już w innej firmie, z tamtym pracodawcą nic mnie już nie łączy, umowa wygasła i nie przedłużyłem jej. Ostatnio komuś nie spodobała się ta drukarka i były szef chce wysunąć wobec mnie jakieś roszczenia. Czy może teraz pociągnąć mnie do odpowiedzialności materialnej? Jeśli tak, to jakiej?

Odpowiedzialność za powierzony samochód

Przesyłam do opinii umowę odpowiedzialności za powierzony samochód służbowy. Czy jako pracownik mam się czego obawiać? W jakim zakresie odpowiadam za samochód, jeśli parkuję go przed swoim blokiem (jak wszyscy)?

Nagana za korzystanie z internetu w czasie pracy

Czy pracodawca może za korzystanie internetu w czasie pracy (z prywatnego telefonu) ukarać pracownika jednocześnie naganą, zabrać premie umowne i przenieść na inne stanowisko (inne miejsce pracy)? Czy pracodawca musi dać kopię treści nagany pracownikowi? Dodam też, że pracodawca nie dopuścił mnie do wyjaśnień.

Zapis w umowie o pracę dotyczący odpowiedzialności

W proponowanej mi umowie o pracę jest taki zapis: „Jeżeli prawo lub regulamin pracy Pracodawcy nie stanowi inaczej, Pracownik będzie ponosić  odpowiedzialność za wszelkie szkody powstałe w  wyniku zaniedbania zobowiązań Pracownika  wynikających ze stosunku zatrudnienia w takim  zakresie, w jakim odpowiedzialność Pracownika nie przekracza trzymiesięcznej kwoty wynagrodzenia należnego Pracownikowi na dzień powstania szkody”. Czy to znaczy, że mogę zapłacić do wysokości 3-krotnego wynagrodzenia? Czy w prawie polskim jest to możliwe?

Kara dla pracownika przebywającego na urlopie

Pytanie dotyczy pracownika opieki społecznej, cieszącego się od lat nienaganną opinią, który za pół roku powinien otrzymać nagrodę jubileuszową za 35 lat pracy. Obecnie ów pracownik przebywa na urlopie wypoczynkowym i nieoficjalnie dowiedział się, że pracodawca nosi się z zamiarem ukarania go karą nagany z wpisem do akt. Czy można nałożyć karę na pracownika przebywającego na urlopie i poinformować go o tym w formie listownej? Jakie są obowiązujące terminy i procedury odwołania się od tej kary? Czy udzielenie kary może wpłynąć na nagrodę jubileuszową, czy może ona zostać cofnięta? 


Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2017 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.03.2017 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.


Szukamy prawników » wizytówka Zadaj pytanie »