Urlop uzupełniający nauczyciela po urlopie zdrowotnym

Pani Dorota jest nauczycielką mianowaną zatrudnioną w szkole feryjnej. Korzysta z urlopu dla poratowania zdrowia i chce ustalić, ile dni lub tygodni urlopu uzupełniającego przysługuje jej za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Problem polega na tym, że nieobecność obejmuje ferie przypadające na różne okresy roku szkolnego, a termin powrotu do pracy trzeba pogodzić z organizacją pracy szkoły.

Kiedy nauczyciel ma prawo do urlopu uzupełniającego?

Podstawą jest art. 66 ust. 1 Karty Nauczyciela. Zgodnie z tym przepisem nauczycielowi przysługuje urlop w ciągu roku szkolnego, w wymiarze uzupełniającym do 8 tygodni, jeżeli nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego w całości lub części w okresie ferii szkolnych z powodu:

• niezdolności do pracy wywołanej chorobą albo odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
• urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego albo urlopu rodzicielskiego,
• urlopu dla poratowania zdrowia,
• odbywania ćwiczeń wojskowych albo krótkotrwałego przeszkolenia wojskowego.

W przypadku pani Doroty kluczowa jest ostatnia z przyczyn pracowniczych wymienionych w tym przepisie, czyli urlop dla poratowania zdrowia. Jeżeli właśnie ten urlop uniemożliwił jej wypoczynek w czasie ferii zimowych lub letnich, powinna mieć ustalony urlop uzupełniający.

Trzeba jednak podkreślić, że urlop uzupełniający nie jest dodatkową premią urlopową. Ma on naprawić sytuację, w której nauczyciel szkoły feryjnej nie mógł realnie skorzystać z wypoczynku w terminie wyznaczonym przez organizację roku szkolnego. Z tego względu zawsze sprawdza się, ile wypoczynku w okresie ferii nauczyciel faktycznie wykorzystał.

Jak obliczyć wymiar urlopu uzupełniającego?

Nauczyciel zatrudniony w szkole, w której przewidziano ferie szkolne, korzysta z urlopu wypoczynkowego zasadniczo w czasie ferii. Urlop uzupełniający oblicza się więc przez porównanie faktycznie wykorzystanego urlopu w okresie ferii z limitem 8 tygodni wynikającym z art. 66 ust. 1 Karty Nauczyciela.

Praktycznie można przyjąć następujący sposób liczenia: najpierw należy ustalić, ile tygodni wypoczynku nauczyciel faktycznie miał w feriach, a następnie ustalić różnicę do 8 tygodni. Jeżeli nauczyciel nie wykorzystał żadnego urlopu w feriach z powodu urlopu dla poratowania zdrowia, może powstać prawo do pełnych 8 tygodni urlopu uzupełniającego. Jeżeli wykorzystał część ferii jako urlop wypoczynkowy, urlop uzupełniający obejmie tylko brakującą część.

Jeżeli nieobecność obejmuje dwa różne okresy urlopowe, sprawę trzeba policzyć oddzielnie dla właściwych okresów, a nie mechanicznie sumować wszystkie dni nieobecności. Urlop uzupełniający dopełnia wypoczynek do ustawowego limitu, dlatego nie zawsze będzie równy liczbie dni ferii, w których nauczyciel formalnie był nieobecny.

W praktyce urlop uzupełniający ujmuje się najczęściej w tygodniach, a nie jako swobodnie wybierane pojedyncze dni. W okres urlopu wchodzą także soboty, niedziele i święta przypadające w czasie udzielonego urlopu. Dzielenie urlopu na części jest możliwe, ale powinno wynikać z uzgodnienia z dyrektorem i nie może prowadzić do obejścia celu wypoczynkowego tego urlopu.

Kiedy złożyć wniosek o urlop uzupełniający?

Przepisy Karty Nauczyciela nie wskazują konkretnej daty, do której nauczyciel musi złożyć wniosek o urlop uzupełniający. Najbezpieczniej zrobić to po ustaniu przeszkody, która uniemożliwiła wykorzystanie ferii, a więc po zakończeniu urlopu dla poratowania zdrowia albo wtedy, gdy znany jest termin powrotu do pracy i można ustalić rzeczywisty wymiar niewykorzystanego wypoczynku.

Wniosek powinien trafić do dyrektora szkoły. W piśmie warto wskazać: podstawę prawną, okres urlopu dla poratowania zdrowia, ferie, których nauczyciel nie mógł wykorzystać, proponowany termin urlopu uzupełniającego oraz wyliczenie wymiaru urlopu. Dobrą praktyką jest dołączenie dokumentów kadrowych albo powołanie się na akta osobowe, jeżeli szkoła już dysponuje pełną dokumentacją.

Nauczyciel nie powinien zakładać, że może rozpocząć urlop uzupełniający w dowolnie wybranym dniu bez zgody dyrektora. Prawo do urlopu i termin jego udzielenia to dwie różne kwestie. Jeżeli dyrektor kwestionuje wymiar urlopu albo odmawia terminu, powinien przedstawić konkretne przyczyny organizacyjne lub prawne, a nie poprzestać na ogólnej odmowie.

Czy urlop uzupełniający trzeba wykorzystać od razu po urlopie zdrowotnym?

Nie ma przepisu, który nakazywałby wykorzystanie urlopu uzupełniającego bezpośrednio po zakończeniu urlopu dla poratowania zdrowia. Urlop ten powinien być udzielony w ciągu roku szkolnego, w terminie uzgodnionym z dyrektorem szkoły. W praktyce termin może przypadać po powrocie nauczyciela do pracy, ale nie musi być automatycznie pierwszym dniem po zakończeniu urlopu zdrowotnego.

Nie oznacza to jednak, że urlop można odkładać bez ograniczeń. Do roszczeń ze stosunku pracy stosuje się co do zasady trzyletni termin przedawnienia z art. 291 § 1 Kodeksu pracy, odpowiednio przez art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela. W interesie nauczyciela jest zatem złożenie wniosku możliwie szybko, zanim sprawa stanie się sporna albo trudna dowodowo.

Nie należy też mylić urlopu uzupełniającego z ogólną zasadą wykorzystania zaległego urlopu do 30 września następnego roku kalendarzowego, przewidzianą w Kodeksie pracy. W przypadku nauczycieli szkół feryjnych podstawowe znaczenie ma szczególna regulacja Karty Nauczyciela.

Urlop uzupełniający a ekwiwalent pieniężny

Zasadą jest realne udzielenie urlopu uzupełniającego, a nie wypłata pieniędzy zamiast urlopu. Ekwiwalent pieniężny może wchodzić w grę w szczególnych sytuacjach wskazanych w art. 66 ust. 2 Karty Nauczyciela, przede wszystkim gdy nauczyciel nie wykorzystał przysługującego urlopu z powodu rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku pracy. Sam fakt, że dyrektorowi trudno zaplanować zastępstwo, nie zamienia automatycznie urlopu uzupełniającego w ekwiwalent.

Jeżeli stosunek pracy trwa, dyrektor powinien dążyć do takiego zaplanowania organizacji pracy szkoły, aby nauczyciel mógł skorzystać z należnego wypoczynku. Spór o ekwiwalent najczęściej pojawia się dopiero wtedy, gdy wykorzystanie urlopu w naturze staje się niemożliwe z przyczyn wymienionych w ustawie.

Co powinna zrobić pani Dorota?

Pani Dorota powinna ustalić, które ferie szkolne przypadły w czasie jej urlopu dla poratowania zdrowia i ile wypoczynku faktycznie wykorzystała w danym okresie. Następnie powinna obliczyć brakujący wymiar do 8 tygodni i złożyć do dyrektora szkoły pisemny wniosek o udzielenie urlopu uzupełniającego.

We wniosku warto zaproponować konkretny termin, ale trzeba liczyć się z tym, że dyrektor może uzgadniać go z nauczycielem z uwagi na organizację pracy szkoły. Jeżeli dyrektor odmawia samego prawa do urlopu, żąda wykorzystania go w pojedynczych dniach albo twierdzi, że urlop przepadł, warto poprosić o pisemne stanowisko wraz z podstawą prawną.

FAQ

Podsumowanie

Urlop uzupełniający po urlopie dla poratowania zdrowia chroni nauczyciela szkoły feryjnej przed utratą wypoczynku, którego nie mógł wykorzystać w czasie ferii. Nie jest to jednak urlop naliczany dowolnie ani automatycznie w pełnym wymiarze. Trzeba ustalić, jaki wypoczynek został już wykorzystany, a następnie uzupełnić go do limitu 8 tygodni.

W sprawie pani Doroty decydujące będą daty urlopu dla poratowania zdrowia, terminy ferii oraz dokumentacja kadrowa szkoły. Najrozsądniej złożyć pisemny wniosek do dyrektora, zaproponować termin urlopu i poprosić o pisemne potwierdzenie przyjętego wyliczenia.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19.
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141.
3. Art. 66 Karty Nauczyciela - aktualne brzmienie przepisu.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.