Zatrudnienie pracownika w formie umowy o pracę i umowy zlecenia, co wybrać w praktyce
• Autor: Katarzyna Talkowska-Szewczyk
Prowadzę sklep spożywczy i zatrudniam pracownicę na podstawie umowy o pracę. Jest to osoba, która uczy się zaocznie i poprosiła mnie o zmianę formy zatrudnienia na umowę cywilnoprawną. Argumentuje to tym, że umowa zlecenia dałaby jej większą elastyczność w łączeniu nauki i obowiązków zawodowych. Zastanawiam się, czy po rozwiązaniu umowy o pracę mogę zawrzeć z nią umowę zlecenia.
.jpg)
Charakter stosunku prawnego
Strony same decydują, jaki stosunek prawny je łączy. Wola stron ma decydujące znaczenie, jednak nie może ona zastąpić przepisów prawa pracy. Umowa o pracę oznacza włączenie pracownika w strukturę zakładu, podporządkowanie pracodawcy co do miejsca, czasu i sposobu wykonywania pracy, a także obowiązek stałego świadczenia pracy określonego rodzaju.
Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Podstawową cechą odróżniającą umowę o pracę od umów cywilnoprawnych jest właśnie podporządkowanie pracownika.
Zakaz pozornego zastępowania umowy o pracę
Art. 22 § 11 i § 12 Kodeksu pracy stanowi, że jeśli zatrudnienie ma cechy stosunku pracy, to bez względu na nazwę zawartej umowy traktowane jest ono jako umowa o pracę. Oznacza to, że nie wolno zastępować umowy o pracę umową zlecenia, jeśli faktycznie pracownik wykonuje pracę pod kierownictwem i w określonym miejscu i czasie. Takie działanie mogłoby być uznane za obejście prawa.
Jednocześnie, praca może być świadczona na podstawie umów cywilnoprawnych, o ile strony zachowują w praktyce cechy charakterystyczne dla takich umów, a nie stosunku pracy.
Możliwość zawarcia umowy zlecenia
W opisanej sytuacji zawarcie umowy zlecenia jest możliwe, pod warunkiem że sposób wykonywania obowiązków nie będzie miał cech stosunku pracy. W treści umowy warto wskazać:
-
że czynności wykonywane przez zleceniobiorcę nie podlegają bezpośredniemu kierownictwu,
-
że zleceniobiorca wykonuje zlecenie samodzielnie i z zachowaniem należytej staranności,
-
że nie ma obowiązku osobistego świadczenia pracy, chyba że strony wyraźnie ustalą inaczej,
-
że wynagrodzenie zależy od liczby przepracowanych godzin albo wykonania określonych czynności.
Należy unikać elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, takich jak obowiązkowe godziny pracy, stałe miejsce pracy czy konieczność wykonywania poleceń przełożonych.
Podsumowanie
Pracodawca i pracownik mogą rozwiązać umowę o pracę i zawrzeć umowę zlecenia, jednak pod warunkiem, że faktyczne wykonywanie obowiązków będzie miało cechy stosunku cywilnoprawnego. Kluczowe znaczenie ma sposób realizacji umowy, a nie tylko jej nazwa. Prawidłowe sformułowanie umowy zlecenia chroni obie strony przed ewentualnym zakwestionowaniem jej przez organy kontrolne.
Przykłady
Przykład 1
Sprzedawczyni wykonuje zlecenia tylko w niektóre dni tygodnia, zgodnie z ustaleniami stron, bez stałego grafiku i listy obecności. Sama decyduje, w które dni może podjąć się pracy.
Przykład 2
Zleceniobiorca ma prawo powierzyć wykonywanie części czynności innej osobie, za zgodą zleceniodawcy. Dzięki temu brak jest bezwzględnego obowiązku osobistego świadczenia pracy.
Przykład 3
Umowa przewiduje rozliczanie się godzinowe lub za konkretne czynności, a nie stałe wynagrodzenie miesięczne charakterystyczne dla stosunku pracy.
Oferta porad prawnych
Jeżeli potrzebujesz pomocy w przygotowaniu umowy zlecenia lub analizy ryzyka jej zakwestionowania, mogę przygotować projekt dopasowany do Twojej sytuacji i zabezpieczający Twoje interesy.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Redukcja godzin religii w szkole, stan nieczynny nauczyciela, konsekwencje prawne")
.jpg "Zwolnienie z pracy w administracji samorządowej, ochrona przedemerytalna, wynagrodzenie")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
» Wynagrodzenie nauczyciela za niezrealizowane zajęcia indywidualne
» Skierowania na badania pracowników produkcyjnych i magazynowych a czynniki szkodliwe
» Potrącenia z wynagrodzenia, obowiązki pracodawcy, prawa pracownika
» Zwolnienie z pracy bez wcześniejszych zastrzeżeń, czy to zgodne z prawem
» Zwolnienia grupowe, restrukturyzacja, obowiązki pracodawcy
Kodeks pracy
