Potrącenia z wynagrodzenia, obowiązki pracodawcy, prawa pracownika
• Autor: Aleksandra Pofit
Pracowałam przez kilka miesięcy w lokalu gastronomicznym. Po zakończeniu współpracy spotkałam się z byłą pracodawczynią, aby podpisać rozwiązanie umowy. W trakcie spotkania poinformowała mnie, że każdemu pracownikowi potrąca z wypłaty koszty napojów i jedzenia, których używaliśmy w pracy. Przyznałam, że zdarzało mi się korzystać z takich rzeczy, jednak nie zostało mi to w żaden sposób udowodnione ani nie podpisywałam żadnego dokumentu w tym zakresie.
Poprosiłam pracodawczynię o przesłanie kopii umowy, świadectwa pracy, formularza PIT oraz szczegółowego wykazu dokonanych potrąceń, jednak do dziś nie otrzymałam odpowiedzi. Obawiam się także, że mogłaby naliczyć dodatkowe kwoty i domagać się ich zwrotu. Warto wspomnieć, że warunki pracy były trudne – w okresie letnim w lokalu panował upał, a woda dla pracowników była dostępna wyłącznie z kranu, mimo że filtry w czajnikach wymieniano bardzo rzadko.
.jpg)
Potrącenia z wynagrodzenia
Pracodawca nie ma prawa dowolnie potrącać z wynagrodzenia pracownika kwot z tytułu rzekomych strat czy spożycia produktów. Zgodnie z art. 87 § 1 Kodeksu pracy, bez zgody pracownika można potrącać jedynie:
-
sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności alimentacyjnych,
-
sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności niealimentacyjnych,
-
zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,
-
kary pieniężne nałożone zgodnie z art. 108 Kodeksu pracy.
Wszelkie inne potrącenia wymagają pisemnej zgody pracownika.
Obowiązki pracodawcy
Pracodawca ma obowiązek wydać świadectwo pracy w terminie 7 dni od dnia ustania stosunku pracy. Dodatkowo, powinien udostępnić kopię umowy o pracę, a także prawidłowo rozliczyć wynagrodzenie. Odmowa wydania dokumentów lub dokonywanie bezpodstawnych potrąceń stanowi naruszenie praw pracownika.
Sankcje dla pracodawcy
Zgodnie z art. 282 § 1 Kodeksu pracy, kto:
-
nie wypłaca w ustalonym terminie wynagrodzenia lub dokonuje bezpodstawnych potrąceń,
-
nie udziela przysługującego urlopu,
-
nie wydaje świadectwa pracy w terminie,
podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.
Dlatego w przypadku braku reakcji ze strony pracodawcy, pracownik może złożyć zawiadomienie do Państwowej Inspekcji Pracy. Inspekcja ma obowiązek skontrolować pracodawcę i podjąć odpowiednie działania.
Podsumowanie
Pracodawca nie może potrącać z wynagrodzenia pracownika kosztów napojów czy jedzenia bez jego pisemnej zgody. Wydanie świadectwa pracy i prawidłowe rozliczenie wynagrodzenia jest jego obowiązkiem. W przypadku naruszenia tych zasad pracownik ma prawo zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy, która podejmie interwencję. Przepisy prawa chronią pracowników przed dowolnym i nieuzasadnionym działaniem pracodawcy.
Przykłady
Przykład 1
Pracodawca odlicza z pensji pracownika koszt zniszczonego sprzętu biurowego. Jeśli pracownik nie wyraził na to pisemnej zgody, potrącenie jest nielegalne.
Przykład 2
Firma nie wypłaca wynagrodzenia na czas i tłumaczy się problemami finansowymi. Taka sytuacja stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika i może skutkować grzywną.
Przykład 3
Po zakończeniu umowy pracownik nie otrzymuje świadectwa pracy. W takim przypadku może złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy, która nakaże pracodawcy wydanie dokumentu.
Oferta porad prawnych
Jeśli masz podobny problem z pracodawcą, pomogę Ci przygotować wezwanie do zapłaty, skargę do Państwowej Inspekcji Pracy lub pozew do sądu pracy. Skontaktuj się, aby uzyskać indywidualną poradę.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Zmiana pensum i zakresu obowiązków nauczyciela w arkuszu organizacyjnym szkoły, aspekty prawne")
.jpg "Praca zdalna z zagranicy, obowiązki pracownika, konsekwencje dla stosunku pracy")
