Skierowania na badania pracowników produkcyjnych i magazynowych a czynniki szkodliwe
• Autor: Katarzyna Talkowska-Szewczyk
Prowadzę zakład pracy, w którym zatrudniam pracowników produkcyjnych i magazynowych. Zastanawiam się, czy w skierowaniach na badania profilaktyczne powinienem wpisywać wszystkim pracownikom wszystkie występujące na danym wydziale czynniki reprotoksyczne, nawet jeśli dana osoba faktycznie nie ma z nimi kontaktu i nie jest ujęta w rejestrze osób narażonych. Rozważam to rozwiązanie, ponieważ daje ono możliwość swobodnego przenoszenia pracowników pomiędzy stanowiskami. Z drugiej strony obawiam się, że mogłoby to prowadzić do zarzutu, iż dokumentacja i rejestr narażonych nie odzwierciedlają stanu faktycznego. Pojawia się także pytanie, jakie konsekwencje mogą wyniknąć, jeśli pracownik otrzyma orzeczenie o niezdolności do pracy z powodu czynnika, z którym w praktyce nie miał styczności.
.jpg)
Dokumenty pracownicze i zakres obowiązków
Kluczowe znaczenie ma dokumentacja kadrowa, w szczególności zakres obowiązków pracownika. To właśnie z zakresu obowiązków powinno jasno wynikać, czy dana osoba w ramach wykonywanej pracy ma kontakt z określonymi czynnikami szkodliwymi. Te same informacje muszą znaleźć się w skierowaniu na badania wstępne, okresowe lub kontrolne. Jeżeli z dokumentacji wynika narażenie, pracownik musi być wpisany do rejestru.
Obowiązki ewidencyjne pracodawcy
Pracodawca ma obowiązek prowadzenia ewidencji osób narażonych na działanie czynników rakotwórczych i mutagennych, ale wyłącznie w odniesieniu do pracowników zatrudnionych na podstawie stosunku pracy (umowa o pracę, mianowanie, powołanie, wybór, spółdzielcza umowa o pracę). Osób świadczących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych nie obejmuje ten obowiązek.
W formularzu przekazywanym do Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy uwzględniać stan zatrudnienia na dzień sporządzenia sprawozdania.
Przepisy Kodeksu pracy i rozporządzenia
Zgodnie z art. 222 Kodeksu pracy, w razie zatrudniania pracowników w warunkach narażenia na substancje chemiczne o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, pracodawca powinien stosować substancje mniej szkodliwe lub wdrażać inne środki ograniczające narażenie, wykorzystując dostępne osiągnięcia nauki i techniki. Pracodawca ma także obowiązek prowadzić rejestr prac oraz rejestr pracowników wykonujących te prace.
Szczegółowe zasady określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy.
Dodatkowo art. 304 § 1 Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy także osobom pracującym na innej podstawie niż stosunek pracy.
Ryzyko praktyczne
Jeżeli w skierowaniach na badania u wszystkich pracowników wpisane są wszystkie czynniki, oznacza to, że z dokumentów wynika potencjalna możliwość kontaktu, niezależnie od faktycznych obowiązków. W razie sporu pracownik może powoływać się na tę dokumentację, np. w celu dochodzenia roszczeń związanych z rzekomym narażeniem. Dla bezpieczeństwa warto dostosować zakres obowiązków oraz dokumentację tak, aby odzwierciedlała rzeczywisty stan faktyczny.
Podsumowanie
Pracodawca powinien zachować spójność pomiędzy zakresem obowiązków, skierowaniem na badania i rejestrem osób narażonych. Wpisywanie wszystkich czynników wszystkim pracownikom daje elastyczność organizacyjną, ale może powodować problemy dowodowe w przypadku roszczeń pracowników. Najlepszym rozwiązaniem jest rzetelne odwzorowanie faktycznego narażenia w dokumentacji i rejestrach.
Przykłady
Przykład 1
Pracownik produkcji obsługuje maszyny, w których używane są substancje chemiczne sklasyfikowane jako rakotwórcze. W jego zakresie obowiązków i skierowaniu na badania należy wskazać te substancje, a pracownik powinien być ujęty w rejestrze narażonych.
Przykład 2
Magazynier zajmuje się wyłącznie przyjmowaniem i wydawaniem towaru. Nie ma kontaktu z substancjami chemicznymi, mimo że pracuje w tym samym dziale co osoby narażone. W takim przypadku nie należy wpisywać mu czynników szkodliwych ani ujmować go w rejestrze.
Przykład 3
Pracownik produkcji rotacyjnie wykonuje obowiązki na różnych stanowiskach, w tym przy substancjach chemicznych. W takiej sytuacji wpisanie do skierowania wszystkich czynników występujących w wydziale jest uzasadnione, a pracownik musi być ujęty w rejestrze.
Oferta porad prawnych
Jeśli potrzebujesz wsparcia przy prawidłowym przygotowaniu skierowań, rejestrów i dokumentacji BHP, możesz skorzystać z profesjonalnej porady prawnej dostosowanej do Twojej sytuacji. Pomagam pracodawcom w bezpiecznym i zgodnym z prawem prowadzeniu dokumentacji kadrowej.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Jak zatrudnić nianię, aby miała liczone świadczenia i staż pracy")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
» Skierowania na badania pracowników produkcyjnych i magazynowych a czynniki szkodliwe
» Potrącenia z wynagrodzenia, obowiązki pracodawcy, prawa pracownika
» Zwolnienie z pracy bez wcześniejszych zastrzeżeń, czy to zgodne z prawem
» Zwolnienia grupowe, restrukturyzacja, obowiązki pracodawcy
» Umowa zlecenie a umowa o pracę, różnice w wynagrodzeniu i możliwości negocjacji
Kodeks pracy
