Urlop wychowawczy w trakcie miesiąca - jak obliczyć wynagrodzenie?

Czy urlop wychowawczy rozlicza się tak jak chorobę?

Nie. Urlopu wychowawczego nie należy rozliczać jak niezdolności do pracy z powodu choroby. Przy chorobie zastosowanie ma odrębna metoda, w której stałą miesięczną stawkę wynagrodzenia dzieli się przez 30. Dotyczy to sytuacji, w których pracownik za część miesiąca otrzymuje wynagrodzenie chorobowe albo świadczenie z ubezpieczenia społecznego.

Urlop wychowawczy jest inną nieobecnością niż choroba. Pracownik nie wykonuje pracy i za ten okres zasadniczo nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Dlatego przy stałej miesięcznej pensji trzeba zastosować § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy.

Zgodnie z tym przepisem miesięczną stawkę wynagrodzenia dzieli się przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu, następnie otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę godzin nieobecności z przyczyn innych niż choroba, a wynik odejmuje się od wynagrodzenia przysługującego za cały miesiąc.

Jak obliczyć wynagrodzenie za część miesiąca przy urlopie wychowawczym?

Jeżeli wynagrodzenie jest ustalone w stałej miesięcznej wysokości, sposób rozliczenia jest następujący:

1. ustal miesięczną stawkę wynagrodzenia pracownika,
2. ustal liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu zgodnie z wymiarem czasu pracy pracownika,
3. podziel miesięczną stawkę przez tę liczbę godzin,
4. otrzymaną stawkę godzinową pomnóż przez liczbę godzin nieobecności przypadających na urlop wychowawczy,
5. odejmij wynik od wynagrodzenia za cały miesiąc.

W prostych przypadkach wynik będzie zbliżony do pomnożenia stawki godzinowej przez godziny faktycznie przepracowane. Formalnie jednak przepis nakazuje odjęcie od pełnej pensji wartości godzin nieobecności.

Jeżeli pracownik jest zatrudniony na część etatu, nie przyjmuje się godzin pełnoetatowych. Trzeba użyć liczby godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu dla jego wymiaru etatu i harmonogramu.

Urlop wychowawczy w środku miesiąca a prawo do wynagrodzenia

Urlop wychowawczy służy sprawowaniu osobistej opieki nad dzieckiem. Przysługuje pracownikowi zatrudnionemu co najmniej 6 miesięcy, przy czym do tego okresu wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia. Co do zasady jego wymiar wynosi do 36 miesięcy i może być wykorzystany nie dłużej niż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Dla dziecka wymagającego osobistej opieki z powodu niepełnosprawności przepisy przewidują dodatkowy urlop wychowawczy, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 lat.

Dla samego rozliczenia pensji kluczowe jest to, że urlop wychowawczy jest okresem niewykonywania pracy bez prawa do wynagrodzenia od pracodawcy. Jeżeli rozpoczyna się w trakcie miesiąca, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za część miesiąca, w której pracował, ale nie za godziny przypadające na okres urlopu wychowawczego.

Urlop wychowawczy może rozpocząć się od daty wskazanej we wniosku. Pracownik składa wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej co najmniej 21 dni przed rozpoczęciem urlopu. Jeżeli złoży go później, pracodawca udziela urlopu nie później niż z upływem 21 dni od złożenia wniosku.

Jakich błędów unikać przy rozliczaniu wynagrodzenia?

Najczęstszy błąd polega na automatycznym zastosowaniu metody "chorobowej", czyli podzieleniu pensji przez 30 dni. Przy urlopie wychowawczym taka metoda jest nieprawidłowa, ponieważ przepisy przewidują dla tej nieobecności rozliczenie godzinowe.

Drugim błędem jest przyjęcie niewłaściwej liczby godzin do przepracowania. Liczbę tę ustala się dla konkretnego miesiąca, a nie według przeciętnej miesięcznej liczby godzin. W miesiącu, w którym przypada mniej albo więcej dni roboczych, wynik może się różnić.

Trzeci problem dotyczy składników zmiennych, premii i dodatków. Jeżeli pracownik oprócz stałej pensji ma składniki zależne od wyników, obecności albo regulaminu premiowania, trzeba sprawdzić zasady ich naliczania. Sam § 12 rozporządzenia rozstrzyga sposób pomniejszania stałej miesięcznej stawki wynagrodzenia, ale nie zawsze przesądza o prawie do wszystkich dodatkowych składników.

Co z urlopem wychowawczym, chorobą i innymi nieobecnościami w tym samym miesiącu?

Jeżeli w jednym miesiącu pracownik był najpierw chory, a następnie przeszedł na urlop wychowawczy, nie należy rozliczać całego miesiąca jedną metodą. Część chorobową rozlicza się według zasad właściwych dla wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku, a część urlopu wychowawczego jako nieobecność inną niż choroba, czyli według § 12 rozporządzenia.

Podobnie trzeba postąpić, gdy pracownik w trakcie miesiąca rozpoczyna albo kończy zatrudnienie, a dodatkowo korzysta z urlopu wychowawczego. § 12 ust. 2 wskazanego rozporządzenia stosuje tę samą metodę także wtedy, gdy okres pozostawania w stosunku pracy nie obejmuje pełnego miesiąca.

FAQ

Czy przy urlopie wychowawczym pensję dzieli się przez 30?

Nie. Podział przez 30 stosuje się przy chorobie oraz nieobecnościach, za które przysługuje wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek. Urlop wychowawczy rozlicza się metodą godzinową, jeżeli pracownik ma stałą miesięczną pensję.

Czy za urlop wychowawczy przysługuje wynagrodzenie?

Co do zasady nie. Urlop wychowawczy jest nieobecnością usprawiedliwioną, ale bez prawa do wynagrodzenia od pracodawcy. Pracownik otrzymuje pensję tylko za część miesiąca, w której wykonywał pracę, oraz ewentualnie inne należne składniki wynikające z przepisów wewnętrznych.

Jak ustalić liczbę godzin nieobecności?

Należy sprawdzić, ile godzin pracy było zaplanowanych dla pracownika w okresie, w którym korzystał z urlopu wychowawczego. W przypadku niepełnego etatu liczy się harmonogram i wymiar czasu pracy tego konkretnego pracownika, a nie pełny etat.

Czy metoda jest taka sama przy urlopie bezpłatnym?

Tak, w typowej sytuacji urlop bezpłatny również jest nieobecnością inną niż choroba, za którą pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Dlatego przy stałej miesięcznej pensji stosuje się mechanizm z § 12 rozporządzenia.

Co zrobić, gdy w tym samym miesiącu była choroba i urlop wychowawczy?

Trzeba rozdzielić te okresy. Chorobę rozlicza się według zasad właściwych dla wynagrodzenia chorobowego albo zasiłku, natomiast urlop wychowawczy według metody godzinowej przewidzianej dla nieobecności innych niż choroba.

Czy pracodawca może odmówić urlopu wychowawczego?

Jeżeli pracownik spełnia warunki i prawidłowo złożył wniosek, pracodawca ma obowiązek go uwzględnić. Wniosek składa się co najmniej 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu, w postaci papierowej albo elektronicznej.

Czy urlop wychowawczy wlicza się do stażu pracy?

Tak. Okres urlopu wychowawczego w dniu jego zakończenia wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Podsumowanie

Przy urlopie wychowawczym rozpoczynającym się w trakcie miesiąca najważniejsze jest prawidłowe odróżnienie tej nieobecności od choroby. Nie stosuje się podziału wynagrodzenia przez 30 dni. Przy stałej miesięcznej pensji należy podzielić ją przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu, ustalić wartość godzin urlopu wychowawczego i odjąć ją od pełnego wynagrodzenia.

Wątpliwości pojawiają się szczególnie wtedy, gdy pracownik ma zmienny harmonogram, niepełny etat, kilka rodzajów nieobecności w jednym miesiącu albo dodatkowe premie. W takich przypadkach rozliczenie powinno uwzględniać konkretny stan faktyczny, treść umowy o pracę, regulamin wynagradzania oraz właściwe przepisy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, tekst aktualny w ISAP.

2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy - tekst jednolity Dz.U. 2017 poz. 927.

3. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, "Urlop wychowawczy" - informacje o zasadach korzystania z urlopu wychowawczego.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.