Podział klas na grupy na lekcjach języka obcego
• Stan prawny na: 2026-05-28
Szkoła ma obowiązek podzielić uczniów na grupy na obowiązkowych zajęciach z języka obcego nowożytnego lub języka łacińskiego wtedy, gdy oddział liczy więcej niż 24 uczniów. Dotyczy to klas IV-VIII szkoły podstawowej oraz szkół ponadpodstawowych wskazanych w rozporządzeniu.
Sam różny poziom zaawansowania nie zawsze tworzy obowiązek podziału klasy. Przy oddziale liczącym maksymalnie 24 uczniów podział jest możliwy, ale wymaga zgody organu prowadzącego szkołę.
- Obowiązkowy podział na grupy językowe powstaje przy oddziale liczącym więcej niż 24 uczniów, czyli od 25 osób.
- Grupa oddziałowa albo międzyoddziałowa na języku obcym lub języku łacińskim nie może liczyć więcej niż 24 uczniów.
- Przy podziale na grupy szkoła musi uwzględnić stopień zaawansowania znajomości języka.
- Oddział liczący 24 uczniów lub mniej można podzielić na grupy, ale tylko za zgodą organu prowadzącego szkołę.
- W oddziałach integracyjnych i specjalnych mogą działać dodatkowe zasady, w szczególności minimalna liczebność grupy.
Kiedy szkoła musi podzielić klasę na grupy językowe?
Aktualnie podstawowe znaczenie ma § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. Przepis ten zastąpił wcześniejsze regulacje, do których odwoływano się w okresie reformy wygaszającej gimnazja. Sama reforma nie jest już dziś właściwym punktem odniesienia do oceny obowiązku podziału klasy.
W klasach IV-VIII szkoły podstawowej, branżowej szkole I stopnia, liceum ogólnokształcącym, technikum, branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej podział na grupy jest obowiązkowy na obowiązkowych zajęciach z języków obcych nowożytnych lub języka łacińskiego, jeżeli oddział liczy więcej niż 24 uczniów. Oznacza to, że klasa licząca 25 uczniów nie powinna mieć tych zajęć prowadzonych w jednej, pełnej grupie.
Zajęcia mogą być prowadzone w grupie oddziałowej albo międzyoddziałowej, ale każda taka grupa powinna liczyć nie więcej niż 24 uczniów. Przy tworzeniu grup należy uwzględnić poziom znajomości języka, dlatego podział wyłącznie alfabetyczny albo przypadkowy może być kwestionowany, jeżeli w praktyce pomija istotne różnice w zaawansowaniu uczniów.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Czy różny poziom uczniów wystarczy do obowiązkowego podziału?
Różny poziom znajomości języka ma znaczenie przy organizowaniu grup, ale nie zastępuje ustawowego progu liczebności. Jeżeli oddział liczy więcej niż 24 uczniów, szkoła musi dokonać podziału i przy tym podziale powinna uwzględnić stopień zaawansowania uczniów.
Jeżeli oddział liczy 24 uczniów lub mniej, sam fakt, że część uczniów zna język lepiej, a część słabiej, nie tworzy automatycznego obowiązku prawnego podziału. W takiej sytuacji dyrektor może jednak wystąpić o zgodę organu prowadzącego na utworzenie mniejszych grup, jeżeli przemawiają za tym względy organizacyjne, dydaktyczne albo bezpieczeństwo realizacji programu.
Jak liczyć próg 24 uczniów?
Dla obowiązku podziału znaczenie ma liczba uczniów w oddziale, a nie chwilowa frekwencja na konkretnych zajęciach. Jeżeli oddział formalnie liczy 25 uczniów, pojedyncze nieobecności nie powodują, że szkoła może prowadzić obowiązkowy język obcy stale z całą klasą.
W praktyce liczebność oddziałów i grup powinna być uwzględniona przede wszystkim w arkuszu organizacji szkoły oraz w tygodniowym rozkładzie zajęć. Jeżeli liczba uczniów zmienia się w trakcie roku szkolnego, dyrektor powinien ocenić, czy konieczna jest zmiana organizacji zajęć lub aneks do arkusza. Nie każda czasowa zmiana frekwencji ma jednak znaczenie prawne.
Czy grupy mogą być międzyoddziałowe?
Tak. Przepisy dopuszczają prowadzenie zajęć w grupie oddziałowej albo międzyoddziałowej. Oznacza to, że szkoła może połączyć uczniów z różnych oddziałów, jeżeli organizacyjnie jest to uzasadnione, a utworzona grupa nie przekracza 24 uczniów i uwzględnia poziom zaawansowania językowego.
Międzyoddziałowe grupy językowe są często praktycznym rozwiązaniem, gdy w kilku klasach są uczniowie o podobnym poziomie albo gdy szkoła chce stworzyć grupę początkującą i bardziej zaawansowaną. Nie powinno to jednak prowadzić do obejścia limitu liczebności grupy.
Oddziały integracyjne i specjalne
W oddziałach integracyjnych liczących co najmniej 3 uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność oraz w oddziałach specjalnych podział na grupy na zajęciach wskazanych w § 7 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia jest obowiązkowy. Dotyczy to także zajęć z języków obcych nowożytnych lub języka łacińskiego.
W takich przypadkach grupa oddziałowa, międzyoddziałowa albo międzyklasowa nie może liczyć mniej niż 5 uczniów. To ważny wyjątek, ponieważ przy organizacji zajęć trzeba pogodzić wymogi dotyczące podziału z minimalną liczebnością grupy oraz potrzebami uczniów posiadających orzeczenia.
Co zrobić, gdy szkoła nie dzieli klasy mimo przekroczenia limitu?
W pierwszej kolejności warto zwrócić się pisemnie do dyrektora szkoły o wskazanie podstawy organizacji zajęć i liczebności grup. Pismo powinno odwoływać się do § 7 rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół oraz wskazywać, że oddział liczy więcej niż 24 uczniów.
Jeżeli odpowiedź dyrektora nie rozwiązuje problemu, kolejnym krokiem może być wystąpienie do organu prowadzącego szkołę, ponieważ to on odpowiada za finansowe i organizacyjne warunki działania szkoły. W sprawach dotyczących zgodności organizacji nauczania z prawem można także rozważyć zawiadomienie kuratorium oświaty w ramach nadzoru pedagogicznego.
Argument braku środków kadrowych albo lokalowych nie powinien samodzielnie znosić obowiązku wynikającego z przepisu. Jeżeli podział jest obowiązkowy, szkoła powinna tak zorganizować zajęcia, aby limit liczby uczniów w grupie został zachowany.
Przykłady
Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce stosować limit 24 uczniów i kiedy szkoła ma obowiązek, a kiedy tylko możliwość utworzenia grup.
Klasa VII szkoły podstawowej liczy 25 uczniów. Wszyscy realizują obowiązkowe zajęcia z języka angielskiego. Szkoła musi utworzyć co najmniej dwie grupy, ponieważ oddział przekracza limit 24 uczniów. Przy podziale nie wystarczy mechanicznie podzielić dziennika na pół. Dyrektor powinien uwzględnić poziom zaawansowania uczniów, np. na podstawie informacji nauczyciela, wyników diagnozy lub dotychczasowych ocen.
Klasa V liczy 22 uczniów, ale część uczniów zna język niemiecki od kilku lat, a część zaczyna naukę praktycznie od podstaw. W tym przypadku przepisy nie nakazują automatycznego podziału, bo oddział nie przekracza 24 uczniów. Dyrektor może jednak wystąpić do organu prowadzącego o zgodę na podział, jeżeli uzasadnia to organizacja nauczania i potrzeby uczniów.
W liceum są dwa oddziały pierwsze. W jednym jest 26 uczniów, w drugim 23. Szkoła może utworzyć grupy międzyoddziałowe z języka hiszpańskiego, ale każda grupa musi liczyć nie więcej niż 24 uczniów. Jeżeli uczniowie reprezentują różny poziom, podział powinien uwzględniać także ten element, a nie wyłącznie wygodę planu lekcji.
FAQ
Czy klasa 25-osobowa musi być podzielona na języku obcym?
Tak. Oddział liczący więcej niż 24 uczniów, czyli od 25 osób, powinien zostać podzielony na grupy na obowiązkowych zajęciach z języka obcego nowożytnego lub języka łacińskiego.
Czy przy 24 uczniach szkoła też musi utworzyć grupy?
Nie ma takiego automatycznego obowiązku. Przy oddziale liczącym nie więcej niż 24 uczniów podział jest możliwy, ale wymaga zgody organu prowadzącego szkołę.
Czy grupy muszą być podzielone według poziomu języka?
Przy obowiązkowym podziale przepisy nakazują uwzględnić stopień zaawansowania znajomości języka. Nie oznacza to zawsze idealnie jednolitych grup, ale szkoła powinna realnie wziąć poziom uczniów pod uwagę.
Czy szkoła może połączyć uczniów z różnych klas?
Tak. Zajęcia mogą być prowadzone w grupach międzyoddziałowych, o ile grupa nie przekracza limitu 24 uczniów i organizacja zajęć nie pomija wymogu uwzględnienia poziomu zaawansowania.
Czy przepisy dotyczą także języka łacińskiego?
Tak. Aktualne brzmienie § 7 rozporządzenia obejmuje obowiązkowe zajęcia z języków obcych nowożytnych lub języka łacińskiego.
Do kogo zgłosić naruszenie przepisów o podziale na grupy?
Najpierw warto zwrócić się pisemnie do dyrektora szkoły. Jeżeli problem nie zostanie rozwiązany, sprawę można skierować do organu prowadzącego, a w zakresie nadzoru pedagogicznego także do właściwego kuratorium oświaty.
Podsumowanie
Obowiązek podziału klasy na grupy na lekcjach języka obcego nie wynika już z przepisów przejściowych związanych z wygaszaniem gimnazjów, lecz z aktualnych regulacji o ramowych planach nauczania. Kluczowy jest próg więcej niż 24 uczniów w oddziale. Po jego przekroczeniu szkoła powinna zorganizować zajęcia w grupach liczących maksymalnie 24 uczniów i uwzględnić poziom znajomości języka.
Jeżeli oddział ma 24 uczniów lub mniej, podział może być uzasadniony pedagogicznie, ale wymaga zgody organu prowadzącego. W razie sporu warto analizować arkusz organizacji, liczebność oddziału, sposób utworzenia grup oraz to, czy szkoła faktycznie uwzględniła stopień zaawansowania uczniów.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi › Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, Dz.U. 2024 poz. 781, w szczególności § 7 - tekst aktu.
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 12 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, Dz.U. 2025 poz. 363 - tekst aktu.
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 12 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, Dz.U. 2026 poz. 380; akt wchodzi w życie 1 września 2026 r. i nie zmienia progu więcej niż 24 uczniów dla podziału na grupy językowe - tekst aktu.
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1043, w szczególności art. 47 - tekst ustawy.
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Marta Handzlik
Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego. Specjalizuje się w prawie oświatowym i prawie pracy . Jest praktykującym prawnikiem z wieloletnim doświadczeniem zawodowym i byłym pracownikiem Ministerstwa Edukacji Narodowej....
>> więcej informacji