Urlop wychowawczy w okresie wypowiedzenia umowy o pracę

Czy można złożyć wniosek o urlop wychowawczy w okresie wypowiedzenia?

Tak. Pracownik pozostaje pracownikiem aż do dnia rozwiązania umowy o pracę, dlatego w okresie wypowiedzenia może złożyć wniosek o urlop wychowawczy. Dotyczy to zarówno sytuacji, w której wypowiedzenie złożył pracownik, jak i sytuacji, w której wypowiedzenia dokonał pracodawca.

Nie oznacza to jednak, że urlop wychowawczy przedłuży zatrudnienie. Zgodnie z art. 186⁸ § 4 Kodeksu pracy, jeżeli pracownik złoży wniosek o urlop wychowawczy już po dokonaniu czynności zmierzającej do rozwiązania umowy o pracę, umowa rozwiązuje się w terminie wynikającym z tej czynności. W przypadku wcześniejszego wypowiedzenia urlop może więc zostać udzielony tylko w granicach trwającego stosunku pracy.

Pracodawca nie może odmówić urlopu wychowawczego tylko dlatego, że pracownik jest w okresie wypowiedzenia. Trzeba jednak sprawdzić, czy pracownik spełnia ustawowe warunki oraz czy urlop może rozpocząć się przed dniem ustania zatrudnienia.

Warunki skorzystania z urlopu wychowawczego

Podstawowe zasady urlopu wychowawczego wynikają z art. 186 Kodeksu pracy. Prawo do urlopu ma pracownik mający co najmniej 6 miesięcy okresu zatrudnienia. Do tego okresu wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia, więc nie chodzi wyłącznie o czas przepracowany na aktualnej umowie o pracę.

Od 2026 r. art. 186 § 1 Kodeksu pracy trzeba stosować łącznie z art. 302¹–302² Kodeksu pracy. Do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, wlicza się obecnie również określone w ustawie okresy aktywności zawodowej wykonywanej poza stosunkiem pracy. Dotyczy to m.in. okresów prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, wykonywania umowy zlecenia, innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, oraz umowy agencyjnej, jeżeli spełnione są ustawowe warunki zaliczenia danego okresu.

Nie oznacza to, że zleceniobiorca lub przedsiębiorca korzysta z urlopu wychowawczego na podstawie Kodeksu pracy. Urlop wychowawczy nadal jest uprawnieniem pracownika. Okres zlecenia, świadczenia usług albo działalności może natomiast zostać zaliczony do 6-miesięcznego okresu potrzebnego do nabycia prawa do urlopu po nawiązaniu stosunku pracy. Nie każda umowa cywilnoprawna jest objęta nowymi zasadami; w szczególności krajowa umowa o dzieło nie została wprost zaliczona do katalogu z art. 302¹ Kodeksu pracy.

Reforma jest stosowana od 1 stycznia 2026 r. wobec pracowników zatrudnionych u pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych oraz od 1 maja 2026 r. wobec pracowników pozostałych pracodawców. Oznacza to, że obecnie w obu grupach pracodawców przy ustalaniu 6-miesięcznego okresu zatrudnienia trzeba brać pod uwagę nowe zasady.

Nowe okresy muszą być odpowiednio potwierdzone. W zależności od rodzaju aktywności podstawą może być zaświadczenie ZUS dotyczące podlegania ubezpieczeniom albo opłacenia składek. Wniosek o wydanie zaświadczenia ZUS przewidzianego w art. 302² Kodeksu pracy składa się elektronicznie za pomocą profilu informacyjnego ZUS. W przypadkach, w których ustawa pozwala zaliczyć okres niepodlegania ubezpieczeniom na podstawie odrębnych przepisów, konieczne jest jego udokumentowanie.

Dodatkowo przepisy przejściowe przewidują szczególny 24-miesięczny termin dla osób, które były zatrudnione u danego pracodawcy w dniu rozpoczęcia stosowania nowych regulacji. U takiego pracodawcy wcześniejsze okresy trzeba udokumentować w ciągu 24 miesięcy odpowiednio od 1 stycznia 2026 r. albo od 1 maja 2026 r., aby zostały zaliczone na zasadach przejściowych.

Urlop wychowawczy jest udzielany w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Jego wymiar wynosi do 36 miesięcy i co do zasady może być wykorzystany nie dłużej niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Urlop może być podzielony maksymalnie na 5 części.

Jeżeli dziecko wymaga osobistej opieki z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności, przepisy przewidują dodatkowy urlop wychowawczy w wymiarze do 36 miesięcy, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 lat.

Z ogólnego wymiaru urlopu wychowawczego jeden miesiąc jest co do zasady wyłącznym prawem drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka i nie można go przenieść. W typowej sytuacji jeden rodzic samodzielnie może więc wykorzystać 35 miesięcy, a pełne 36 miesięcy w przypadkach przewidzianych w przepisach, np. gdy drugi rodzic nie żyje albo nie przysługuje mu władza rodzicielska.

Termin i forma wniosku o urlop wychowawczy

Wniosek o urlop wychowawczy składa się w postaci papierowej albo elektronicznej. Powinien zostać złożony w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić prawidłowy wniosek pracownika.

Jeżeli pracownik złoży wniosek bez zachowania 21-dniowego terminu, pracodawca udziela urlopu nie później niż z dniem upływu 21 dni od dnia złożenia wniosku. W okresie wypowiedzenia ma to duże znaczenie: gdy stosunek pracy ustanie przed upływem tego terminu, urlop może w praktyce nie rozpocząć się przed zakończeniem zatrudnienia. Pracodawca może jednak udzielić urlopu wcześniej niż po upływie 21 dni.

We wniosku należy podać informacje wymagane przepisami i dołączyć odpowiednie dokumenty lub oświadczenia. Szczegółowe wymagania wynikają z rozporządzenia dotyczącego wniosków związanych z uprawnieniami pracowników związanymi z rodzicielstwem. Pracownik może też wycofać wniosek nie później niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu, składając oświadczenie w postaci papierowej albo elektronicznej.

Co oznacza wcześniejsze wypowiedzenie umowy?

Wniosek o urlop wychowawczy złożony po wypowiedzeniu umowy nie cofa wypowiedzenia i nie zmienia daty rozwiązania umowy. Jeżeli pracownik złożył wypowiedzenie, a następnie wystąpił o urlop wychowawczy, stosunek pracy zakończy się w dacie wynikającej z wcześniejszego wypowiedzenia.

Podobnie będzie wtedy, gdy to pracodawca najpierw wypowiedział umowę, a pracownik dopiero później złożył wniosek o urlop. Art. 186⁸ § 4 Kodeksu pracy wyraźnie przewiduje, że wniosek złożony po dokonaniu czynności zmierzającej do rozwiązania umowy nie eliminuje skutków tej czynności. Część okresu wypowiedzenia może natomiast przypadać na urlop wychowawczy, jeżeli pracownik spełnia warunki i urlop rozpocznie się przed ustaniem zatrudnienia.

Jeżeli problem dotyczy samego złożenia lub przyjęcia wypowiedzenia, pomocny może być osobny materiał: pracodawca nie przyjmuje wypowiedzenia!. Warto także sprawdzić, czy pracodawca musi odpowiedzieć na wypowiedzenie pracownika.

Ochrona przed wypowiedzeniem a urlop wychowawczy

Art. 186⁸ Kodeksu pracy chroni pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy przez pracodawcę. Co do zasady ochrona trwa od dnia złożenia wniosku o urlop do dnia zakończenia tego urlopu. Jeżeli jednak wniosek został złożony wcześniej niż 21 dni przed rozpoczęciem urlopu, zakaz wypowiedzenia lub rozwiązania umowy zaczyna obowiązywać dopiero na 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu.

Ochrona nie działa wstecz. Jeżeli czynność zmierzająca do rozwiązania umowy została dokonana przed złożeniem wniosku, umowa rozwiązuje się w terminie wynikającym z tej czynności. Złożenie wniosku nie powoduje anulowania wcześniejszego wypowiedzenia.

Przepisy przewidują ponadto wyjątki od ochrony. Rozwiązanie umowy przez pracodawcę jest dopuszczalne m.in. w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Trzeba więc odróżnić dwie sytuacje. Jeżeli ochrona związana z prawidłowo złożonym wnioskiem rozpoczęła się przed dokonaniem wypowiedzenia przez pracodawcę, co do zasady blokuje takie wypowiedzenie z uwzględnieniem ustawowych wyjątków. Jeżeli natomiast wypowiedzenie zostało dokonane wcześniej, późniejszy wniosek o urlop wychowawczy nie zatrzymuje biegu wypowiedzenia.

W szczególnych stanach faktycznych, np. przy ciąży, zwolnieniach grupowych albo sporze co do zgodności wypowiedzenia z prawem, mogą mieć zastosowanie dodatkowe regulacje. Zobacz również: ciąża w trakcie wypowiedzenia umowy o pracę.

Co po zakończeniu okresu wypowiedzenia?

Urlop wychowawczy jest uprawnieniem pracowniczym, dlatego kończy się najpóźniej z dniem ustania stosunku pracy. Po rozwiązaniu umowy pracodawca nie może dalej udzielać urlopu wychowawczego, ponieważ dana osoba nie pozostaje już pracownikiem.

Urlop wychowawczy nie jest urlopem płatnym przez pracodawcę. W okresie urlopu pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę, natomiast kwestie ubezpieczeń społecznych oraz ewentualnych świadczeń rodzinnych wynikają z odrębnych przepisów i zależą od sytuacji konkretnej osoby.

Jeżeli pracownik wraca z urlopu wychowawczego albo rozważa zakończenie zatrudnienia po takim urlopie, przydatny może być materiał: okres wypowiedzenia po urlopie wychowawczym.

FAQ

Czy mogę złożyć wniosek o urlop wychowawczy po własnym wypowiedzeniu?

Tak. Do ostatniego dnia trwania stosunku pracy zachowujesz status pracownika i możesz złożyć wniosek o urlop wychowawczy. Urlop nie przedłuży jednak umowy i może trwać najwyżej do dnia zakończenia zatrudnienia.

Czy zlecenie lub działalność gospodarcza mogą być wliczone do wymaganych 6 miesięcy?

Tak, od 2026 r. określone w art. 302¹ Kodeksu pracy i prawidłowo udokumentowane okresy zlecenia, świadczenia usług, działalności gospodarczej oraz innych wskazanych w tym przepisie aktywności wlicza się do okresu zatrudnienia. Nowe zasady stosuje się od 1 stycznia 2026 r. w sektorze finansów publicznych i od 1 maja 2026 r. u pozostałych pracodawców. Sam urlop wychowawczy nadal przysługuje jednak wyłącznie pracownikowi.

Czy pracodawca może odmówić urlopu wychowawczego, bo jestem w okresie wypowiedzenia?

Nie. Sam fakt trwania okresu wypowiedzenia nie jest podstawą odmowy. Pracownik musi jednak spełniać warunki do urlopu, a urlop może być wykorzystywany tylko do chwili ustania stosunku pracy.

Kiedy trzeba złożyć wniosek o urlop wychowawczy?

Wniosek należy złożyć co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Jeżeli zostanie złożony później, pracodawca udziela urlopu nie później niż z dniem upływu 21 dni od złożenia wniosku. Przy krótkim okresie wypowiedzenia stosunek pracy może zakończyć się zanim urlop się rozpocznie.

Czy urlop wychowawczy wydłuża okres wypowiedzenia?

Nie. Jeżeli wypowiedzenie zostało już dokonane, umowa rozwiąże się w terminie wynikającym z wypowiedzenia. Urlop wychowawczy nie przesuwa tej daty.

Czy ochrona przed wypowiedzeniem działa, gdy wypowiedzenie zostało już złożone?

Nie w odniesieniu do wcześniejszego wypowiedzenia. Art. 186⁸ § 4 Kodeksu pracy stanowi, że gdy wniosek zostanie złożony po dokonaniu czynności zmierzającej do rozwiązania umowy, umowa rozwiązuje się w terminie wynikającym z tej czynności.

Źródła

Stan prawny zweryfikowano na dzień 7 września 2026 r.

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, w szczególności art. 186, art. 186⁸ oraz art. 302¹–302² - Kodeks pracy.

2. Ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. 2025 poz. 1423.

3. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 marca 2025 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków - Dz.U. 2025 poz. 322.

4. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Staż pracy na nowych zasadach.

5. Państwowa Inspekcja Pracy - Rodzicielstwo - urlop wychowawczy i ochrona pracownika.