Samochód służbowy po wypowiedzeniu, czy pracodawca może go odebrać natychmiast?
• Autor: Katarzyna Talkowska-Szewczyk
Pracowałam na umowę o pracę. Miałam do dyspozycji samochód służbowy również do celów prywatnych. Po otrzymaniu wypowiedzenia nakazano mi jego natychmiastowy zwrot. Obecnie przebywam na przymusowym, zaległym urlopie, a następnie będę na okresie wypowiedzenia. Czy pracodawca miał prawo odebrać mi samochód przed formalnym zakończeniem umowy? Wprawdzie nie miałam żadnego zapisu w umowie dotyczącego samochodu, ale uiszczałam z tego tytułu opłatę do urzędu skarbowego, co widoczne jest na paskach płacowych. W firmie obowiązywała zasada, że możemy korzystać z samochodów również w dni wolne od pracy, podczas urlopów czy prywatnych wyjazdów wakacyjnych, jednak nie tankujemy służbową kartą paliwową w tym czasie. Czy w związku z tym mogę domagać się ekwiwalentu za brak składnika wynagrodzenia, jakim był samochód?
(1).jpg)
Brak przepisów nie oznacza dowolności
W pierwszej kolejności wskazać należy, że przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy nie zawierają żadnych regulacji prawnych dotyczących korzystania z samochodu służbowego. Takie regulacje powinny wynikać z umowy, na podstawie której pracodawca przekazuje Pani samochód służbowy do korzystania. Jeżeli takiej umowy nie ma, to w firmie powinny obowiązywać regulacje wewnętrzne, które dokładnie określałyby korzystanie z samochodu służbowego. Z informacji przez Panią przekazanych wynika, że takich regulacji nie było.
Pojazd jako własność pracodawcy – co to oznacza?
Samochód, który Pani użytkowała, jest własnością pracodawcy. Zatem pracodawca jako właściciel pojazdu może podejmować wszelkie decyzje względem pojazdu. Zgodnie z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (K.c.): W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Dlatego też pracodawca mógł nakazać Pani zwrot pojazdu. Skoro aktualnie przebywa Pani na urlopie wypoczynkowym (pracodawca może zobowiązać pracownika w okresie wypowiedzenia do wykorzystania zaległego urlopu), to nie wykonuje Pani pracy, z którą być może wiązała się konieczność korzystania z samochodu.
Samochód służbowy a składniki wynagrodzenia
Korzystanie z samochodu nie stanowi elementu wynagrodzenia pracownika. To, co wchodzi w skład wynagrodzenia, wynika albo z treści umowy o pracę, albo z treści regulaminu wynagradzania, o ile taki został u pracodawcy wprowadzony.
Zatem niestety nie przysługuje Pani żadne roszczenie względem pracodawcy w związku z samochodem służbowym.
Przykłady
Zaskoczenie po wypowiedzeniu
Anna, specjalistka ds. sprzedaży, przez dwa lata korzystała ze służbowego auta również w weekendy – do odwiedzania rodziny i wyjazdów za miasto. Gdy złożyła wypowiedzenie, pracodawca natychmiast wezwał ją do oddania kluczyków, mimo że formalnie nadal była pracownikiem i przebywała na zaległym urlopie. Była zdziwiona, bo do tej pory nikt nie wspominał, że w takiej sytuacji auto może zostać odebrane od razu. Zapytała o to dział kadr, ale usłyszała tylko: „Samochód nie jest elementem umowy, więc nie podlega ochronie”.
Brak regulaminu, brak jasności
Marek, kierownik regionu w dużej firmie logistycznej, nie miał żadnej formalnej umowy dotyczącej samochodu, ale wszyscy kierownicy otrzymywali pojazdy z możliwością korzystania prywatnego. Gdy firma ogłosiła zwolnienia grupowe, jego auto zostało zabrane już w dniu ogłoszenia decyzji, mimo że wciąż pracował przez kolejny miesiąc. Czuł się niesprawiedliwie potraktowany, zwłaszcza że ponosił comiesięczny ryczałt podatkowy za prywatne użytkowanie.
Poczucie utraty części „benefitu”
Ewa, analityczka w sektorze finansowym, korzystała z auta firmowego również do dojazdów na siłownię i wakacje. Po wypowiedzeniu pracodawca odebrał jej pojazd z dnia na dzień, powołując się na jego własność i brak potrzeby korzystania w czasie urlopu. Ewa miała jednak poczucie, że odebrano jej coś, co stanowiło stały element korzyści z pracy – nawet jeśli formalnie nie był to składnik wynagrodzenia.
Podsumowanie
Choć samochód służbowy może być istotnym elementem codziennego funkcjonowania pracownika, nie jest on składnikiem wynagrodzenia i podlega swobodnemu zarządzaniu przez pracodawcę jako jego właściciela. Brak wyraźnych zapisów w umowie lub regulaminie sprawia, że decyzja o jego odebraniu – nawet przed końcem umowy – najczęściej pozostaje w pełni zgodna z prawem.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie odebranego samochodu służbowego lub chcesz przygotować pismo do pracodawcy? Skorzystaj z naszej porady online lub zamów gotowy dokument przygotowany przez prawnika. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
» Czy muszę świadczyć przeciwko pracodawcy w sprawie o mobbing?
» Urlop rodzicielski przy pracy w kilku szkołach, czy ZUS może wstrzymać świadczenie
» Czy pracodawca może zabronić wnoszenia prywatnego telefonu do pracy
» Likwidacja darmowego transportu do pracy, czy to zgodne z prawem
» Zwolnienie pracownicy na urlopie wychowawczym, kiedy można wypowiedzieć umowę
Kodeks pracy
