Tak zwany system czterobrygadowy czasu pracy nie jest obecnie uregulowany normatywnie. Nie pozostaje on jednak w związku z pracą w ruchu ciągłym. Oznacza to, że pracodawca może stosować system czterobrygadowy przy zachowaniu ogólnych norm czasu pracy wynikających z art. 129 par. 1 K.p. Nie może natomiast w ramach systemu czterobrygadowego dokonywać wydłużenia normy średniotygodniowej czasu pracy do 43 godzin (art. 138 par. 1 K.p.). W konsekwencji, produkcja mebli może być prowadzona w systemie czterobrygadowym, przy zachowaniu stosowania 8 godzin pracy na dobę i średnio nie więcej niż 40 godzin tygodniowo.
Przykłady
Wyobraźmy sobie fabrykę słodyczy, w której pracownicy ułożeni są w system czterobrygadowy. Każda brygada pracuje na zmianę, tak by produkcja trwała przez siedem dni w tygodniu, ale mimo to każdy z zatrudnionych zachowuje standardowy wymiar czasu pracy. Firma nie powołuje się tu na pracę w ruchu ciągłym, bo linie produkcyjne słodyczy mogą być w każdej chwili zatrzymane i uruchomione ponownie, lecz czterobrygadówka pozwala lepiej wykorzystać moce przerobowe zakładu.
Inny przykład to zakład produkujący okna i drzwi, który działa w systemie czterobrygadowym, aby zrealizować dużą liczbę zamówień w krótkim czasie. Choć praca odbywa się również w nocy i w weekendy, nie jest to praca w ruchu ciągłym, gdyż technologia nie wymaga nieprzerwanej pracy maszyn. Dzięki temu przedsiębiorca może obsłużyć rynek szybciej, ale musi jednocześnie pamiętać o zachowaniu norm z kodeksu pracy i nie przekraczać przeciętnie 40 godzin tygodniowo na pracownika.
Trzecia sytuacja to montownia mebli, która wprowadza system czterobrygadowy, aby zapewnić bieżące dostawy do dużej sieci sklepów. Mimo że produkcja toczy się praktycznie bez przerwy, nie ma tutaj obiektywnej konieczności technologicznej, aby linia działała cały czas, jak w hutnictwie czy energetyce. Pracodawca korzysta z elastyczności organizacyjnej, ale nadal musi respektować ograniczenia dotyczące dobowej i tygodniowej normy czasu pracy, traktując czterobrygadówkę jako rozwiązanie organizacyjne, a nie prawny wyjątek.
Podsumowanie
System czterobrygadowy to rozwiązanie organizacyjne, które pozwala zapewnić ciągłość pracy zakładu, ale nie stanowi pracy w ruchu ciągłym w rozumieniu kodeksu pracy. Oznacza to, że można go stosować w wielu branżach, także tam, gdzie technologia nie wymaga nieprzerwanej produkcji, jak np. przy wytwarzaniu mebli czy okien. Kluczowe jest jednak, by zawsze przestrzegać podstawowych norm czasu pracy – 8 godzin na dobę i średnio 40 godzin tygodniowo – bez możliwości ich wydłużenia do 43 godzin, jak w pracy rzeczywiście wykonywanej w ruchu ciągłym.
Oferta porad prawnych