• Autor: Adam Dąbrowski
Pomimo złożenia pozwu do sądu pracy zawiadomiłem prokuraturę o popełnieniu przestępstwa - uporczywego i złośliwego łamania praw pracowniczych. Czy można za takie działanie uznać notoryczne fałszowanie ewidencji czasu pracy pomimo podejmowania przez pracownika 3 prób interwencji u przełożonych, a także czy prokuratura może przedstawić taki zarzut przełożonym na podstawie dowodu w postaci wyników kontroli PIP która wykazała wadliwie prowadzoną dokumentację - brak godzin pracy wpisanych do harmonogramu przy równoważnych normach czasu pracy oraz ciągłe rozliczanie po 8 godzin dziennie czasu pracy pomimo świadczenia jej niejednokrotnie do 12 godzin w systemie równoważnych norm - co udowodniła kontrola?
Czynności przeprowadzone przez inspektora pracy są niewątpliwie istotnym materiałem dowodowym w sprawie postępowania przygotowawczego toczonego przez prokuratora.
Rzecz w tym, że przestępstwo z art. 218 par. 1 K.k. można popełnić albo złośliwie, z tzw. winy umyślnej w zamiarze bezpośrednim, albo w sposób uporczywy.
Uporczywość polega na tym, że w danym odcinku czasu sprawca dokonuje podobnych czynów, w szczególności mimo zwracanych mu uwag na naruszenia prawa, w tym wypadku przez inspektora pracy.
Nie można zatem przesądzić, czy dotychczasowy materiał dowodowy jest wystarczający do sporządzenia aktu oskarżenia do sądu.
Być może, że po tej kontroli PIP, pracodawca zaniecha naruszenia prawa i podstaw do aktu oskarżenia nie będzie.
Innym czynem jest natomiast popełnienie wykroczenia, w szczególności w zakresie naruszenia przepisów o czasie pracy (art. 281 pkt 5 K.p.), co powinno być podstawą ukarania w drodze mandatu karnego albo w drodze postępowania przed sądem grodzkim, niezależnie od toczonego postępowania karnego.
Wyobraźmy sobie sytuację w zakładzie produkcyjnym, gdzie pracownicy regularnie kończą zmianę o godzinie 20:00, choć zgodnie z harmonogramem powinni pracować tylko do 18:00. W ewidencji czasu pracy wpisywana jest jednak zawsze równa liczba ośmiu godzin dziennie, a dodatkowe dwie godziny, które w rzeczywistości są wykonywane niemal każdego dnia, nie znajdują żadnego odzwierciedlenia w dokumentach. Pracownicy próbują interweniować, zwracając uwagę przełożonemu, ale za każdym razem słyszą, że „takie są zasady”.
Inny przykład to pracownik zatrudniony w systemie równoważnego czasu pracy w dużej sieci handlowej. Harmonogramy w ogóle nie zawierają wpisanych godzin pracy – widnieją tam jedynie dni, w których ma się stawić do pracy. W praktyce spędza w sklepie od 10 do 12 godzin, ale w kartach ewidencji widnieje stałe osiem godzin. Kiedy zgłosił sprawę kierownikowi, usłyszał, że to „błąd w systemie”, który nie ma znaczenia, bo przecież „i tak dostaje wypłatę”.
Trzecia sytuacja dotyczy niewielkiej firmy usługowej, gdzie pracownicy wielokrotnie sygnalizowali, że ich czas pracy jest źle rozliczany. Kierownictwo bagatelizowało problem, a w ewidencji pojawiały się dane zupełnie oderwane od rzeczywistości – np. wpisywanie ośmiu godzin pracy w dni wolne albo brak odnotowania godzin nadliczbowych. Dopiero po interwencji Państwowej Inspekcji Pracy potwierdzono, że prowadzone dokumenty były wadliwe i w istocie stanowiły próbę zatajenia faktycznego czasu pracy.
Fałszowanie ewidencji czasu pracy to nie tylko naruszenie obowiązków pracodawcy, ale także realne zagrożenie odpowiedzialnością prawną – zarówno w postaci wykroczenia, jak i przestępstwa. Wyniki kontroli PIP mogą stać się ważnym dowodem w sprawie, jednak ostateczna ocena należy do prokuratury i sądu. Pracownik, który dostrzega nieprawidłowości, nie jest bezbronny – ma prawo domagać się przestrzegania przepisów i zgłaszać sprawę odpowiednim instytucjom.
Potrzebujesz wsparcia w sprawach związanych z prawem pracy? Skorzystaj z naszych porad prawnych online – szybko, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu. Opisz swój problem, a otrzymasz rzetelną odpowiedź prawnika wraz z praktycznymi wskazówkami, jak skutecznie bronić swoich praw.
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Adam Dąbrowski
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy