Zasiłek dla bezrobotnych a 90 dni oczekiwania

Czy 90 dni oczekiwania skraca zasiłek dla bezrobotnych?

W opisanej sprawie, dotyczącej rejestracji w grudniu 2020 r. i nabycia prawa do zasiłku w 2021 r., stanowisko urzędu pracy co do zasady było zgodne z ówczesnym brzmieniem przepisów. Nie chodziło wyłącznie o lokalną interpretację urzędu, lecz o mechanizm wynikający z dawnej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okres pobierania zasiłku wynosił 180 dni dla bezrobotnych zamieszkałych na obszarze powiatu, w którym stopa bezrobocia nie przekraczała ustawowego progu. Jednocześnie art. 73 ust. 4 tej ustawy przewidywał skrócenie okresu pobierania zasiłku między innymi o okresy nieprzysługiwania zasiłku wskazane w art. 75.

W przypadku osoby, która zarejestrowała się jako bezrobotna w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej zgłoszonego do CEIDG, dawny art. 75 przewidywał, że zasiłek przysługiwał dopiero po 90 dniach od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy. Te 90 dni nie było więc dodatkowym okresem przed rozpoczęciem pełnych 180 dni wypłaty, ale okresem, który mógł pomniejszyć łączny okres zasiłkowy.

W praktyce oznaczało to, że przy ustawowym okresie 180 dni osoba bezrobotna mogła faktycznie pobierać zasiłek tylko przez pozostałą część tego okresu, czyli po odjęciu 90 dni oczekiwania.

Od kiedy liczy się okres zasiłkowy?

W dawnym stanie prawnym nie należało utożsamiać dnia faktycznej wypłaty zasiłku z początkiem całego okresu zasiłkowego. Jeżeli ustawa przewidywała 90-dniowy okres, po którym zasiłek dopiero zaczynał przysługiwać, to okres ten mógł skracać łączny limit 180 albo 365 dni.

Dlatego w sprawie osoby, która zawiesiła działalność gospodarczą i zarejestrowała się jako bezrobotna, urząd mógł przyjąć, że okres zasiłkowy rozpoczął bieg od rejestracji, natomiast wypłata świadczenia przysługiwała dopiero po 90 dniach. Skutek był taki, że prawo do wypłaty kończyło się wcześniej, niż wynikałoby to z prostego dodania 180 dni do daty pierwszej wypłaty.

Jeżeli problem dotyczy samego statusu bezrobotnego, warto odróżnić go od prawa do świadczenia. Pomocne może być omówienie zasad rejestracji, w tym sytuacji osób mających inne tytuły ubezpieczeniowe lub świadczenia, jak w tekście o tym, czy rencista może być bezrobotnym.

Co zmieniło się w nowych sprawach?

Opisany przypadek należy oceniać według przepisów obowiązujących w czasie rejestracji i wydawania decyzji. Obecnie sprawy rynku pracy i zasiłków dla bezrobotnych reguluje ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Oznacza to, że przy nowych rejestracjach nie należy mechanicznie stosować dawnych przepisów z ustawy z 2004 r. bez sprawdzenia aktualnej podstawy prawnej wskazanej w decyzji.

Jeżeli urząd pracy wydaje aktualnie decyzję o odmowie, utracie prawa albo skróceniu okresu wypłaty zasiłku, w uzasadnieniu powinien wskazać konkretne przepisy, stan faktyczny oraz sposób obliczenia okresu. Warto sprawdzić zwłaszcza datę rejestracji, datę nabycia prawa, okres ewentualnego nieprzysługiwania świadczenia oraz to, czy urząd prawidłowo ustalił właściwy okres zasiłkowy dla danego powiatu.

Zobacz również: rejestracja w urzędzie pracy w innym mieście

Czy warto odwołać się od decyzji urzędu pracy?

Odwołanie jest zasadne przede wszystkim wtedy, gdy urząd błędnie ustalił daty, nieprawidłowo zakwalifikował przyczynę opóźnienia w wypłacie zasiłku, zastosował niewłaściwe przepisy albo nie wyjaśnił, dlaczego skrócił okres wypłaty. Samo przekonanie, że 180 dni powinno liczyć się dopiero od pierwszej wypłaty, w sprawie z 2020/2021 r. mogło jednak nie wystarczyć, jeżeli decyzja opierała się na dawnych art. 73 i 75 ustawy.

Co do zasady odwołanie od decyzji administracyjnej wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Składa się je za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, czyli najczęściej za pośrednictwem starosty lub powiatowego urzędu pracy, do organu odwoławczego wskazanego w pouczeniu.

W odwołaniu warto zażądać dokładnego wskazania, od jakiej daty urząd liczy okres zasiłkowy, jakie okresy odliczył oraz na jakiej podstawie prawnej. Jeżeli sprawa dotyczy kolejnej rejestracji lub powrotu do prawa do zasiłku, przydatny może być także tekst o tym, kiedy powstaje nowy płatny okres zasiłkowy.

Podsumowanie

W opisanym stanie faktycznym urząd pracy mógł uznać, że 90 dni oczekiwania na zasiłek skracało łączny okres zasiłkowy. Przy okresie 180 dni oznaczało to, że bezrobotny nie otrzymywał świadczenia przez pełne 180 dni liczonych od pierwszej wypłaty, lecz tylko przez część pozostałą po odjęciu okresu nieprzysługiwania zasiłku.

Nie oznacza to jednak, że każda obecna decyzja urzędu pracy będzie prawidłowa na tej samej podstawie. W nowych sprawach trzeba sprawdzić aktualne przepisy, pouczenie, daty oraz uzasadnienie decyzji. Jeżeli decyzja jest niejasna albo urząd opiera się na nieaktualnej podstawie prawnej, warto rozważyć odwołanie w terminie.

FAQ

Czy zasiłek zawsze liczy się od dnia rejestracji?

Nie zawsze należy tak to upraszczać. W opisanej sprawie z dawnych przepisów wynikało, że okres nieprzysługiwania zasiłku mógł skracać cały okres zasiłkowy. W obecnych sprawach trzeba sprawdzić aktualną podstawę prawną decyzji.

Czy 90 dni oczekiwania oznacza dodatkowe 90 dni bez wpływu na zasiłek?

W sprawach rozliczanych według dawnej ustawy nie. Taki okres mógł zostać odliczony od łącznego okresu pobierania zasiłku, dlatego faktyczna wypłata mogła trwać krócej niż 180 dni od pierwszej wypłaty.

Czy można odwołać się od decyzji o utracie prawa do zasiłku?

Tak. Co do zasady odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu, który ją wydał. Zawsze należy sprawdzić pouczenie znajdujące się w decyzji.

Co powinno znaleźć się w odwołaniu?

Warto wskazać, z czym bezrobotny się nie zgadza, jakie daty lub okresy urząd obliczył błędnie oraz jakiej zmiany decyzji żąda. Można też zażądać pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej i sposobu wyliczenia okresu zasiłkowego.

Czy dawna ustawa nadal ma znaczenie?

Tak, ale głównie dla spraw historycznych albo decyzji dotyczących okresów, w których ta ustawa obowiązywała. Nowe sprawy trzeba oceniać według aktualnej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz.U. 2004 nr 99 poz. 1001
2. Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, Dz.U. 2025 poz. 620

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.