Zatrudnienie w urzędzie gminy bez naboru po zastępstwie

Kiedy urząd gminy musi przeprowadzić nabór?

Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych przeprowadzenia naboru nie wymaga zatrudnienie osoby na zastępstwo w związku z usprawiedliwioną nieobecnością pracownika samorządowego. Jest to jednak wyjątek ściśle związany z czasową potrzebą zastąpienia konkretnego pracownika.

Podstawowa zasada wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych: nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym kierownicze stanowiska urzędnicze, jest otwarty i konkurencyjny. Oznacza to, że gdy urząd chce obsadzić wolne stanowisko urzędnicze na stałe, powinien ogłosić nabór, chyba że w danej sytuacji rzeczywiście działa jeden z ustawowych mechanizmów pozwalających obsadzić stanowisko inaczej.

Sam fakt, że pracownik sprawdził się na zastępstwie, ma dobre kwalifikacje albo był już zatrudniony w jednostce organizacyjnej gminy, nie tworzy jeszcze prawa do zatrudnienia na czas nieokreślony bez procedury naboru.

Zatrudnienie na zastępstwo a etat na czas nieokreślony

Umowa zawarta w celu zastępstwa ma szczególny cel: zapewnić ciągłość pracy na czas usprawiedliwionej nieobecności innego pracownika. Jeżeli w umowie wskazano, że trwa ona do dnia powrotu zastępowanego pracownika albo do końca jego nieobecności, to zakończenie tej nieobecności zwykle oznacza koniec podstawy do dalszego zatrudniania zastępcy na tej właśnie umowie.

Jeżeli po zakończeniu zastępstwa urząd chce zatrudnić tę samą osobę na wolnym stanowisku urzędniczym, trzeba ocenić, czy jest to nowa obsada stanowiska. Jeżeli tak, konieczny będzie nabór. Nie można przyjąć, że wcześniejsza umowa na zastępstwo automatycznie przekształca się w zatrudnienie stałe w administracji samorządowej.

Znaczenie ma także to, jakie stanowisko zajmowała osoba zatrudniona w szkole lub innej jednostce budżetowej: urzędnicze, pomocnicze, obsługi czy inne. Przejście na stanowisko urzędnicze w urzędzie gminy wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ przepisy o naborze mają zapewniać równość dostępu do pracy w administracji.

Przeniesienie między jednostkami samorządowymi

Ustawa o pracownikach samorządowych przewiduje możliwość przeniesienia pracownika samorządowego do innej jednostki samorządowej, ale nie każde porozumienie pracodawców pozwala pominąć nabór. Trzeba ustalić, czy dana osoba była pracownikiem samorządowym na stanowisku objętym ustawą, czy posiada wymagane kwalifikacje na stanowisko w urzędzie gminy oraz czy przeniesienie następuje w trybie przewidzianym przez przepisy.

Jeżeli rzeczywiście dochodzi do ustawowego przeniesienia pracownika samorządowego na stanowisko urzędnicze, a osoba ta spełnia wymagania formalne, urząd może argumentować, że nie obsadza wolnego stanowiska w drodze naboru, lecz korzysta z dopuszczalnego mechanizmu przeniesienia. Taka sytuacja wymaga jednak starannego udokumentowania i nie powinna być wykorzystywana wyłącznie po to, aby ominąć konkurs.

Jeżeli natomiast umowa na zastępstwo wygasła albo została zakończona, a urząd dopiero potem zawiera nową umowę na czas nieokreślony na stanowisku urzędniczym, w praktyce będzie to nowe zatrudnienie. W takim wariancie bezpiecznym i zgodnym z zasadą konkurencyjności rozwiązaniem jest przeprowadzenie naboru.

Czy wójt może zastosować awans wewnętrzny?

Awans wewnętrzny, o którym mowa w art. 20 ustawy o pracownikach samorządowych, polega na przeniesieniu pracownika samorządowego wykazującego inicjatywę w pracy i sumiennie wykonującego obowiązki na wyższe stanowisko. Nie jest to jednak dowolny sposób zatrudniania osób na stałe.

Awans powinien następować w ramach tej samej grupy stanowisk, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, czyli przykładowo w obrębie stanowisk urzędniczych albo w obrębie stanowisk pomocniczych i obsługi. Nie powinien służyć do przechodzenia z grupy nieurzędniczej na stanowisko urzędnicze z pominięciem naboru.

W opisanej sytuacji szczególnie istotne jest to, że pani Dorota była zatrudniona na zastępstwo w szkole podstawowej, a następnie ma uzyskać stałe zatrudnienie w urzędzie gminy. Wójt nie powinien traktować awansu wewnętrznego jako prostego sposobu na zawarcie umowy na czas nieokreślony, jeżeli w istocie chodzi o obsadzenie wolnego stanowiska urzędniczego.

Co powinien zrobić urząd?

Przed podjęciem decyzji urząd powinien przeanalizować dokumenty kadrowe i ustalić, czy mamy do czynienia z kontynuacją zatrudnienia w wyniku prawidłowego przeniesienia, czy z nowym zatrudnieniem na wolnym stanowisku urzędniczym. W praktyce warto sprawdzić w szczególności:

• czy pani Dorota była pracownikiem samorządowym na stanowisku urzędniczym,
• czy spełnia wymagania kwalifikacyjne dla stanowiska w urzędzie gminy,
• czy przeniesienie nastąpiło w trybie przewidzianym w ustawie, a nie tylko na podstawie ogólnego porozumienia,
• czy dotychczasowa umowa na zastępstwo nadal trwa, czy już się zakończyła,
• czy planowane stanowisko jest wolnym stanowiskiem urzędniczym wymagającym naboru.

Jeżeli odpowiedzi nie pozwalają jednoznacznie zakwalifikować sprawy jako ustawowego przeniesienia albo prawidłowego awansu w tej samej grupie stanowisk, przeprowadzenie naboru będzie rozwiązaniem najbezpieczniejszym prawnie.

Podsumowanie

Zatrudnienie osoby po umowie na zastępstwo na czas nieokreślony w urzędzie gminy zwykle wymaga przeprowadzenia otwartego i konkurencyjnego naboru, jeżeli chodzi o wolne stanowisko urzędnicze. Wyjątek dotyczący zastępstwa nie rozciąga się automatycznie na późniejsze stałe zatrudnienie.

Awans wewnętrzny można stosować tylko wtedy, gdy rzeczywiście spełnione są przesłanki ustawowe, w szczególności gdy pracownik pozostaje w tej samej grupie stanowisk. Przeniesienie między jednostkami również wymaga zbadania konkretnej podstawy prawnej i dokumentów kadrowych. Jeżeli urząd nie ma pewności, czy może pominąć nabór, powinien go przeprowadzić.

FAQ

Czy pracownika na zastępstwo można zatrudnić na stałe bez konkursu?

Nie automatycznie. Jeżeli po zakończeniu zastępstwa urząd chce obsadzić wolne stanowisko urzędnicze, co do zasady powinien przeprowadzić otwarty i konkurencyjny nabór.

Czy wcześniejsza praca w szkole gminnej daje pierwszeństwo w urzędzie gminy?

Sama wcześniejsza praca w jednostce budżetowej gminy nie daje pierwszeństwa do stałego zatrudnienia w urzędzie. Znaczenie mogą mieć kwalifikacje i doświadczenie, ale procedura obsadzenia stanowiska musi wynikać z ustawy.

Kiedy przeniesienie może zastąpić nabór?

Może to być rozważane wtedy, gdy chodzi o rzeczywiste ustawowe przeniesienie pracownika samorządowego, który spełnia wymagania na dane stanowisko. Sama nazwa dokumentu lub porozumienie pracodawców nie wystarcza, jeżeli w istocie dochodzi do nowego zatrudnienia.

Czy awans wewnętrzny pozwala przejść ze stanowiska pomocniczego na urzędnicze?

Co do zasady awans wewnętrzny powinien następować w ramach tej samej grupy stanowisk. Przejście na stanowisko urzędnicze z grupy pomocniczej lub obsługi może zostać uznane za obejście naboru.

Co grozi za zatrudnienie bez wymaganego naboru?

Ryzykiem jest zakwestionowanie prawidłowości procedury kadrowej, zarzut naruszenia zasady otwartego i konkurencyjnego naboru oraz odpowiedzialność organizacyjna po stronie jednostki. Skutki zależą od okoliczności konkretnej sprawy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych - Dz.U. 2008 nr 223 poz. 1458

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.