Przerwy w zatrudnieniu a 26 dni urlopu wypoczynkowego

Kiedy przysługuje 20, a kiedy 26 dni urlopu?

Zgodnie z art. 154 Kodeksu pracy podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego zależy od stażu pracy pracownika. Wynosi on:

• 20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat,
• 26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.

Nie chodzi przy tym wyłącznie o staż u obecnego pracodawcy. Dla wymiaru urlopu znaczenie ma szerszy staż urlopowy, czyli poprzednie okresy zatrudnienia oraz okresy nauki, które Kodeks pracy nakazuje doliczyć do tego stażu. Dlatego pracodawca, ustalając prawo do 26 dni urlopu, powinien uwzględnić nie tylko aktualną umowę o pracę, ale także wcześniejsze świadectwa pracy i dokument potwierdzający ukończenie szkoły.

Czy przerwy w zatrudnieniu mają znaczenie dla wymiaru urlopu?

Przerwy między kolejnymi umowami o pracę nie powodują utraty już wypracowanego stażu urlopowego. Kodeks pracy wyraźnie przewiduje, że do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i jego wymiar, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz bez względu na sposób ustania stosunku pracy.

Oznacza to, że siedmiomiesięczna przerwa między umowami nie zostanie doliczona do stażu pracy, ale również nie przekreśli wcześniejszych lat przepracowanych na podstawie umowy o pracę. Pracownik nie zaczyna więc liczyć stażu od zera po każdej przerwie.

Jak liczyć okres nauki do stażu urlopowego?

Art. 155 Kodeksu pracy określa, ile lat nauki dolicza się do stażu, od którego zależy wymiar urlopu. Do okresu pracy wlicza się z tytułu ukończenia:

• zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej niż 3 lata,
• średniej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej niż 5 lat,
• średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych lub równorzędnych szkół zawodowych – 5 lat,
• średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata,
• szkoły policealnej – 6 lat,
• szkoły wyższej – 8 lat.

Okresów nauki nie sumuje się. Jeżeli pracownik ukończył liceum ogólnokształcące, a następnie szkołę policealną, nie dolicza się łącznie 10 lat. Bierze się pod uwagę okres wynikający z najwyższego albo właściwego ukończonego poziomu nauki. Jeżeli pracownik uczył się w czasie zatrudnienia, do stażu urlopowego wlicza się albo okres zatrudnienia, w którym pobierał naukę, albo okres nauki – zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.

Kiedy w opisanej sytuacji powstaje prawo do 26 dni urlopu?

W opisanym przypadku ukończenie liceum ogólnokształcącego daje 4 lata stażu urlopowego. Aby osiągnąć próg 10 lat, pracownik musi więc wykazać jeszcze 6 lat okresów zaliczanych do stażu urlopowego.

Jeżeli od września 2006 r. pracownik wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę, ale między kolejnymi umowami wystąpiły przerwy trwające łącznie około 7 miesięcy, to te przerwy nie powiększą stażu. W praktyce prawo do 26 dni urlopu powstanie dopiero po zsumowaniu 6 pełnych lat faktycznego zatrudnienia oraz 4 lat doliczanych z tytułu ukończenia liceum. Przy takim założeniu wskazanie roku 2013 może być prawidłowe, ale dokładną datę należy ustalić na podstawie świadectw pracy i dat rozpoczęcia oraz zakończenia poszczególnych umów.

Pracodawca nie powinien natomiast twierdzić, że przerwa między umowami powoduje konieczność liczenia stażu od początku. Przerwa tylko wydłuża moment osiągnięcia wymaganego progu, bo sama nie jest okresem zatrudnienia.

Niepełny etat a wymiar urlopu

Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, roczny wymiar urlopu ustala się proporcjonalnie do etatu, przyjmując za podstawę 20 albo 26 dni urlopu. Niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Sam okres zatrudnienia na część etatu co do zasady jest jednak okresem zatrudnienia przy ustalaniu stażu urlopowego; proporcjonalne jest rozliczenie liczby dni urlopu, a nie automatyczne skracanie stażu.

Przykładowo pracownik zatrudniony na 1/2 etatu, który ma staż uprawniający do 26 dni urlopu, ma urlop ustalany proporcjonalnie do połowy etatu. Sposób liczenia może być szczególnie ważny przy małych częściach etatu, o czym szerzej piszemy w materiale: 1/4 etatu a wymiar urlopu wypoczynkowego.

Zmiany od 2026 r. a zlecenia i działalność gospodarcza

Aktualizując staż urlopowy, trzeba pamiętać także o zmianach obowiązujących od 2026 r. Do stażu pracy mogą być zaliczane również wybrane okresy aktywności zawodowej inne niż klasyczna umowa o pracę, w szczególności okresy wykonywania umowy zlecenia, świadczenia usług, umowy agencyjnej, współpracy przy takich umowach oraz prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli spełnione są warunki przewidziane w przepisach i okresy te zostaną odpowiednio udokumentowane.

W wielu przypadkach potrzebne będzie zaświadczenie z ZUS. Jeżeli pracownik miał przed zatrudnieniem na etacie okresy zleceń lub działalności gospodarczej, powinien sprawdzić, czy mogą one zwiększyć jego staż urlopowy. Temat ten omawia również artykuł: staż, umowa-zlecenie a wymiar urlopu.

Jakie dokumenty powinien przedstawić pracownik?

Aby pracodawca prawidłowo ustalił wymiar urlopu, pracownik powinien dostarczyć przede wszystkim:

• świadectwa pracy z poprzednich zakładów pracy,
• dokument potwierdzający ukończenie szkoły, np. świadectwo ukończenia liceum, dyplom szkoły wyższej albo dokument szkoły policealnej,
• w razie potrzeby dokumenty potwierdzające inne okresy zaliczane do stażu, w tym odpowiednie zaświadczenie z ZUS,
• informację o okresach zatrudnienia, które mogły się nakładać, aby uniknąć nieprawidłowego podwójnego liczenia tego samego czasu.

Jeżeli dokumenty zostaną przedstawione dopiero po pewnym czasie, pracodawca powinien zweryfikować wymiar urlopu na podstawie nowych danych. W praktyce warto zrobić to pisemnie lub mailowo, aby pozostał ślad złożenia dokumentów.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, w szczególności art. 154 i art. 155, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 277: tekst aktu.
• Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, informacje o nowych zasadach ustalania stażu pracy od 2026 r.: komunikat MRPiPS.
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych, informacje o zaświadczeniach dotyczących nowych okresów zaliczanych do stażu pracy od 2026 r.: informacja ZUS.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.