Dodatek specjalny a podstawa zasiłku chorobowego

Czy dodatek specjalny wlicza się do podstawy zasiłku chorobowego?

Przy ustalaniu podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego albo zasiłku chorobowego bierze się pod uwagę wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe. Obejmuje to nie tylko wynagrodzenie zasadnicze, ale także inne składniki, na przykład premie, nagrody, dodatki funkcyjne lub dodatki specjalne, jeżeli są oskładkowane i nie zachodzą szczególne wyłączenia.

Zasadniczo podstawę zasiłku pracownika ustala się z przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy, a przy krótszym zatrudnieniu - z pełnych miesięcy ubezpieczenia. Wynika to z przepisów ustawy zasiłkowej, w szczególności art. 36, art. 41 i art. 42 w związku z art. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Sam fakt, że dodatek był wcześniej wliczony do podstawy, nie oznacza więc, że pozostanie w niej przez cały okres zwolnienia lekarskiego. Jeżeli składnik miał charakter terminowy, trzeba sprawdzić, za jaki okres pracownikowi przysługiwał.

Dodatek przyznany tylko do określonego terminu

Jeżeli dodatek specjalny został przyznany tylko do 31 października, to od 1 listopada jest składnikiem, który już nie przysługuje. W takiej sytuacji zastosowanie ma zasada, zgodnie z którą składników wynagrodzenia przysługujących do określonego terminu nie uwzględnia się przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku należnego za okres po tym terminie.

W praktyce oznacza to, że za okres choroby przypadający do 31 października dodatek może być ujęty w podstawie, jeżeli spełnia ogólne warunki wliczenia. Natomiast za okres od 1 listopada podstawa powinna zostać przeliczona z pominięciem dodatku specjalnego.

Nie chodzi przy tym o rozpoczęcie obliczeń od nowa ani o wybór nowego okresu wynagrodzeń. Płatnik powinien skorygować dotychczas ustaloną podstawę w ten sposób, aby usunąć z niej składnik, który po upływie terminu już nie przysługuje.

Kiedy dodatku nie wlicza się nawet przed końcem terminu?

Oddzielnie trzeba ocenić sytuację, w której przepisy płacowe, umowa, regulamin wynagradzania albo decyzja o przyznaniu dodatku przewidują, że pracownik zachowuje prawo do dodatku za okres pobierania zasiłku i dodatek jest za ten okres wypłacany. Wtedy taki składnik nie powinien być uwzględniany w podstawie zasiłku, ponieważ pracownik otrzymuje go niezależnie od świadczenia chorobowego.

Innymi słowy: jeżeli dodatek jest pomniejszany za czas choroby albo w ogóle nie jest należny za okres nieobecności, zwykle może wpływać na podstawę zasiłku do czasu, do którego przysługuje. Jeżeli jednak pracownik zachowuje do niego prawo w czasie choroby i otrzymuje go obok zasiłku, nie powinien być doliczany do podstawy.

Co jeśli dodatek został przedłużony albo zastąpiony innym składnikiem?

Jeżeli dodatek specjalny został wyraźnie przedłużony na kolejny okres, nie można traktować go tak, jakby wygasł z końcem poprzedniego terminu. Wtedy należy ocenić jego dalsze obowiązywanie i zasady wypłaty.

Podobnie ostrożności wymaga sytuacja, w której dodatek formalnie przestaje być wypłacany, ale zostaje włączony do innego składnika wynagrodzenia albo zastąpiony nowym dodatkiem pełniącym tę samą funkcję. W takim przypadku nie zawsze można automatycznie wyłączyć go z podstawy. Konieczna jest analiza, czy doszło do rzeczywistego zakończenia prawa do składnika, czy jedynie do zmiany jego nazwy lub sposobu wypłaty.

Jak pracownik może sprawdzić prawidłowość wyliczenia?

Pracownik powinien poprosić pracodawcę albo dział kadr o informację, jakie składniki przyjęto do podstawy wymiaru świadczenia i czy po upływie terminu dodatku dokonano przeliczenia. Warto sprawdzić zwłaszcza:

• decyzję lub aneks przyznający dodatek specjalny,
• okres, na jaki dodatek został przyznany,
• czy od dodatku naliczano składkę na ubezpieczenie chorobowe,
• czy dodatek był pomniejszany za czas choroby,
• czy po zakończeniu terminu dodatek został przedłużony, zastąpiony albo włączony do innego składnika płacy.

Jeżeli świadczenie zostało wypłacone w nieprawidłowej wysokości, pracownik może zwrócić się do płatnika z prośbą o korektę. Gdy płatnikiem zasiłku jest ZUS albo sprawa wymaga rozstrzygnięcia, możliwe jest wyjaśnienie sprawy w trybie właściwym dla świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

FAQ

Czy od 1 listopada dodatek specjalny trzeba wyłączyć z podstawy zasiłku?

Tak, jeżeli dodatek był przyznany tylko do 31 października i nie został przedłużony ani zastąpiony równoważnym składnikiem. Za okres od 1 listopada nie powinien zwiększać podstawy świadczenia.

Czy podstawa zasiłku jest wtedy liczona od nowa?

Nie w sensie wyboru nowego okresu wynagrodzeń. Płatnik powinien przeliczyć wcześniej ustaloną podstawę, usuwając z niej składnik, który przysługiwał tylko do określonego terminu.

Czy każdy dodatek specjalny zwiększa chorobowe?

Nie. Dodatek musi stanowić podstawę wymiaru składki chorobowej i nie może być składnikiem, do którego pracownik zachowuje prawo za okres pobierania zasiłku. Znaczenie mają zapisy płacowe oraz praktyka wypłaty.

Co zrobić, gdy dział kadr nie przeliczył świadczenia?

Najpierw warto poprosić o pisemne wyjaśnienie sposobu ustalenia podstawy oraz wskazanie przyjętych składników. Jeżeli wyliczenie jest błędne, można wystąpić o korektę wypłaty, a w sprawach spornych dochodzić rozstrzygnięcia w trybie właściwym dla świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Podsumowanie

Dodatek specjalny przyznany tylko do 31 października co do zasady powinien zostać wyłączony z podstawy zasiłku chorobowego należnego za okres od 1 listopada. Wynika to z reguły dotyczącej składników wynagrodzenia przysługujących do określonego terminu. Jednocześnie każdorazowo trzeba sprawdzić, czy dodatek nie został przedłużony, zastąpiony innym składnikiem albo wypłacany pracownikowi także za czas choroby.

Źródła:

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636 z późn. zm.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.