Czy stażysta może pracować dłużej niż 40 godzin tygodniowo?

Czas pracy stażysty z urzędu pracy - aktualne zasady

Od 1 czerwca 2025 r. zasady organizowania staży dla bezrobotnych wynikają przede wszystkim z ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wcześniej często powoływane rozporządzenie z 2009 r. nie jest już podstawowym aktem określającym limity czasu stażu, ponieważ kwestie te zostały uregulowane wprost w ustawie.

Zgodnie z art. 118 ust. 1 tej ustawy czas realizacji programu stażu przez bezrobotnego odbywającego staż nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 3 miesięcy. Dla osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności limit wynosi 7 godzin na dobę i 35 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.

W praktyce oznacza to, że organizator stażu nie może dowolnie "dokładać" stażyście dodatkowych godzin tylko dlatego, że w firmie jest więcej pracy. Staż nie jest zwykłym stosunkiem pracy, a stażysta realizuje program stażu w granicach ustalonych przez przepisy, umowę o organizację stażu i harmonogram.

Czy stażysta może mieć nadgodziny?

Nie. Art. 118 ust. 3 ustawy stanowi, że bezrobotny nie może odbywać stażu w godzinach nadliczbowych. Zakaz ten jest niezależny od tego, czy stażysta zgadza się zostać po godzinach, czy organizator stażu potrzebuje dodatkowej pomocy, ani czy taka praktyka występuje u pracowników zatrudnionych na umowę o pracę.

W przypadku pracowników etatowych godziny nadliczbowe w systemie czasu pracy mogą być rozliczane według przepisów Kodeksu pracy. Stażysta z PUP nie znajduje się jednak w takiej samej sytuacji - nie ma dodatku za nadgodziny, a samych nadgodzin nie powinno się planować ani faktycznie wykonywać.

Nieprawidłowe jest więc polecenie: "zostań dziś dwie godziny dłużej, odbierzesz to później" albo "przyjdź dodatkowo w sobotę, bo w tygodniu było dużo pracy". Takie rozwiązanie może oznaczać naruszenie warunków odbywania stażu i powinno zostać zgłoszone opiekunowi stażu oraz właściwemu powiatowemu urzędowi pracy.

Staż w sobotę, niedzielę, święto, w nocy albo na zmiany

Sama praca w sobotę nie zawsze jest równoznaczna z nadgodzinami, ale w przypadku stażu trzeba ocenić, czy harmonogram nadal mieści się w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy i w ustawowych limitach czasu stażu. Jeżeli sobota jest dodatkowym, szóstym dniem w tygodniu i powoduje przekroczenie limitów, organizator nie powinien jej zlecać.

Osobno przepisy traktują niedziele, święta, porę nocną oraz system pracy zmianowej. Stażysta co do zasady nie może odbywać stażu w tych porach i systemach, ale starosta może wyrazić na to zgodę, o ile charakter pracy w danym zawodzie wymaga takiego rozkładu czasu pracy. Zgoda starosty nie obejmuje jednak godzin nadliczbowych - nadgodziny pozostają zakazane.

Praktyczne omówienie problemu pracy w weekend znajdziesz także w materiale: praca na stażu w sobotę.

Minimalny wymiar stażu i dni wolne

Ustawa określa nie tylko maksymalny, lecz także minimalny wymiar czasu realizacji programu stażu. Zgodnie z art. 118 ust. 2 czas stażu nie może być krótszy niż 20 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 3 miesięcy.

Stażysta ma również prawo do dni wolnych. Na jego wniosek organizator stażu udziela 2 dni wolnych za każde 30 dni kalendarzowych odbywania stażu. Za te dni przysługuje stypendium. Za ostatni miesiąc odbywania stażu dni wolne powinny zostać udzielone przed zakończeniem stażu, a przy niepełnym miesiącu wymiar oblicza się proporcjonalnie i zaokrągla w górę do pełnych dni.

Dlaczego nie stosuje się zwykłych zasad nadgodzin z Kodeksu pracy?

Staż z urzędu pracy służy nabywaniu wiedzy i umiejętności przez wykonywanie zadań w miejscu pracy, ale nie jest klasycznym zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę. Stażysta otrzymuje stypendium wypłacane przez starostę, a nie wynagrodzenie od organizatora stażu za przepracowane godziny.

Dlatego nie można automatycznie przenosić na stażystę zasad właściwych dla pracownika. Przykładowo, czas pracy kierowcy zawodowego czy rozliczanie nadgodzin pracownika etatowego to inne zagadnienia niż realizacja programu stażu przez osobę skierowaną z PUP.

Jeżeli organizator w praktyce wymaga stałej pracy jak od pracownika, każe zostawać po godzinach, nie realizuje programu stażu albo wykorzystuje stażystę jako zastępstwo za pracownika, sprawa może wymagać szerszej analizy. W skrajnych przypadkach należy rozważyć, czy nie dochodzi do obchodzenia przepisów o zatrudnieniu.

Co zrobić, gdy organizator stażu każe pracować dłużej?

Najpierw warto zebrać dowody: harmonogram, listę obecności, wiadomości od przełożonego, polecenia pozostawania po godzinach oraz własne notatki dotyczące faktycznego czasu wykonywania zadań. Stażysta powinien także sprawdzić program stażu i dokumenty otrzymane z urzędu pracy.

Następnie należy zgłosić problem opiekunowi stażu u organizatora oraz do powiatowego urzędu pracy, który skierował na staż. To starosta sprawuje nadzór nad prawidłowym przebiegiem stażu i może reagować na nieprawidłowości, w tym na naruszenia harmonogramu, programu stażu albo limitów czasu.

Nie należy podpisywać niezgodnej z rzeczywistością ewidencji czasu stażu ani potwierdzać obecności w dniach lub godzinach, które nie odpowiadają faktycznej organizacji stażu. Jeżeli sytuacja jest sporna, dobrze jest komunikować się pisemnie, aby później można było odtworzyć przebieg zdarzeń.

FAQ

Czy stażysta może pracować 10 godzin jednego dnia?

Co do zasady nie. Maksymalny dobowy limit realizacji programu stażu wynosi 8 godzin, a dla osoby z umiarkowanym albo znacznym stopniem niepełnosprawności 7 godzin. Przekroczenie tych limitów może oznaczać naruszenie zasad odbywania stażu.

Czy stażysta może przyjść w sobotę?

To zależy od harmonogramu. Sobota nie jest wprost wymieniona jako dzień bezwzględnie zakazany, ale staż musi mieścić się w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy i w limitach czasu. Jeżeli sobota byłaby dodatkowym, szóstym dniem i powodowałaby przekroczenie limitów, organizator nie powinien jej zlecać.

Czy zgoda starosty pozwala zlecać stażyście nadgodziny?

Nie. Starosta może wyrazić zgodę na staż w niedzielę, święto, porze nocnej albo w systemie pracy zmianowej, jeżeli wymaga tego charakter pracy w danym zawodzie. Przepisy nie przewidują jednak zgody starosty na odbywanie stażu w godzinach nadliczbowych.

Czy za dodatkowe godziny stażysta dostaje dodatek jak pracownik?

Nie powinno być dodatkowych godzin, ponieważ staż w nadgodzinach jest zakazany. Stażysta z PUP otrzymuje stypendium wypłacane przez starostę, a nie wynagrodzenie z dodatkiem za godziny nadliczbowe od organizatora stażu.

Czy stażysta ma prawo do dni wolnych?

Tak. Na wniosek stażysty organizator udziela 2 dni wolnych za każde 30 dni kalendarzowych odbywania stażu. Za dni wolne przysługuje stypendium. W ostatnim miesiącu stażu dni wolne powinny zostać wykorzystane przed zakończeniem stażu.

Gdzie zgłosić naruszenia czasu stażu?

Najwłaściwszym adresatem jest powiatowy urząd pracy, który skierował stażystę na staż. Warto przekazać harmonogram, ewidencję czasu stażu, wiadomości od przełożonego i opis sytuacji. Jeżeli staż w rzeczywistości przypomina ukryte zatrudnienie, sprawa może wymagać dodatkowej oceny prawnej.

Podsumowanie

Stażysta skierowany przez urząd pracy nie może odbywać stażu w godzinach nadliczbowych. Aktualne przepisy pozwalają co do zasady na realizację programu stażu maksymalnie przez 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, a w przypadku osoby z niepełnosprawnością w stopniu znacznym lub umiarkowanym - 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.

Praca w niedzielę, święto, porze nocnej albo w systemie zmianowym wymaga szczególnej podstawy - zgody starosty i uzasadnienia charakterem pracy w danym zawodzie. Taka zgoda nie legalizuje jednak nadgodzin. Jeżeli organizator wymaga pozostawania po godzinach, najlepiej zgromadzić dokumenty i zgłosić sprawę do PUP.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia - Dz.U. 2025 poz. 620, w szczególności art. 114, art. 116, art. 118, art. 235 i art. 240.
2. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 października 2025 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu organizowania stażu dla bezrobotnych - Dz.U. 2025 poz. 1536.
3. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.