Dwa etaty na uczelni a podstawowe miejsce pracy

Czy można mieć dwa podstawowe miejsca pracy na uczelni?

Co do zasady pracownik może pozostawać w kilku stosunkach pracy równocześnie. Sam Kodeks pracy nie wprowadza ogólnego zakazu pracy na dwóch etatach. Inaczej wygląda jednak kwestia podstawowego miejsca pracy nauczyciela akademickiego. W realiach uczelni pojęcie to ma znaczenie formalne: podstawowe miejsce pracy powinno być wskazane w umowie i w tym samym czasie może być tylko jedno.

Jeżeli więc uczelnia Y stawia warunek, że ma być nowym podstawowym miejscem pracy, nie można równolegle utrzymywać w uczelni X takiego samego statusu podstawowego miejsca pracy. Trzeba doprowadzić do tego, aby uczelnia X przestała być podstawowym miejscem pracy, albo rozwiązać stosunek pracy z uczelnią X.

Nie oznacza to automatycznie, że zawsze trzeba natychmiast odejść z uczelni X. Możliwe są rozwiązania pośrednie, ale zależą od treści umowy, statutu uczelni, regulaminu pracy, warunków konkursu oraz od zgody właściwych organów uczelni.

Praca na dwóch etatach a obowiązki pracownika

Praca w dwóch uczelniach jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy da się ją pogodzić z obowiązkami wobec każdego pracodawcy. Pracownik musi wykonywać pracę sumiennie i starannie, przestrzegać czasu pracy, regulaminu pracy, zasad organizacji pracy oraz dbać o dobro pracodawcy. Znaczenie ma tu zwłaszcza art. 100 Kodeksu pracy.

W praktyce problem może powstać wtedy, gdy zajęcia dydaktyczne, dyżury, zebrania, badania, obowiązki administracyjne albo dyspozycyjność w jednej uczelni kolidują z obowiązkami w drugiej. Pracodawca może wtedy ocenić, że pracownik nie wykonuje obowiązków prawidłowo albo narusza organizację pracy.

Trzeba też sprawdzić, czy w danej sytuacji nie występuje konflikt interesów albo działalność konkurencyjna. Nawet bez odrębnej umowy o zakazie konkurencji pracownik ma obowiązek dbać o dobro zakładu pracy i chronić informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

Co zrobić z umową w uczelni X?

Jeżeli uczelnia Y ma być nowym podstawowym miejscem pracy, najpierw należy ustalić, co dokładnie wynika z dokumentów obowiązujących w uczelni X. Kluczowe będą: umowa o pracę, informacja o warunkach zatrudnienia, statut uczelni, regulamin pracy, warunki konkursu oraz ewentualne oświadczenia składane przy zatrudnieniu.

W praktyce można rozważyć kilka rozwiązań:

• porozumienie zmieniające z uczelnią X, w którym strony usuwają albo zmieniają postanowienie o podstawowym miejscu pracy;
• zmianę wymiaru etatu w uczelni X, jeżeli ma to sens organizacyjny i jest akceptowane przez uczelnię;
• uzyskanie zgody na dodatkowe zatrudnienie, jeżeli po zmianie uczelnia X ma być dodatkowym miejscem pracy;
• urlop bezpłatny w uczelni X, najlepiej połączony z jasnym uregulowaniem statusu podstawowego miejsca pracy;
• rozwiązanie umowy o pracę z uczelnią X, jeżeli nie da się bezpiecznie pogodzić obu zatrudnień.

Najbezpieczniejsze jest działanie pisemne: wniosek do uczelni X o zmianę warunków zatrudnienia albo o urlop bezpłatny oraz osobne ustalenie z uczelnią Y, od kiedy i na jakich zasadach będzie wskazana jako podstawowe miejsce pracy.

Urlop bezpłatny u dotychczasowego pracodawcy

Jednym z rozwiązań może być urlop bezpłatny w uczelni X. Szczególne znaczenie ma art. 174¹ Kodeksu pracy, który pozwala udzielić urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy. Wymaga to zgody pracownika wyrażonej na piśmie oraz porozumienia między pracodawcami co do okresu takiego urlopu.

Zaletą tego rozwiązania jest to, że okres urlopu bezpłatnego udzielonego w tym trybie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze u dotychczasowego pracodawcy. Nie jest to jednak automatyczna gwarancja zachowania stanowiska na dowolnych warunkach.

W opisanej sytuacji sam urlop bezpłatny może nie wystarczyć, jeżeli w umowie z uczelnią X nadal będzie wpisane, że uczelnia X jest podstawowym miejscem pracy. Dlatego urlop warto łączyć z pisemnym wyjaśnieniem albo zmianą statusu podstawowego miejsca pracy, tak aby dokumenty nie były ze sobą sprzeczne.

Zgoda rektora i dodatkowe zatrudnienie

Przepisy dotyczące szkolnictwa wyższego przewidują szczególne zasady podejmowania dodatkowego zatrudnienia przez nauczycieli akademickich, zwłaszcza gdy chodzi o pracę u pracodawców prowadzących działalność dydaktyczną lub naukową. W wielu sytuacjach konieczna może być zgoda rektora, a jej brak może mieć poważne konsekwencje pracownicze.

Jeżeli uczelnia Y stanie się podstawowym miejscem pracy, to dalsze zatrudnienie w uczelni X może zostać potraktowane jako zatrudnienie dodatkowe. Wtedy trzeba sprawdzić, czy wymagana jest zgoda rektora uczelni Y oraz czy uczelnia X akceptuje zmianę swojej roli z podstawowego na dodatkowe miejsce pracy.

Nie należy opierać się wyłącznie na ustnych ustaleniach. Zgoda, odmowa albo warunki kontynuowania zatrudnienia powinny wynikać z dokumentów, ponieważ w razie sporu to one będą miały podstawowe znaczenie.

Wypowiedzenie umowy w uczelni X

Jeżeli uczelnia X nie zgodzi się na zmianę warunków zatrudnienia, urlop bezpłatny albo kontynuowanie pracy jako zatrudnienia dodatkowego, pozostanie rozwiązanie stosunku pracy. Może to nastąpić za porozumieniem stron albo za wypowiedzeniem, z zachowaniem właściwego okresu wypowiedzenia.

Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron pozwala ustalić dogodną datę zakończenia zatrudnienia, ale wymaga zgody obu stron. Wypowiedzenie jest jednostronne, lecz termin zakończenia umowy zależy od okresu wypowiedzenia wynikającego z Kodeksu pracy i stażu pracy u danego pracodawcy.

Ryzykowne jest podpisanie umowy z uczelnią Y jako podstawowym miejscem pracy przy jednoczesnym pozostawieniu bez zmian umowy z uczelnią X, w której również wskazano podstawowe miejsce pracy. Taka niespójność może zostać uznana za naruszenie warunków zatrudnienia, warunków konkursu albo obowiązków pracowniczych.

FAQ

Czy można pracować na dwóch uczelniach na pełny etat?

Można, jeżeli da się realnie pogodzić obowiązki i nie narusza to przepisów, umów, regulaminów ani zasad dotyczących dodatkowego zatrudnienia. Nie oznacza to jednak możliwości posiadania dwóch podstawowych miejsc pracy jednocześnie.

Czy uczelnia X musi zgodzić się na zmianę podstawowego miejsca pracy?

Nie. Zmiana warunków umowy wymaga porozumienia stron, chyba że dochodzi do rozwiązania stosunku pracy. Jeżeli uczelnia X nie zgodzi się na zmianę, pracownik musi wybrać inne rozwiązanie, np. urlop bezpłatny albo wypowiedzenie.

Czy urlop bezpłatny rozwiązuje problem podstawowego miejsca pracy?

Nie zawsze. Urlop bezpłatny może ułatwić podjęcie pracy w uczelni Y, ale jeśli umowa z uczelnią X nadal wskazuje ją jako podstawowe miejsce pracy, dokumenty mogą pozostawać niespójne. Warto uregulować obie kwestie jednocześnie.

Czy potrzebna jest zgoda rektora na dalszą pracę w drugiej uczelni?

W wielu przypadkach tak, zwłaszcza gdy chodzi o dodatkowe zatrudnienie nauczyciela akademickiego u pracodawcy prowadzącego działalność dydaktyczną lub naukową. Zakres obowiązku zależy od statusu uczelni, stanowiska i dokumentów wewnętrznych.

Co jest najbezpieczniejszym rozwiązaniem przed podpisaniem umowy z uczelnią Y?

Najpierw należy uzyskać pisemne stanowisko uczelni X w sprawie zmiany statusu zatrudnienia, urlopu bezpłatnego albo rozwiązania umowy. Dopiero potem warto podpisać umowę z uczelnią Y jako podstawowym miejscem pracy.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji kluczowe jest to, że podstawowe miejsce pracy nauczyciela akademickiego może być tylko jedno. Jeżeli uczelnia Y wymaga takiego statusu, trzeba uporządkować zatrudnienie w uczelni X: zmienić umowę, uzyskać odpowiednie zgody, skorzystać z urlopu bezpłatnego połączonego z właściwymi ustaleniami albo rozwiązać dotychczasową umowę.

Nie warto pozostawiać dwóch sprzecznych zapisów w dokumentach. Może to prowadzić do zarzutu naruszenia warunków zatrudnienia, warunków konkursu albo obowiązków pracowniczych. Najlepsza ścieżka zależy od treści umów i regulacji obowiązujących w obu uczelniach.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141

2. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Dz.U. 2018 poz. 1668 z późn. zm.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.