• Autor: Aleksandra Pofit
Pracuję na umowę o pracę w agencji interaktywnej jako programista. Moja praca głównie polega na tym, aż realizuję zlecenia na wykonanie strony lub aplikacji internetowej, gdy takie wpadką, oraz rozwiązuję bieżące problemy. Oceniając dane zlecenie pod kątem nakładu czasu pracy, zakładam więcej godzin niż faktycznie mi to zajmuje. Przykładowo na stronę, która zajmie 2 dni, podaję tydzień. Ogólnie bardzo rzadko coś dla mnie jest – jedna strona na miesiąc, potem to już poprawki, które zajmują chwilę i ogólnie są to drobiazgi. Jestem potrzebny w tej firmie na wypadek awarii, jak coś się zdarzy, np. serwer się zepsuje i klienci zgłaszają się z prośbą o interwencję. Wtedy do mnie należy udzielenie natychmiastowej pomocy. Czyli jest to praca luźna, dużo czasu po prostu siedzę i robię swoje prywatne zlecenia. Szef oczywiście o tym nie wie, ale nie mam w umowie nic o zakazie konkurencji, więc gdy nic się nie dzieje, nikt mnie nie pyta, czy mam coś do roboty. Wpadłem jednak na pomysł, aby założyć JDG i zatrudnić się na pełen etat na kontrakcie B2B. Czy prawo pracy na to zezwala, jeśli godziny pracy w obu umowach by się pokrywały (8:00-16:00) lub były zbliżone, ale z całą pewnością zdążyłbym wypełniać swoje obowiązki w obu firmach? Zakładam, że szefowie obu firm nie będą o sobie wiedzieć.
.jpg)
Nie ma przeszkód prawnych, żeby był Pan zatrudniony na umowę o pracę i jednocześnie prowadził działalność gospodarczą w formie JDG. W prawnego punktu widzenia nie ma przeszkód, żeby był Pan zatrudniony na dwie umowy o pracę w pełnym wymiarze godzin. Oczywiście może to być trudne z praktycznego punktu widzenia. Nie ma również obowiązku informowania pracodawcy o podjęciu dodatkowego zatrudnienia, jeśli tak jak w Pana przypadku nie została podpisana umowa o zakazie konkurencji. Jedną z fundamentalnych zasad prawa pracy jest prawo do pracy określone w art. 10 Kodeksu pracy (K.p.), zgodnie z którym: Każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy. Nikomu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie, nie można zabronić wykonywania zawodu. Art. 261 K.p. stanowi: Pracodawca nie może zakazać pracownikowi jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy z innym pracodawcą lub jednoczesnego pozostawania w stosunku prawnym będącym podstawą świadczenia pracy innym niż stosunek pracy.
Zgodnie z dodanym z dniem 26 kwietnia 2023 r. art. 261 K.p. pracodawca nie może zakazać pracownikowi jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy z innym pracodawcą lub jednoczesnego pozostawania w stosunku prawnym będącym podstawą świadczenia pracy innym niż stosunek pracy. Regulacja ta mocniej wyraża generalną zasadę od lat wynikającą z przepisów – pracownik ma możliwość swobody wyboru pracy, pracodawca nie może zaś zakazać mu podejmowania dodatkowej działalności zarobkowej (art. 10 i 11 K.p.). Ograniczenia w tym zakresie mogły (i mogą po zmianie przepisów) wynikać z:
Pracownik może zatem podejmować swobodnie zatrudnienie także w tym samym zawodzie, na takim samym stanowisku u innego pracodawcy, o ile nie jest to sprzeczne z tymi dwoma wyjątkami.
W przedstawionej sytuacji jedynym problemem, jaki widzę, jest wykonywanie w czasie pracy, pracy na rzecz innego zleceniodawcy. Nie jest to zgodne z przepisami i może narazić Pana na poważne konsekwencje, łącznie z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia, czyli tzw. dyscyplinarką. Pracowanie na rzecz innego pracodawcy w czasie pracy dla obecnego pracodawcy może być traktowane jako naruszenie obowiązków pracowniczych w szczególności w zakresie lojalności i sumienności. Zasadniczo w czasie pracy pracownik powinien w pełni poświęcać się wykonywaniu swoich obowiązków dla swojego pracodawcy.
Zgodnie z art. 100 K.p. pracownik zobowiązany jest do sumiennego i starannego wykonywania pracy, podporządkowania się poleceniom przełożonych oraz przestrzegania porządku pracy. Praca na rzecz innego pracodawcy w czasie, który został przeznaczony na obowiązki w firmie, może być traktowana jako niewłaściwe wykonywanie tych obowiązków.
Nie ulega wątpliwości, że pracownik narusza podstawowe obowiązki pracownicze, gdy bez zgody pracodawcy w godzinach przeznaczonych na pracę wykonuje inne czynności. Jeżeli działanie takie nie jest sporadyczne, może stanowić to ciężkie naruszenie tych obowiązków w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 K.p. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2007 rok, sygn. akt I PK 5/07, publ. LEX) Ponadto systematyczne wykorzystywanie sprzętu komputerowego pracodawcy w innym celu niż świadczenie pracy może być zakwalifikowane jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2011r. sygn. akt II PK 13/11, publ. LEX).
Michał – grafik freelanser i etatowiec
Michał pracuje na pełny etat w agencji reklamowej jako grafik komputerowy. W godzinach pracy realizuje zlecenia agencji, a po pracy prowadzi własną działalność gospodarczą (JDG), wykonując projekty dla klientów indywidualnych. Ponieważ nie ma podpisanej umowy o zakazie konkurencji, łączenie tych dwóch form zatrudnienia jest w pełni legalne. Dba jednak o to, by własne projekty realizować dopiero po godzinach pracy etatowej, aby nie naruszać obowiązków pracowniczych.
Anna – specjalistka IT na dwóch frontach
Anna została zatrudniona na umowę o pracę w firmie technologicznej, gdzie odpowiada za administrację serwerami. Praca jest spokojna, a awarie zdarzają się rzadko. Z tego powodu Anna zdecydowała się na dodatkowy kontrakt B2B z inną firmą, w podobnym zakresie obowiązków. Choć formalnie godziny obu prac się pokrywają, Anna tak organizuje swoją pracę, by w razie potrzeby natychmiast reagować dla głównego pracodawcy. Świadoma jest jednak ryzyka — praca dla drugiej firmy w czasie obowiązków etatowych może skutkować dyscyplinarką.
Paweł – programista bez zakazu konkurencji
Paweł jest zatrudniony na umowę o pracę w software house, ale po godzinach prowadzi też własną firmę programistyczną. Ponieważ w jego umowie nie ma klauzuli o zakazie konkurencji, a własną działalność wykonuje po pracy, nie łamie żadnych przepisów. Dla bezpieczeństwa nie korzysta z laptopa ani serwerów swojego etatowego pracodawcy przy realizacji prywatnych projektów, aby nie narazić się na zarzut nielojalności.
Łączenie umowy o pracę z kontraktem B2B jest prawnie dopuszczalne, o ile nie narusza postanowień o zakazie konkurencji ani obowiązków pracowniczych. Kluczowe jest, aby w godzinach pracy etatowej w pełni realizować swoje obowiązki wobec pracodawcy, a dodatkową działalność wykonywać tak, by nie narazić się na zarzut nielojalności lub działanie na szkodę firmy.
Potrzebujesz indywidualnej porady prawnej lub pomocy w przygotowaniu odpowiedniego pisma? Nasi prawnicy online szybko i profesjonalnie ocenią Twoją sytuację oraz sporządzą potrzebne dokumenty. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy