Urlop i czas pracy w małej firmie, pytania i odpowiedzi

Rozliczanie godzin pracy

Kodeks pracy przewiduje, że czas pracy rozlicza się nie w skali roku, lecz w skali okresu rozliczeniowego. Zgodnie z art. 129 kodeksu pracy, czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, który nie może być dłuższy niż 4 miesiące.

Wymiar czasu pracy oblicza się zgodnie z art. 130 kp, biorąc pod uwagę liczbę tygodni w okresie rozliczeniowym i święta przypadające w dni robocze.

Praca przez 12 godzin dziennie, nawet jeśli wynika z nieobecności drugiego pracownika, stanowi nadgodziny dobowe. Zgodnie z art. 151 kp są one dopuszczalne tylko w razie szczególnych potrzeb pracodawcy i powinny być rekompensowane dodatkiem do wynagrodzenia lub czasem wolnym.

Dodatkowo, zgodnie z art. 133 kp, pracownikowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, w tym 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego. Niezapewnienie odpoczynku jest wykroczeniem z art. 281 pkt 5 kp.

Urlop a nadgodziny

Urlop wypoczynkowy to jedno, a nadgodziny to drugie. Nie można uznać, że wybór urlopu przez pracownika równoważy konieczność pracy po 12 godzin dziennie przez drugą osobę. Urlop jest niezależnym uprawnieniem i nie może być warunkowany odpracowywaniem godzin wynikających z nieobecności kolegi czy koleżanki z pracy.

Możliwe rozwiązania

Aby zachować zgodność z kodeksem pracy, pracodawca powinien rozważyć zatrudnienie dodatkowej osoby – np. na umowę zlecenie – która wypełni grafik w czasie urlopu etatowych pracowników. Innym rozwiązaniem może być samodzielne zastąpienie pracowników przez właściciela sklepu.

Warto też pamiętać, że wymiar urlopu zależy od stażu pracy i wynosi odpowiednio 20 lub 26 dni (art. 154 kp). Nawet jeżeli ktoś pracuje na część etatu, przysługuje mu proporcjonalna liczba dni urlopu.

Jeżeli w praktyce dwie osoby nie są w stanie obsłużyć sklepu w zgodzie z kodeksem pracy, można rozważyć formalne zatrudnienie na część etatu, zamiast tworzyć system „odpracowywania” godzin.

Podsumowanie

Opisany sposób organizacji pracy w sklepie narusza przepisy o czasie pracy, zwłaszcza dotyczące norm dobowych i tygodniowych oraz prawa do odpoczynku. Urlop pracownika nie może być powodem do systemowego wprowadzania nadgodzin dla drugiego zatrudnionego. Rozwiązaniem jest dostosowanie zatrudnienia do faktycznych potrzeb sklepu i zapewnienie zgodnego z prawem grafiku.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.