Termin złożenia wniosku o urlop wychowawczy

Czy wniosek o urlop wychowawczy można złożyć miesiąc wcześniej?

Tak. Przepisy określają minimalny termin złożenia wniosku, a nie maksymalne wyprzedzenie. Zgodnie z aktualnymi zasadami wniosek o urlop wychowawczy składa się w postaci papierowej albo elektronicznej w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Wynika to z art. 186 Kodeksu pracy.

Oznacza to, że pracownik może złożyć wniosek np. miesiąc przed planowanym rozpoczęciem urlopu wychowawczego. We wniosku należy wskazać konkretny okres urlopu, dane dziecka oraz informacje wymagane przepisami wykonawczymi. Pracodawca jest związany prawidłowo złożonym wnioskiem, jeżeli pracownik spełnia warunki do urlopu wychowawczego.

Jeżeli wniosek zostanie złożony później niż 21 dni przed planowanym terminem, pracodawca udziela urlopu nie później niż z upływem 21 dni od dnia złożenia wniosku. W praktyce złożenie wniosku z odpowiednim wyprzedzeniem pozwala uniknąć przesunięcia daty rozpoczęcia urlopu.

Od kiedy działa ochrona przed wypowiedzeniem?

Pracodawca co do zasady nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika wniosku o urlop wychowawczy do dnia zakończenia tego urlopu. Ochrona nie jest jednak nieograniczona w czasie.

Jeżeli pracownik złoży wniosek wcześniej niż 21 dni przed rozpoczęciem urlopu wychowawczego, zakaz wypowiedzenia i rozwiązania umowy zaczyna obowiązywać dopiero na 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Przy wniosku złożonym równo 21 dni przed urlopem ochrona rozpocznie się więc od dnia złożenia wniosku. Przy wniosku złożonym miesiąc wcześniej ochrona nie musi obejmować całego okresu od dnia złożenia dokumentu.

Od tej zasady są wyjątki. Rozwiązanie umowy może być dopuszczalne w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także wtedy, gdy zachodzą podstawy do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Zobacz również: z jakim wyprzedzeniem składać wniosek o urlop

Co jeśli pracodawca wypowiedział umowę przed złożeniem wniosku?

Jeżeli przed złożeniem wniosku o urlop wychowawczy pracodawca dokonał już czynności zmierzającej do rozwiązania umowy o pracę, późniejsze złożenie wniosku nie blokuje skutków tej czynności. Najczęściej chodzi o sytuację, w której pracownik najpierw otrzymał wypowiedzenie, a dopiero potem składa wniosek o urlop wychowawczy.

W takim przypadku umowa o pracę rozwiązuje się w terminie wynikającym z wypowiedzenia, chyba że w konkretnej sprawie istnieją inne podstawy do zakwestionowania wypowiedzenia. Sam wniosek o urlop wychowawczy złożony po wypowiedzeniu nie przywraca automatycznie ochrony.

Czy wcześniejsze złożenie wniosku może być nadużyciem prawa?

Samo złożenie wniosku miesiąc przed planowanym urlopem wychowawczym nie jest nadużyciem prawa. Pracownik może mieć uzasadnione powody, aby zrobić to wcześniej, np. chce wykorzystać urlop wypoczynkowy, zaplanować opiekę nad dzieckiem, przekazać obowiązki albo dać pracodawcy czas na zorganizowanie zastępstwa.

Ryzyko sporu może pojawić się wtedy, gdy okoliczności wskazują, że wniosek został złożony wyłącznie instrumentalnie, w celu obejścia prawa lub zablokowania wcześniej przygotowanego rozwiązania umowy. W takich sytuacjach pracodawcy niekiedy powołują się na art. 8 Kodeksu pracy, zgodnie z którym nie można korzystać ze swojego prawa w sposób sprzeczny z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem albo z zasadami współżycia społecznego.

W praktyce dużo zależy od faktów. Jeżeli pracownik realnie planuje urlop wychowawczy, wskazuje konkretny termin i składa wniosek z rozsądnym wyprzedzeniem, np. aby najpierw wykorzystać urlop wypoczynkowy, takie działanie co do zasady mieści się w normalnym korzystaniu z uprawnień rodzicielskich.

Urlop wypoczynkowy przed wychowawczym

Pracownik może przed rozpoczęciem urlopu wychowawczego wykorzystać urlop wypoczynkowy, jeżeli pracodawca udzieli go zgodnie z zasadami dotyczącymi urlopów wypoczynkowych. Samo złożenie wniosku o urlop wychowawczy nie zastępuje wniosku o urlop wypoczynkowy. Są to dwa odrębne uprawnienia i najlepiej złożyć osobne dokumenty albo jasno rozdzielić oba wnioski.

Warto zadbać, aby z dokumentów wynikała chronologia: najpierw urlop wypoczynkowy, potem urlop wychowawczy. Dobrą praktyką jest też zachowanie potwierdzenia doręczenia wniosku, np. kopii z podpisem pracodawcy, potwierdzenia z systemu kadrowego albo wiadomości elektronicznej, jeżeli w firmie dopuszczono taką formę obiegu dokumentów.

Co powinien zawierać wniosek o urlop wychowawczy?

Wniosek powinien być złożony w postaci papierowej albo elektronicznej. Powinien wskazywać przede wszystkim dane pracownika, dane dziecka, okres urlopu wychowawczego oraz informację o dotychczas wykorzystanym urlopie wychowawczym na dane dziecko. W praktyce pracodawcy często udostępniają własny wzór wniosku, ale nie mogą wymagać elementów sprzecznych z przepisami.

Urlop wychowawczy przysługuje pracownikowi zatrudnionemu co najmniej 6 miesięcy. Co do zasady może trwać łącznie do 36 miesięcy i jest udzielany nie dłużej niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. W szczególnych sytuacjach, dotyczących dziecka wymagającego osobistej opieki z powodu stanu zdrowia, przepisy przewidują odrębne zasady czasowe.

Podsumowanie

Wniosek o urlop wychowawczy można złożyć miesiąc przed rozpoczęciem urlopu, a uzasadnieniem może być m.in. chęć wcześniejszego wykorzystania urlopu wypoczynkowego i umożliwienie pracodawcy przygotowania zastępstwa. Trzeba jednak pamiętać, że obecnie minimalny termin wynosi 21 dni, a przy wniosku złożonym wcześniej niż 21 dni przed urlopem ochrona przed wypowiedzeniem zaczyna działać dopiero na 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.

Najbezpieczniej złożyć wniosek w sposób udokumentowany, wskazać dokładny termin urlopu i zadbać o jasne rozdzielenie urlopu wypoczynkowego od wychowawczego. Jeżeli pracodawca już wypowiedział umowę, późniejszy wniosek o urlop wychowawczy nie zatrzyma automatycznie rozwiązania stosunku pracy.

FAQ

Czy wniosek o urlop wychowawczy musi być złożony dokładnie 21 dni wcześniej?

Nie. Termin 21 dni jest terminem minimalnym. Wniosek można złożyć wcześniej, ale przy wniosku złożonym z większym wyprzedzeniem ochrona przed wypowiedzeniem zaczyna działać najwcześniej 21 dni przed rozpoczęciem urlopu.

Czy pracodawca może odmówić urlopu wychowawczego?

Jeżeli pracownik spełnia warunki do urlopu wychowawczego i złoży prawidłowy wniosek, pracodawca powinien udzielić urlopu. Nie jest to urlop uznaniowy zależny od dobrej woli pracodawcy.

Czy wniosek elektroniczny jest wystarczający?

Tak, przepisy dopuszczają złożenie wniosku w postaci papierowej albo elektronicznej. Dla bezpieczeństwa warto zachować potwierdzenie wysłania lub doręczenia wniosku.

Czy można najpierw wykorzystać urlop wypoczynkowy, a potem wychowawczy?

Tak, ale urlop wypoczynkowy i urlop wychowawczy wymagają odrębnego uporządkowania w dokumentach kadrowych. Najlepiej jasno wskazać daty obu nieobecności i uzyskać potwierdzenie ich przyjęcia przez pracodawcę.

Czy wcześniejsze złożenie wniosku zawsze chroni przed zwolnieniem?

Nie zawsze. Przy wniosku złożonym wcześniej niż 21 dni przed urlopem ochrona zaczyna działać dopiero 21 dni przed jego rozpoczęciem. Poza tym ochrona nie blokuje wypowiedzenia wręczonego przed złożeniem wniosku.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141

2. Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 maja 2023 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków, Dz.U. 2023 poz. 937

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.