Nagana z ostrzeżeniem dla nauczyciela

Czy dyrektor może nałożyć naganę z ostrzeżeniem?

Zgodnie z art. 76 Karty Nauczyciela karami dyscyplinarnymi dla nauczycieli są: nagana z ostrzeżeniem, zwolnienie z pracy, zwolnienie z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczycielskim przez 3 lata od ukarania oraz wydalenie z zawodu nauczycielskiego.

Kluczowe jest to, że nagana z ostrzeżeniem nie jest zwykłą karą porządkową. To kara dyscyplinarna. Nie nakłada jej samodzielnie dyrektor szkoły lub przedszkola. Do wymierzenia takiej kary potrzebne jest postępowanie prowadzone w trybie przewidzianym w Karcie Nauczyciela, z udziałem rzecznika dyscyplinarnego i komisji dyscyplinarnej.

Jeżeli więc nauczyciel otrzymał od dyrektora pismo zatytułowane jako "nagana z ostrzeżeniem", a wcześniej nie było postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem komisji, należy zakwestionować takie pismo. Dyrektor nie może zastąpić komisji dyscyplinarnej własną decyzją.

Postępowanie dyscyplinarne wobec nauczyciela

Postępowanie dyscyplinarne dotyczy uchybienia godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom nauczyciela. W praktyce skarga rodziców może być sygnałem do wyjaśnienia sprawy, ale sama skarga nie jest jeszcze dowodem winy i nie wystarcza do wymierzenia kary dyscyplinarnej przez dyrektora.

Typowy przebieg sprawy dyscyplinarnej obejmuje:

• przekazanie informacji o możliwym przewinieniu właściwemu organowi,
• czynności wyjaśniające prowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego,
• decyzję o skierowaniu sprawy do komisji albo o zakończeniu sprawy bez kierowania jej dalej,
• rozpoznanie sprawy przez komisję dyscyplinarną, jeżeli rzecznik złoży odpowiedni wniosek,
• wydanie orzeczenia: o ukaraniu, uniewinnieniu albo umorzeniu postępowania.

Nauczyciel powinien mieć realną możliwość obrony: poznać zarzuty, odnieść się do nich, składać wyjaśnienia i wnioski dowodowe, a w postępowaniu dyscyplinarnym korzystać z pomocy obrońcy. Orzeczenie komisji powinno być doręczone w sposób umożliwiający wniesienie środka odwoławczego.

A jeśli dyrektor chciał zastosować karę porządkową?

Czasem pracodawca myli karę dyscyplinarną nauczyciela z karą porządkową z Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 108 Kodeksu pracy pracodawca może stosować karę upomnienia albo nagany m.in. za naruszenia porządku i organizacji pracy, przepisów BHP, przepisów przeciwpożarowych albo zasad potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności.

Kodeks pracy nie przewiduje jednak kary porządkowej o nazwie "nagana z ostrzeżeniem". Jeżeli pismo od dyrektora ma być karą porządkową, powinno jasno wskazywać rodzaj kary, konkretne naruszenie, datę zdarzenia oraz pouczenie o prawie wniesienia sprzeciwu.

Przy karze porządkowej obowiązują także istotne ograniczenia proceduralne. Kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia przez pracodawcę wiadomości o naruszeniu i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się naruszenia. Przed nałożeniem kary pracownik powinien zostać wysłuchany. Od zawiadomienia o ukaraniu pracownik może wnieść sprzeciw w terminie 7 dni. Jeżeli pracodawca odrzuci sprzeciw, pracownik może wystąpić do sądu pracy w terminie 14 dni od zawiadomienia o odrzuceniu sprzeciwu.

Jak bronić się przed zarzutami rodziców?

W opisanej sytuacji najważniejsze jest przeniesienie sporu z poziomu ogólnych ocen na poziom konkretnych faktów. Zarzuty typu "mówi się", "słyszano" albo "ktoś powiedział" są niewystarczające, jeżeli nie wskazują, co dokładnie miało się wydarzyć, kiedy, wobec którego dziecka, w czyjej obecności i jakie dowody to potwierdzają.

W piśmie do dyrektora warto:

• zakwestionować kompetencję dyrektora do wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany z ostrzeżeniem, jeżeli nie było orzeczenia komisji,
• ewentualnie wnieść sprzeciw od kary porządkowej, gdyby dyrektor twierdził, że chodziło o karę z Kodeksu pracy,
• zażądać wskazania podstawy prawnej i faktycznej ukarania,
• odnieść się do każdego zarzutu osobno, wskazując, które twierdzenia są nieprawdziwe albo nieskonkretyzowane,
• wnieść o dołączenie do akt własnych wyjaśnień nauczyciela,
• zawnioskować o przesłuchanie osób, które rzeczywiście były świadkami zdarzeń, a nie tylko powtarzają zasłyszane opinie.

Jeżeli zarzuty dotyczą krzyku na dzieci, warto opisać sposób prowadzenia zajęć, kontekst sytuacji, liczbę dzieci w grupie, ewentualne sytuacje zagrożenia bezpieczeństwa oraz to, czy wcześniej były zastrzeżenia do pracy nauczyciela. Przy wieloletnim stażu i dotychczasowej nienagannej pracy dobrze jest powołać się na ocenę pracy, nagrody, podziękowania, opinie innych rodziców lub współpracowników, jeżeli są dostępne.

Protokół z rozmowy, którego nauczyciel nie podpisał

Odmowa podpisania protokołu nie oznacza automatycznie przyznania racji dyrektorowi. Jeżeli protokół zawierał nieprawdziwe informacje, należało odmówić podpisu albo podpisać go wyłącznie z wyraźnymi zastrzeżeniami. Jeżeli nie pozwolono Pani spokojnie zapoznać się z dokumentem ani sporządzić kopii, warto opisać tę okoliczność w odwołaniu lub sprzeciwie.

Dobrym rozwiązaniem jest złożenie osobnego pisma zatytułowanego np. "Uwagi do protokołu rozmowy". W takim piśmie należy wskazać:

• które fragmenty protokołu są niezgodne z przebiegiem rozmowy,
• czego w protokole brakuje,
• że odmowa podpisu wynikała z nierzetelności dokumentu, a nie z odmowy współpracy,
• że nauczyciel wnosi o dołączenie własnych uwag do dokumentacji sprawy.

Warto również poprosić o udostępnienie kopii dokumentów dotyczących sprawy albo o możliwość sporządzenia notatek. Jeżeli dokument ma być podstawą zarzutów wobec pracownika, pracownik powinien mieć realną możliwość odniesienia się do jego treści.

Co napisać w odwołaniu albo sprzeciwie?

Pismo powinno być rzeczowe i krótkie, ale musi obejmować najważniejsze zarzuty formalne i merytoryczne. Można wskazać, że nauczyciel nie zgadza się z ukaraniem, żąda uchylenia kary i usunięcia pisma z akt osobowych, a w razie traktowania pisma jako kary porządkowej - wnosi sprzeciw w ustawowym terminie.

Warto użyć sformułowania zabezpieczającego, np.: "Z ostrożności, na wypadek uznania pisma za karę porządkową w rozumieniu Kodeksu pracy, wnoszę sprzeciw od tej kary". Dzięki temu nauczyciel nie traci argumentu, że pismo było wadliwą próbą wymierzenia kary dyscyplinarnej, a jednocześnie reaguje na ewentualną kwalifikację przyjętą przez pracodawcę.

W piśmie można też zażądać jednoznacznej informacji, czy dyrektor traktuje pismo jako karę dyscyplinarną, karę porządkową, notatkę służbową czy inną formę oddziaływania służbowego. Od tej kwalifikacji zależy dalsza droga obrony.

FAQ

Czy nagana z ostrzeżeniem zawsze wymaga komisji dyscyplinarnej?

Tak, jeżeli chodzi o naganę z ostrzeżeniem jako karę dyscyplinarną z Karty Nauczyciela. Dyrektor nie może samodzielnie wymierzyć tej kary zamiast komisji dyscyplinarnej.

Czy od pisma dyrektora trzeba się odwołać, jeśli jest wadliwe?

Tak. Nawet wadliwe pismo może trafić do dokumentacji pracowniczej i wywoływać praktyczne skutki. Najbezpieczniej złożyć pisemne odwołanie albo sprzeciw, wskazując, że kwestionuje się zarówno podstawę prawną, jak i faktyczną ukarania.

Jaki termin obowiązuje przy karze porządkowej?

Od zawiadomienia o karze porządkowej pracownik ma 7 dni na wniesienie sprzeciwu. Jeżeli pracodawca odrzuci sprzeciw, pracownik może wystąpić do sądu pracy w terminie 14 dni od zawiadomienia o odrzuceniu sprzeciwu.

Czy brak podpisu pod protokołem szkodzi nauczycielowi?

Nie musi szkodzić, zwłaszcza gdy protokół zawierał nieprawdziwe informacje. Warto jednak jak najszybciej złożyć własne pisemne uwagi do protokołu i zażądać dołączenia ich do dokumentacji sprawy.

Czy skarga rodziców wystarczy do ukarania nauczyciela?

Sama skarga nie powinna wystarczyć do ukarania. Zarzuty muszą zostać wyjaśnione, skonkretyzowane i poparte dowodami. Nauczyciel powinien mieć możliwość przedstawienia własnej wersji zdarzeń.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, w aktualnym brzmieniu
• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w aktualnym brzmieniu
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli oraz wznawiania postępowania dyscyplinarnego

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.