• Autor: Michał Kowalski
Czy do okresu zatrudnienia nauczyciela, o którym jest mowa w art. 88 Karty Nauczyciela, wchodzą okresy nieskładkowe (okres nauki w szkole wyższej)?
.jpg)
W świetle art. 88 ust. 1 i 2a Karty Nauczyciela, nauczyciel może przejść na emeryturę, jeżeli:
1) posiada co najmniej 30-letni okres zatrudnienia (w przypadku nauczycieli szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich – 25-letni okres zatrudnienia) – na dzień 31 grudnia 2008 r.,
2) posiada co najmniej 20-letni okres pracy w szczególnym charakterze (na stanowisku nauczyciela albo odpowiednio nauczyciela w szkolnictwie specjalnym) – na dzień 31 grudnia 2008 r.,
3) nastąpi rozwiązanie jego stosunku pracy (lub wygaśnięcie w wyniku upływu okresu stanu nieczynnego bądź odmowy powrotu do pracy podczas stanu nieczynnego),
4) nie przystąpi do OFE albo złoży wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.
Do okresu zatrudnienia wskazanego w pkt 1 powyższego zaliczenia zalicza się okresy składkowe i nieskładkowe oraz tzw. okresy uzupełniające (wyrok Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2002 r., II UKN 337/01). Natomiast w stażu pracy w szczególnym charakterze, o którym mowa w pkt 2, uwzględnia się wyłącznie okresy pracy na stanowisku nauczyciela w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć (art. 91b ust. 1 Karty Nauczyciela).
Zgodnie z art. 7 pkt 9 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych okresy nauki w szkole wyższej na jednym kierunku stanowią okresy nieskładkowe, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów.
Aby okres nauki w szkole wyższej został uznany za okres nieskładkowy, ubezpieczony powinien zaliczyć cały program studiów (uzyskać absolutorium), lecz nie musi obronić pracy magisterskiej i uzyskać dyplomu ukończenia studiów wyższych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, III AUa 1074/12).
W związku z powyższym okres nauki w szkole wyższej spełniający powyższe warunki podlega wliczeniu do okresu zatrudnienia wskazanego w pkt 1 wyliczenia jako okres nieskładkowy, lecz nie jest uwzględniany w stażu pracy nauczycielskiej określonym w pkt 2.
Należy jednak pamiętać, że łączna długość okresów nieskładkowych nie może przekraczać 1/3 długości okresów składkowych (art. 5 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych).
Pani Anna, nauczycielka szkoły podstawowej, przed rozpoczęciem pracy ukończyła pięcioletnie studia magisterskie na kierunku pedagogicznym. Po 25 latach pracy jako nauczycielka zastanawiała się, czy okres jej studiów zostanie uwzględniony w okresie zatrudnienia wymaganym do wcześniejszej emerytury. Po konsultacji z ZUS dowiedziała się, że okres nauki w szkole wyższej, pod warunkiem jej ukończenia, jest traktowany jako okres nieskładkowy i może być doliczony do stażu, jednak łączna suma okresów nieskładkowych nie może przekroczyć 1/3 okresów składkowych.
Pan Marek przez 20 lat pracował jako nauczyciel w szkole specjalnej, a wcześniej ukończył czteroletnie studia pedagogiczne. Chcąc skorzystać z uprawnień emerytalnych, dowiedział się, że do wymaganego 30-letniego okresu zatrudnienia mogą być zaliczone również jego studia jako okres nieskładkowy. Jednak gdy jego dokumenty zostały przeanalizowane przez ZUS, okazało się, że ze względu na ograniczenie dotyczące proporcji składkowych i nieskładkowych, tylko część okresu studiów mogła zostać uwzględniona.
Pani Katarzyna, nauczycielka wychowania przedszkolnego, miała 28-letni staż pracy i chciała doliczyć do okresu zatrudnienia pięcioletnie studia magisterskie, które ukończyła z uzyskaniem absolutorium, ale bez obrony pracy magisterskiej. Początkowo obawiała się, że brak dyplomu uniemożliwi zaliczenie tego okresu. Po zapoznaniu się z przepisami dowiedziała się, że wystarczy zaliczenie całego programu studiów, co pozwoliło jej na osiągnięcie wymaganego stażu do wcześniejszej emerytury.
Okresy nieskładkowe, takie jak czas nauki w szkole wyższej, mogą być wliczane do ogólnego stażu zatrudnienia nauczyciela, pod warunkiem ich ukończenia w wymiarze określonym w programie studiów. Nie są one jednak brane pod uwagę przy ustalaniu stażu pracy w szczególnym charakterze, który obejmuje wyłącznie okresy przepracowane na stanowisku nauczyciela. Warto pamiętać, że łączna długość okresów nieskładkowych nie może przekraczać 1/3 okresów składkowych, co może mieć istotny wpływ na możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę. Dlatego nauczyciele planujący zakończenie kariery zawodowej powinni dokładnie przeanalizować swoje dokumenty oraz skonsultować się z odpowiednimi instytucjami, aby mieć pewność co do spełnienia wszystkich warunków emerytalnych.
Oferujemy kompleksowe porady prawne online dla nauczycieli, obejmujące wszelkie zagadnienia związane z uprawnieniami emerytalnymi, w tym wliczaniem okresów nieskładkowych do stażu pracy. Nasze usługi zapewniają szybki i wygodny dostęp do rzetelnych informacji oraz profesjonalnych konsultacji bez wychodzenia z domu. Dzięki naszemu doświadczeniu w interpretacji przepisów Karty Nauczyciela oraz ustawy o emeryturach i rentach, pomożemy rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące okresów zatrudnienia, warunków przejścia na wcześniejszą emeryturę oraz praw związanych ze świadczeniami. Wystarczy skontaktować się z nami online, aby uzyskać indywidualną pomoc dostosowaną do Twojej sytuacji zawodowej i prawnej.
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Michał Kowalski
Radca prawny, ukończył aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Kielcach. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Specjalizuje się w prawie oświatowym, prawie pracy i ubezpieczeń społecznych. Prowadzi własną kancelarię, a w zakresie swojej praktyki zawodowej świadczy usługi w szczególności dla nauczycieli i szkół, ale także dla innych grup pracowników i pracodawców. Z powodzeniem udziela pomocy prawnej w systemie elektronicznym.
Autor licznych publikacji z zakresu prawa oświatowego. Prowadzi również szkolenia dla nauczycieli i pracowników.
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy