Bezpieczeństwo na budowie: wymogi Unii Europejskiej w praktyce

Podstawy prawne zasad bezpieczeństwa na budowie

Najważniejszym aktem prawnym regulującym bezpieczeństwo na budowie w UE jest dyrektywa 92/57/EWG. Odnosi się do minimalnych wymagań na tymczasowych lub ruchomych budowach. Dyrektywa ta została wdrożona do prawa krajowego wszystkich państw członkowskich i stanowi punkt odniesienia dla szczegółowych przepisów lokalnych.

Tak więc na tym opiera się bezpieczeństwo na budowie w Polsce. Dotyczy to wszelkich prac na mniejszą skalę, o których mówi blog budowlany Mal-Drew, jak i ogromnych inwestycji o charakterze międzynarodowym. Prawo unijne znacząco usprawniło kwestie bezpieczeństwa w naszym kraju. Wcześniej nie przywiązywało się tak dużej wagi do szczegółów, co dziś uważane już jest za standard, a nawet konieczność, bez której żadna budowa nie mogłaby ruszyć z miejsca.

Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (BIOZ)

Według wyżej wspomnianych przepisów przed rozpoczęciem każdej budowy należy sporządzić plan BIOZ, który określa potencjalne zagrożenia związane z realizacją projektu oraz sposoby zapobiegania wypadkom. W planie jest mowa również o zasadach postępowania w sytuacjach awaryjnych.

Można w nim znaleźć także wykaz środków ochrony indywidualnej oraz zbiorowej. To są m.in. maski filtrujące FFP, odporne na uderzenia i pył okulary do prac mechanicznych czy np. środki dezynfekujące zgodne z normami BHP. Wszelkie produkty tego typu są łatwo dostępne. Wystarczy odwiedzić sklep Mal-Drew. Plan BIOZ, oczywiście, musi być aktualizowany na każdym etapie realizacji inwestycji.

Bezpieczeństwo na budowie a narzędzia

Praktyka i prawa unijne muszą iść w parze. Choć nie wszystko jest uwzględnione w dyrektywie 92/57/EWG, pewne standardy i tak są w Polsce egzekwowane w znacznym stopniu, choćby ze względu na wymogi inwestorów z zagranicy. W każdym razie konieczność zadbania o odpowiednie narzędzia i materiały dotyczy nie tylko środków ochrony osobistej, lecz również wierteł, siatek tynkarskich, nitownic, pistoletów do kleju bądź też ciężkiego sprzętu.

Wszystko musi być w znakomitym stanie i regularnie konserwowane. A jeśli któreś z narzędzi jest wadliwe, należy zrezygnować z dalszego użytkowania. Na placach budowy jednak, zwłaszcza tych niewielkich, czasami zdarza się, że ten krok jest pomijany ze względu na oszczędności finansowe. Niestety to tylko pozorna korzyść, ponieważ wypadek któregoś z robotników może w konsekwencji doprowadzić do przedłużenia prac, a nawet ich wstrzymania.

Bezpieczeństwo na budowie ma zatem realny wymiar ekonomiczny w każdym projekcie. Przestrzeganie zasad względem narzędzi wpisuje się w to doskonale. Dlatego czasem lepiej jest od razu porzucić wadliwy sprzęt i kupić nowy – to się na dłuższą metę opłaca. Więcej o doborze narzędzi ręcznych można poczytać tutaj: https://www.maldrew.com.pl/kategorie/narzedzia-i-artykuly-bhp/narzedzia-reczne.

Obowiązki pracodawcy na budowie w zakresie BHP

Przepisy unijne oraz krajowe nakładają szereg obowiązków na inwestora, kierownika budowy i wykonawców. W gruncie rzeczy temat dotyczy wszystkich uczestników procesu budowlanego. Tak więc inwestor musi zapewnić, że wszystkie prace są prowadzone zgodnie z przepisami BHP. Kierownik budowy zaś odpowiada za wdrożenie planu BIOZ i nadzór nad przestrzeganiem zasad bezpieczeństwa. Wykonawcy z kolei są zobowiązani instruować i szkolić pracowników, a także zapewnić im odpowiednie warunki pracy.

Tak, wszyscy pracownicy powinni przejść szkolenia wstępne i okresowe z zakresu BHP. Kluczowe są także instrukcje stanowiskowe oraz regularne przypominanie zasad bezpiecznej pracy np. poprzez tablice informacyjne na placu budowy. Poszczególni robotnicy też muszą pilnować kwestii bezpieczeństwa wokół siebie. Obserwacja warunków, zwracanie uwagi na wadliwe materiały czy zaniedbania któregoś z podwykonawców – to wszystko usprawnia środowisko pracy i minimalizuje ryzyko wystąpienia zagrożeń.

Kontrola, nadzór i sankcje za nieprzestrzeganie wymogów bezpieczeństwa

Unijne przepisy wymagają stałego nadzoru nad przestrzeganiem zasad bezpieczeństwa. W praktyce oznacza to regularne kontrole stanu technicznego sprzętu i urządzeń wszelkiego rodzaju, co dotyczy również środków ochrony indywidualnej. Nadzór to także dokumentowanie i analiza wypadków oraz zdarzeń potencjalnie niebezpiecznych.

Naruszenie przepisów BHP na budowie może bowiem skutkować poważnymi konsekwencjami, nie tylko w postaci przestojów. Chodzi o konkretne kary finansowe, utratę kontraktów, a nawet odpowiedzialnością karną kadry zarządzającej. Obowiązki pracodawcy na budowie w zakresie BHP są więc obarczone realnym ryzykiem szkody dla niego samego, a nie tylko osób wykonujących prace na placu.

Przykłady dobrych praktyk poza obowiązkiem

Na koniec warto wspomnieć, że w najbardziej rozwiniętych krajach UE promuje się rozwiązania na jeszcze wyższym poziomie. Chodzi m.in. o wdrażanie systemów zarządzania bezpieczeństwem, gdzie sztuczna inteligencja odgrywa ważną rolę. Popularne jest również stosowanie ultranowoczesnych, nadobowiązkowych środków ochrony, a także aktywne angażowanie pracowników w procesy związane z bezpieczeństwem, które wykraczają poza wcześniej opisane czynności. Co ciekawe, sami robotnicy coraz chętniej szkolą się w tym zakresie. Takie standardy powoli pojawiają się i w Polsce.