Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zmiana warunków pracy dla osoby przed emeryturą

Marta Handzlik • Opublikowane: 2015-05-19

W moim zakładzie pracy szykują się zmiany. Dyrektor chce zamknąć 2 placówki. Pozostałe są odległe od mojej miejscowości o 120 km. Jestem 3,5 roku przed osiągnięciem emerytury. Czy pracodawca może mnie zwolnić lub zmienić warunki pracy, tj. jej miejsce? Jak to się ma do pracowników z umową społeczną gwarantującą im zatrudnienie do 2018 r.?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

„Okres ochronny” dla pracowników w wieku przedemerytalnym wynika z art. 39 ustawy Kodeks pracy (w skrócie K.p.). Według literalnego brzmienia tego przepisu „pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku”.

Przepis ten wprowadza 2 warunki ochrony: czas do osiągnięcia wieku emerytalnego i okres pracy związany z prawem do emerytury. Wprowadzono od niego wyjątki w razie uzyskania przez pracownika prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (art. 40 K.p.) oraz w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy (art. 41 K.p.).

Co prawda pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jednak ochrona wynikająca z przepisów Kodeksu pracy nie wyklucza rozwiązania stosunku pracy w drodze innej czynności niż wypowiedzenie.

Rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić bowiem na skutek:

  • porozumienia stron,
  • zwolnienia bez wypowiedzenia z winy pracownika,
  • niezawinionego zwolnienia bez wypowiedzenia na skutek upływu określonego w art. 53 K.p. okresu usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy.

Należy również zaznaczyć, że przepisy nie ograniczają w żaden sposób pracownikowi możliwości złożenia wypowiedzenia. Ponadto omawiany zakaz jest zakazem wypowiedzenia umowy o pracę, a nie jej rozwiązania. Oznacza to, że wypowiedzenie wręczone przed rozpoczęciem okresu ochronnego zachowuje swoją ważność i umowa rozwiązuje się po upływie okresu wypowiedzenia (wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 1999 r.).

Ochrona przedemerytalna nie obowiązuje, gdy zajdą okoliczności uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Zastosowanie przez pracodawcę takiego trybu rozwiązania umowy o pracę uzasadnia ciężkie naruszenie przez pracownika obowiązków pracowniczych, popełnienie przez pracownika w czasie trwania umowy przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnienie go na zajmowanym stanowisku. Ponadto zwolnienie dyscyplinarne stosuje się w przypadku zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Do wypowiedzenia warunków pracy i płacy mają zastosowanie odpowiednio przepisy o wypowiadaniu umów o pracę. Oznacza to, że pracodawca nie może w stosunku do pracownika w wieku przedemerytalnym zastosować wypowiedzenia zmieniającego, modyfikującego na niekorzyść tego pracownika jego dotychczasowe warunki pracy lub płacy. Pracodawca nie może więc pracownikowi, któremu brakują np. 2 lata do uzyskania emerytury, obniżyć wysokości wynagrodzenia czy też obniżyć wymiaru czasu pracy albo skierować go do bardziej uciążliwej pracy. Zakaz ten nie ma jednak charakteru absolutnego.

Pracodawca może bowiem wypowiedzieć warunki pracy lub płacy pracownikowi podlegającemu ochronie przedemerytalnej, jeżeli wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na:

  • wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy,
  • stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

W sytuacji gdy pracownik nie przyjmie zaproponowanych mu nowych warunków pracy lub płacy, jego dotychczasowa umowa ulegnie rozwiązaniu.

Wypowiedzenie zmieniające jest dopuszczalne również wówczas, gdy dokonywane jest zwolnienie grupowe (bądź indywidualne) z przyczyn niedotyczących pracownika, np. zmian organizacyjnych u pracodawcy czy restrukturyzacji.

W sytuacji opisanej w pytaniu nie ma możliwości (jeśli nie zachodzi całkowita likwidacja pracodawcy) zwolnienia pracowników, którzy są w okresie ochronnym (czy to przed emeryturę, czy też z powodu umowy społecznej). Można im oczywiście przedstawić wypowiedzenie zmieniające (mimo że do najbliższa lokalizacja znajduje się 120 km od obecnej), a gdy wypowiedzenia nie przyjmą – będzie to wystarczający powód, aby stosunek pracy został rozwiązany.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Staż pracy dla celów odprawy

Pracowałam u mojego dotychczasowego pracodawcy 2 lata w okresie 1999–2001. Od dnia 1 stycznia 2004 r. zatrudniona jestem ponownie na umowę o pracę w...

 

Dwie odprawy po wypowiedzeniu umowy o pracę?

W firmie zatrudniającej ponad 300 pracowników przepracowałam 37 lat, mając umowę o pracę na czas nieokreślony. Otrzymałam wypowiedzenie umowy...

 

Likwidacja stanowiska pracownika w okresie przedemerytalnym

Czy rozwiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony przy likwidacji zakładu i przeniesieniu go do innej miejscowości (odległej o ok. 300 km)...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »