Zwolnienie lekarskie w czasie ciąży

Czy zwolnienie w ciąży musi wystawić ginekolog?

Nie. Specjalizacja lekarza wystawiającego zwolnienie nie decyduje o wysokości świadczenia. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży oraz czy zaświadczenie lekarskie zostało prawidłowo wystawione przez osobę uprawnioną do wystawiania e-ZLA.

Zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100% podstawy wymiaru, jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży. Przepis nie uzależnia tej wysokości od specjalności lekarza ani od tego, czy przyczyną niezdolności jest choroba związana z ciążą.

Oznacza to, że również internista może wystawić kobiecie w ciąży e-ZLA np. z powodu grypy, zapalenia oskrzeli czy innej choroby. Jeżeli niezdolność do pracy przypada w czasie ciąży i zostanie to prawidłowo udokumentowane, pracownicy przysługuje świadczenie w wysokości 100% podstawy wymiaru.

Kod B w e-ZLA - czy jest konieczny do wypłaty 100%?

Obecnie nie stosuje się już papierowego druku ZUS ZLA jako standardowego zwolnienia lekarskiego. Od 1 grudnia 2018 r. zwolnienia wystawiane są w systemie elektronicznym jako e-ZLA.

Kod literowy B oznacza, że niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży. Jest to podstawowy sposób przekazania płatnikowi informacji mającej wpływ na wysokość świadczenia. Ustawa przewiduje jednak, że na pisemny wniosek ubezpieczonej kodu B można w zaświadczeniu lekarskim nie umieszczać.

Brak kodu B nie oznacza więc automatycznie utraty prawa do świadczenia w wysokości 100%. ZUS wskazuje, że w przypadku niezdolności do pracy przypadającej w okresie ciąży podstawą wypłaty 100% może być e-ZLA z kodem B albo odrębne zaświadczenie lekarskie potwierdzające stan ciąży. Jeżeli kod B został pominięty wskutek błędu, możliwe jest również skorygowanie e-ZLA zgodnie z zasadami dotyczącymi błędów w elektronicznych zaświadczeniach lekarskich.

Samo wcześniejsze poinformowanie pracodawcy o ciąży jest istotne z punktu widzenia uprawnień pracowniczych, ale przy ustalaniu wysokości świadczenia chorobowego należy dopilnować prawidłowego udokumentowania ciąży - kodem B albo odpowiednim zaświadczeniem lekarskim.

Wynagrodzenie chorobowe a zasiłek chorobowy w ciąży

W przypadku pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o pracę trzeba rozróżnić wynagrodzenie chorobowe od zasiłku chorobowego. Zgodnie z art. 92 Kodeksu pracy za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym pracownikowi przysługuje co do zasady wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę. W przypadku pracownika, który ukończył 50 lat, limit wynosi 14 dni, przy czym krótszy okres stosuje się do niezdolności przypadającej po roku kalendarzowym, w którym pracownik ukończył 50 lat.

Jeżeli choroba przypada w czasie ciąży, wynagrodzenie chorobowe za ten okres wynosi 100% podstawy wymiaru. Po wykorzystaniu odpowiednio 33 albo 14 dni pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy na zasadach określonych w ustawie zasiłkowej. Także ten zasiłek, gdy niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży, wynosi 100% podstawy wymiaru.

Różnica dotyczy więc przede wszystkim rodzaju i źródła finansowania świadczenia: wynagrodzenie chorobowe finansuje pracodawca, natomiast zasiłek chorobowy jest świadczeniem z ubezpieczenia chorobowego. Zależnie od statusu płatnika zasiłków wypłaty zasiłku dokonuje pracodawca albo ZUS. Zasada 100% podstawy wymiaru w okresie ciąży pozostaje jednak taka sama.

Co zrobić, gdy na e-ZLA nie ma kodu B?

Jeżeli e-ZLA obejmuje okres ciąży, ale nie zawiera kodu B, nie należy zakładać, że świadczenie musi zostać wypłacone w wysokości 80%. W pierwszej kolejności trzeba ustalić, dlaczego kodu nie ma. Jeżeli został pominięty omyłkowo, można skontaktować się z lekarzem w sprawie prawidłowego udokumentowania okoliczności lub korekty e-ZLA. Jeżeli kod B nie został umieszczony, stan ciąży może zostać potwierdzony odrębnym zaświadczeniem lekarskim.

W razie wypłaty świadczenia w wysokości 80% mimo prawidłowo udokumentowanej ciąży warto zwrócić się do płatnika o ponowne ustalenie wysokości świadczenia. Gdy zasiłek wypłaca ZUS albo powstaje spór co do prawa lub wysokości zasiłku, możliwe jest również uzyskanie formalnej decyzji ZUS, która podlega zaskarżeniu na zasadach przewidzianych dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Źródła

• Kodeks pracy - art. 92.
• Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - w szczególności art. 11 ust. 2 pkt 1 i art. 57.
• ZUS - dokumenty wymagane do wypłaty zasiłku chorobowego.
• ZUS - informacje o e-ZLA.