Zmiana systemu czasu pracy a wynagrodzenie pracownika

Regulamin pracy i zmiany w organizacji

Podstawą prawną do analizy sprawy jest Kodeks pracy. To pracodawca decyduje o organizacji pracy i może ją zmieniać, jednak musi dochować przewidzianych procedur. Zmiana systemu czasu pracy wymaga dostosowania regulaminu pracy (jeśli obowiązuje). Zgodnie z art. 104 § 1 Kodeksu pracy regulamin pracy ustala organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracowników i pracodawcy.

Regulamin powinien określać m.in. systemy i rozkłady czasu pracy oraz okresy rozliczeniowe. Pracodawca wprowadza go samodzielnie lub – jeśli działa organizacja związkowa – w porozumieniu z nią. Jeżeli nie dojdzie do uzgodnienia, pracodawca może przyjąć regulamin samodzielnie, ale dopiero po wyczerpaniu określonej procedury.

Wypowiedzenie zmieniające

Zmiana warunków pracy i płacy dokonywana jest poprzez wypowiedzenie zmieniające (art. 42 Kodeksu pracy). Polega ono na wypowiedzeniu dotychczasowych warunków zatrudnienia i jednoczesnym zaproponowaniu nowych. Pracownik może:

• przyjąć nowe warunki – wtedy stosunek pracy trwa dalej,

• odmówić ich przyjęcia – wtedy umowa rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia.

Pracodawca nie może zmusić pracowników do podpisania porozumienia. To pracownik decyduje, czy przyjąć nowe warunki. Od wypowiedzenia zmieniającego można odwołać się do sądu pracy w terminie 21 dni od jego otrzymania.

Istotna zmiana warunków

Zmiana wynagrodzenia zawsze jest traktowana jako istotna i wymaga wypowiedzenia zmieniającego. Podobnie istotna jest zmiana systemu czasu pracy, jeśli wpływa na wysokość pensji lub organizację pracy. Pracodawca nie może takich zmian wprowadzić jednostronnie poleceniem służbowym.

Skutki odmowy podpisania aneksu

Jeżeli pracownik odmówi podpisania aneksu, a pracodawca dokona wypowiedzenia zmieniającego, umowa może ulec rozwiązaniu. Pracownik ma jednak prawo dochodzić swoich racji przed sądem, wykazując, że wypowiedzenie było bezzasadne lub niezgodne z prawem.

Podsumowanie

Pracodawca może zmienić system czasu pracy, ale musi to zrobić zgodnie z przepisami i procedurą przewidzianą w Kodeksie pracy. Pracownicy nie mają obowiązku podpisywania aneksów. W przypadku nieprzyjęcia nowych warunków umowa może się rozwiązać, jednak pracownik ma prawo zaskarżyć wypowiedzenie do sądu pracy. Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny, zwłaszcza jeśli zmiana wiąże się ze znacznym obniżeniem wynagrodzenia.

Przykłady

Przykład 1
Pracodawca zmienia system pracy z trzyzmianowego na dwuzmianowy, ale pensja pozostaje bez zmian. W takim przypadku wypowiedzenie zmieniające może być mniej sporne, bo nie powoduje pogorszenia sytuacji finansowej pracowników.

Przykład 2
Pracownikowi zaproponowano przejście na system jednozmianowy z utratą dodatków. Pracownik odmówił i sprawa trafiła do sądu, który uznał, że zmiana była nieuzasadniona, ponieważ nie wynikała z rzeczywistej potrzeby organizacyjnej.

Przykład 3
Grupa pracowników zgodziła się podpisać aneksy obniżające wynagrodzenie, aby utrzymać zatrudnienie. Równocześnie wystąpili do sądu pracy, domagając się przywrócenia poprzednich warunków – część z nich wygrała sprawy.

Oferta porad prawnych

Jeśli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz wsparcia prawnego, skontaktuj się z nami. Oferujemy indywidualne porady oraz przygotowanie pism do sądu pracy.