Wypowiedzenie umowy zlecenia czy porozumienie stron?

Przy umowie zlecenia nie stosuje się automatycznie zasad wypowiadania umów o pracę z Kodeksu pracy. Podstawą jest przede wszystkim treść samej umowy oraz przepisy Kodeksu cywilnego o zleceniu. Dlatego przed wysłaniem pisma warto najpierw sprawdzić, czy w umowie zapisano okres wypowiedzenia, formę złożenia oświadczenia albo szczególne przyczyny natychmiastowego rozwiązania współpracy.

Porozumienie stron a wypowiedzenie umowy zlecenia

Porozumienie stron i wypowiedzenie to dwa różne sposoby zakończenia współpracy. Porozumienie stron polega na tym, że zleceniodawca i zleceniobiorca wspólnie ustalają datę oraz warunki zakończenia umowy. Może to nastąpić nawet tego samego dnia, ale tylko wtedy, gdy druga strona wyraźnie się zgodzi.

Wypowiedzenie jest natomiast jednostronnym oświadczeniem. Oznacza to, że druga strona nie musi go zaakceptować, aby było skuteczne. W praktyce, jeżeli zależy Ci na pewnym zakończeniu współpracy, bez oczekiwania na zgodę zleceniodawcy, bezpieczniej jest złożyć wypowiedzenie. Możesz jednocześnie zaproponować wcześniejsze rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.

Co wpisać w piśmie: wypowiedzenie czy porozumienie stron?

Jeżeli chcesz mieć pewność, że umowa zostanie zakończona, w piśmie należy użyć sformułowania wskazującego na wypowiedzenie, na przykład: "wypowiadam umowę zlecenia zawartą w dniu...". Jeżeli w umowie jest okres wypowiedzenia, warto dodać: "z zachowaniem okresu wypowiedzenia wynikającego z umowy".

Jeżeli zależy Ci na szybszym zakończeniu współpracy, możesz napisać dodatkowo: "jednocześnie proponuję rozwiązanie umowy za porozumieniem stron z dniem...". Taki zapis jest praktyczny, bo zawiera zarówno skuteczne wypowiedzenie, jak i propozycję wcześniejszego rozstania. Jeżeli zleceniodawca nie zgodzi się na porozumienie, pozostaje wypowiedzenie.

W piśmie warto wskazać:

• dane stron umowy,
• datę zawarcia umowy albo inne dane pozwalające ją zidentyfikować,
• jasne oświadczenie o wypowiedzeniu,
• datę zakończenia współpracy, jeżeli wynika z okresu wypowiedzenia,
• ewentualną propozycję rozwiązania umowy za porozumieniem stron,
• datę sporządzenia pisma i podpis albo oznaczenie osoby składającej oświadczenie.

Czy przy umowie zlecenia zawsze obowiązuje okres wypowiedzenia?

Nie zawsze. Zgodnie z art. 746 Kodeksu cywilnego przyjmujący zlecenie może wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie. Jeżeli jednak strony ustaliły w umowie konkretny okres wypowiedzenia, na przykład 7 dni, 14 dni albo miesiąc, co do zasady należy go respektować.

Okres wypowiedzenia z umowy nie może jednak pozbawiać strony prawa do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów. Kodeks cywilny wyraźnie stanowi, że nie można z góry zrzec się uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów. W praktyce oznacza to, że postanowienie umowne nie powinno blokować natychmiastowego zakończenia współpracy, gdy istnieje poważna i uzasadniona przyczyna.

Ważny powód wypowiedzenia i odpowiedzialność za szkodę

Przy odpłatnej umowie zlecenia istotne znaczenie ma to, czy wypowiedzenie następuje z ważnego powodu. Jeżeli zleceniobiorca wypowie odpłatne zlecenie bez ważnego powodu, może odpowiadać za szkodę wyrządzoną zleceniodawcy. Nie oznacza to automatycznie kary za samo odejście, ale zleceniodawca musiałby wykazać szkodę, jej wysokość oraz związek z wypowiedzeniem.

Ważnym powodem mogą być na przykład poważne naruszenia umowy przez drugą stronę, brak zapłaty, istotna zmiana okoliczności, utrata zaufania uzasadniona konkretnymi zdarzeniami, zagrożenie dla zdrowia albo sytuacja uniemożliwiająca dalsze wykonywanie zlecenia. Każdy przypadek wymaga jednak oceny na podstawie umowy, korespondencji i realnego przebiegu współpracy.

Forma wypowiedzenia i doręczenie pisma

Jeżeli umowa została zawarta pisemnie, dokumentowo albo elektronicznie, jej rozwiązanie za zgodą stron, odstąpienie od niej albo wypowiedzenie wymaga co najmniej formy dokumentowej, chyba że ustawa albo sama umowa zastrzega inną formę. W praktyce forma dokumentowa może obejmować na przykład e-mail, wiadomość z podpisanym skanem albo inny zapis pozwalający ustalić osobę składającą oświadczenie.

Dla bezpieczeństwa dowodowego najlepiej wysłać wypowiedzenie w sposób pozwalający potwierdzić treść i datę doręczenia: listem poleconym, e-mailem z potwierdzeniem odbioru, przez system używany do komunikacji ze zleceniodawcą albo osobiście z potwierdzeniem na kopii. Oświadczenie jest skuteczne wtedy, gdy dotrze do drugiej strony w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.

A jeśli umowa zlecenia w rzeczywistości jest umową o pracę?

Sama nazwa umowy nie zawsze przesądza o jej charakterze. Jeżeli praca była wykonywana osobiście, za wynagrodzeniem, pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez drugą stronę, może pojawić się pytanie, czy w rzeczywistości nie doszło do zatrudnienia pracowniczego. Wtedy ocena sposobu rozwiązania współpracy może wymagać odwołania się do Kodeksu pracy, a nie tylko do Kodeksu cywilnego.

FAQ

Czy muszę pisać "za porozumieniem stron" przy umowie zlecenia?

Nie. Jeżeli chcesz jednostronnie zakończyć umowę, należy złożyć wypowiedzenie. Sformułowanie "za porozumieniem stron" oznacza propozycję, która wymaga zgody drugiej strony.

Czy zleceniodawca musi przyjąć wypowiedzenie?

Nie musi go akceptować. Wypowiedzenie jest jednostronnym oświadczeniem. Ważne jest jednak, aby dotarło do zleceniodawcy w sposób umożliwiający zapoznanie się z treścią.

Czy mogę zakończyć umowę zlecenia z dnia na dzień?

Tak, może to być możliwe, zwłaszcza gdy umowa nie przewiduje okresu wypowiedzenia albo istnieje ważny powód. Trzeba jednak liczyć się z tym, że przy odpłatnym zleceniu wypowiedzenie bez ważnego powodu może rodzić odpowiedzialność za szkodę.

Co zrobić, gdy w umowie jest 14-dniowy okres wypowiedzenia?

Co do zasady należy go zachować. Możesz jednak zaproponować wcześniejsze rozwiązanie za porozumieniem stron. Jeżeli istnieje ważny powód, trzeba ocenić, czy uzasadnia on natychmiastowe wypowiedzenie mimo zapisanego okresu.

Czy wypowiedzenie umowy zlecenia trzeba uzasadniać?

Nie zawsze. Warto jednak wskazać przyczynę, gdy wypowiadasz odpłatną umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia albo powołujesz się na ważny powód. Może to ograniczyć ryzyko późniejszego sporu.

Podsumowanie

Jeżeli pracujesz na podstawie umowy zlecenia i chcesz zakończyć współpracę, najpierw sprawdź treść umowy. Gdy druga strona jest gotowa na szybkie rozstanie, można zawrzeć porozumienie stron. Jeżeli nie masz pewności, że zgoda zostanie udzielona, złóż wypowiedzenie. Najpraktyczniejsze jest pismo, które zawiera wypowiedzenie oraz dodatkową propozycję wcześniejszego rozwiązania umowy za porozumieniem stron.

Przy odpłatnym zleceniu zwróć szczególną uwagę na ważny powód wypowiedzenia i ewentualny okres wypowiedzenia zapisany w umowie. W razie sporu znaczenie będą miały nie tylko przepisy, ale także treść umowy, korespondencja między stronami i to, czy druga strona poniosła konkretną szkodę.

Źródła

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w szczególności art. 61, art. 77 § 2, art. 746 i art. 750 - Dz.U. 2025 poz. 1071, z późn. zm.

2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w szczególności art. 22 § 1 i § 1¹ - Dz.U. 2025 poz. 277, z późn. zm.