Skrócenie awansu nauczyciela kontraktowego

Czy nauczyciel kontraktowy sprzed reformy może mieć krótszy awans?

Po zmianach w Karcie Nauczyciela od 1 września 2022 r. zasadą jest, że nauczyciel rozpoczynający pracę odbywa przygotowanie do zawodu nauczyciela trwające 3 lata i 9 miesięcy. Ten okres dotyczy przede wszystkim nauczycieli, którzy nie uzyskali wcześniej stopnia nauczyciela kontraktowego w starym systemie awansu.

Inaczej należy ocenić sytuację osoby, która przed reformą uzyskała stopień nauczyciela kontraktowego, ale nie uzyskała jeszcze stopnia nauczyciela mianowanego. Dla takich nauczycieli przewidziano przepisy przejściowe. Ich celem jest to, aby nauczyciel, który rozpoczął ścieżkę awansu przed reformą, nie był traktowany tak samo jak osoba zaczynająca pracę od zera po 1 września 2022 r.

Jeżeli więc stopień nauczyciela kontraktowego został Pani nadany najpóźniej 31 sierpnia 2022 r., należy przyjąć, że ma Pani argumenty do zastosowania skróconego trybu. W praktyce warto złożyć do dyrektora pisemny wniosek o ponowne zweryfikowanie okresu przygotowania do zawodu oraz wskazanie podstawy prawnej przyjęcia okresu 3 lat i 9 miesięcy.

Czy wcześniejsze 2 lata pracy można zaliczyć do przygotowania?

W opisanej sprawie istotne jest rozróżnienie dwóch kwestii. Pierwsza to samo posiadanie stopnia nauczyciela kontraktowego uzyskanego przed reformą. Druga to ewentualne zaliczenie konkretnych okresów zatrudnienia do okresu przygotowania do zawodu nauczyciela.

Nie należy zakładać automatycznie, że każde wcześniejsze zatrudnienie od 26 października 2020 r. do 16 czerwca 2022 r. zostanie po prostu doliczone miesiąc za miesiąc do obecnego przygotowania. Część tego okresu mogła przypadać na czas dochodzenia do stopnia nauczyciela kontraktowego w starym systemie. Taki okres nie zawsze będzie traktowany jako obecne przygotowanie do zawodu nauczyciela po reformie.

Najmocniejszym argumentem jest natomiast to, że stopień nauczyciela kontraktowego został już uzyskany przed 31 sierpnia 2022 r. Wtedy zastosowanie mogą mieć przepisy przejściowe skracające ścieżkę awansu w porównaniu ze standardowym okresem 3 lat i 9 miesięcy. Innymi słowy, podstawą skrócenia nie jest wyłącznie fakt, że pracowała Pani około 2 lata, ale fakt, że przed reformą uzyskała Pani formalny stopień nauczyciela kontraktowego.

Przerwa w pracy a awans zawodowy

Przerwa w pracy od 2022 r. do sierpnia 2024 r. nie oznacza automatycznej utraty stopnia nauczyciela kontraktowego. Jeżeli stopień został prawidłowo nadany, pozostaje istotny dla oceny Pani sytuacji w świetle przepisów przejściowych.

Jednocześnie okres, w którym nauczyciel nie pozostawał w zatrudnieniu w szkole, nie jest okresem odbywania przygotowania do zawodu. Od powrotu do szkoły od 1 września 2024 r. należy więc ustalić, jaki okres powinien być liczony dalej i czy dyrektor prawidłowo zastosował przepisy przejściowe.

Znaczenie mogą mieć także nieobecności w pracy. Jeżeli w okresie przygotowania występują dłuższe nieobecności, w szczególności przekraczające nieprzerwanie 30 dni, mogą one wpływać na wydłużenie okresu przygotowania, z wyjątkami przewidzianymi w Karcie Nauczyciela.

Jakie dokumenty przygotować dla dyrektora?

Aby szkoła mogła prawidłowo ocenić sytuację, warto zebrać dokumenty potwierdzające przebieg zatrudnienia i awansu. W szczególności potrzebne będą:

• akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego,
• świadectwa pracy lub zaświadczenia ze szkoły z lat 2020-2022,
• informacja o wymiarze zatrudnienia i posiadanych kwalifikacjach w tamtym okresie,
• aktualna umowa o pracę lub akt mianowania, jeżeli dotyczy,
• informacja od dyrektora o przyjętym okresie przygotowania do zawodu i podstawie prawnej.

Najlepiej złożyć krótkie pismo do dyrektora z prośbą o ustalenie, czy w Pani przypadku stosuje się przepisy przejściowe dla nauczycieli kontraktowych sprzed reformy oraz jaki jest przewidywany termin zakończenia przygotowania do zawodu albo dopuszczenia do dalszego etapu awansu.

Co po zakończeniu wymaganego okresu?

Po zakończeniu właściwego okresu przygotowania nauczyciel powinien uzyskać ocenę pracy, a następnie może ubiegać się o stopień nauczyciela mianowanego w postępowaniu przed komisją egzaminacyjną. Wniosek składa się do organu prowadzącego szkołę.

W praktyce istotne są dwa terminy składania wniosków: do 30 czerwca oraz do 31 października. Termin złożenia wniosku wpływa na to, kiedy organ powinien rozpatrzyć sprawę i wydać decyzję. Dlatego przy skróconym okresie przygotowania warto z wyprzedzeniem ustalić z dyrektorem termin oceny pracy i kompletowania dokumentów.

Jeżeli dyrektor przyjmie pełny okres 3 lat i 9 miesięcy, a nauczyciel uważa, że powinien korzystać z przepisów przejściowych, warto najpierw wystąpić o pisemne stanowisko szkoły. Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy potrzebne jest dalsze działanie, na przykład wystąpienie do organu prowadzącego albo kuratorium oświaty.

Odpowiedź na opisany problem

W przedstawionej sytuacji najważniejsze jest to, że uzyskała Pani stopień nauczyciela kontraktowego przed 31 sierpnia 2022 r. Jeżeli tak rzeczywiście wynika z aktu nadania stopnia, powinna Pani powołać się na przepisy przejściowe wprowadzone ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw.

Nie jest to jednak proste zaliczenie całych wcześniejszych 2 lat pracy w szkole do obecnego okresu przygotowania. Prawidłowe rozliczenie zależy od tego, kiedy dokładnie nadano stopień kontraktowego, w jakim wymiarze była Pani zatrudniona, czy posiadała Pani wymagane kwalifikacje oraz jak szkoła zakwalifikowała Pani status po ponownym zatrudnieniu od 1 września 2024 r.

Jeżeli dyrektor przyjął pełny okres 3 lata i 9 miesięcy, warto złożyć wniosek o korektę albo pisemne wyjaśnienie. W piśmie należy wskazać, że przed reformą uzyskała Pani stopień nauczyciela kontraktowego i dlatego nie powinna być traktowana identycznie jak nauczyciel rozpoczynający ścieżkę awansu dopiero po reformie.

FAQ

Czy stopień nauczyciela kontraktowego nadal ma znaczenie po reformie?

Tak. Jeżeli stopień został uzyskany przed wejściem w życie reformy, ma znaczenie przy ustalaniu ścieżki dojścia do stopnia nauczyciela mianowanego. Dlatego warto zachować i przedstawić dyrektorowi akt nadania tego stopnia.

Czy przerwa w pracy powoduje utratę prawa do skrócenia awansu?

Sama przerwa w zatrudnieniu nie oznacza automatycznie utraty prawa do korzystania z przepisów przejściowych. Nie jest jednak okresem przygotowania do zawodu, więc trzeba oddzielić kwestię zachowania stopnia kontraktowego od faktycznego liczenia czasu pracy po powrocie do szkoły.

Czy wcześniejsze 2 lata pracy zawsze skracają przygotowanie o 2 lata?

Nie zawsze. W opisanej sytuacji kluczowe jest przede wszystkim to, że nauczyciel uzyskał stopień kontraktowego przed 31 sierpnia 2022 r. Wcześniejsza praca ma znaczenie dowodowe i organizacyjne, ale nie każda jej część będzie automatycznie doliczana do obecnego przygotowania.

Co zrobić, jeśli dyrektor odmawia skrócenia okresu?

Najpierw warto złożyć pisemny wniosek o wskazanie podstawy prawnej przyjętego okresu przygotowania. Do wniosku należy dołączyć akt nadania stopnia kontraktowego i dokumenty z poprzedniego zatrudnienia. Pisemna odpowiedź ułatwi dalszą ocenę sprawy.

Czy przepisy przejściowe będą obowiązywać bezterminowo?

Nie. Przepisy przejściowe zostały wprowadzone na określony czas, dlatego nauczyciele kontraktowi sprzed reformy powinni pilnować terminów związanych z uzyskaniem stopnia nauczyciela mianowanego, w szczególności granicznej daty 31 sierpnia 2027 r.

Podsumowanie

Jeżeli uzyskała Pani stopień nauczyciela kontraktowego do 31 sierpnia 2022 r., ma Pani podstawy, aby domagać się zastosowania przepisów przejściowych, a nie pełnego okresu przygotowania 3 lata i 9 miesięcy przewidzianego dla nauczycieli rozpoczynających ścieżkę po reformie. Nie chodzi jednak o automatyczne doliczenie całych wcześniejszych 2 lat pracy, lecz o prawidłowe ustalenie skutków wcześniejszego uzyskania stopnia kontraktowego.

Najbezpieczniej wystąpić do dyrektora z pisemnym wnioskiem o ponowne ustalenie okresu przygotowania do zawodu, dołączając akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego oraz dokumenty potwierdzające wcześniejsze zatrudnienie. Od odpowiedzi szkoły zależy, czy konieczne będą dalsze działania.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
• Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2022 poz. 1730

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.