Wypowiedzenie umowy przez nauczyciela po urlopie

Czy nauczyciel może sam wypowiedzieć umowę po urlopie rodzicielskim?

Tak. Ochrona związana z macierzyństwem i rodzicielstwem ogranicza przede wszystkim możliwość wypowiedzenia lub rozwiązania umowy przez pracodawcę. Nie odbiera natomiast pracownicy prawa do złożenia własnego wypowiedzenia ani do zaproponowania rozwiązania umowy za porozumieniem stron.

W piśmie nie trzeba szczegółowo uzasadniać decyzji. Wystarczy wskazać, że wypowiada się umowę o pracę, oznaczyć strony, datę, podpisać oświadczenie i zadbać o potwierdzenie doręczenia pracodawcy. Dla bezpieczeństwa warto podać podstawę prawną właściwą dla danego wariantu zatrudnienia.

Najpierw trzeba jednak ustalić, czy nadal jest to umowa o pracę na czas określony, czy w wyniku kolejnych umów lub przekroczenia ustawowych limitów stosunek pracy traktuje się już jak umowę na czas nieokreślony.

Jakie przepisy wskazać w wypowiedzeniu?

Jeżeli jest to nadal umowa o pracę na czas określony, a Karta Nauczyciela nie reguluje wprost danej sytuacji, należy odwołać się do art. 91c Karty Nauczyciela oraz do przepisów Kodeksu pracy o rozwiązywaniu umów o pracę.

W typowym wypowiedzeniu umowy terminowej można wskazać przede wszystkim:

• art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela - jako podstawę odpowiedniego stosowania Kodeksu pracy w sprawach nieuregulowanych Kartą Nauczyciela,
• art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy - rozwiązanie umowy o pracę przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia,
• art. 32 Kodeksu pracy - możliwość rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem,
• art. 36 Kodeksu pracy - długość okresu wypowiedzenia zależna od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy.

Obecnie nie jest konieczne, aby umowa na czas określony zawierała odrębną klauzulę dopuszczającą wypowiedzenie. Taki wymóg występował w dawnym stanie prawnym i w praktyce nadal bywa błędnie powtarzany.

Ile wynosi okres wypowiedzenia umowy terminowej?

Przy umowie o pracę na czas określony, rozwiązywanej na zasadach Kodeksu pracy, okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u tego samego pracodawcy. Co do zasady wynosi:

• 2 tygodnie - przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy,
• 1 miesiąc - przy zatrudnieniu co najmniej 6 miesięcy,
• 3 miesiące - przy zatrudnieniu co najmniej 3 lata.

Do tego stażu uwzględnia się okres zatrudnienia u danego pracodawcy, a nie tylko ostatnią podpisaną umowę. Jeżeli nauczyciel zawierał z tą samą szkołą kilka następujących po sobie umów, trzeba policzyć cały okres zatrudnienia zgodnie z przepisami.

Czwarta umowa na czas określony a przekształcenie zatrudnienia

Informacja, że jest to czwarta umowa na czas określony, ma duże znaczenie, ale nie wystarcza do automatycznej oceny bez sprawdzenia dokumentów. W zwykłych stosunkach pracy Kodeks pracy przewiduje limity umów terminowych. W zatrudnieniu nauczycieli trzeba dodatkowo badać szczególne regulacje Karty Nauczyciela, w tym podstawę zawarcia umowy terminowej, przyczynę jej zawarcia oraz ewentualne przerwy między umowami.

W przypadku nauczycieli Karta Nauczyciela przewiduje szczególne zasady dotyczące zatrudniania na czas określony, zwłaszcza gdy terminowość wynika z organizacji nauczania. Co do zasady łączny okres takich umów między tymi samymi stronami nie powinien przekraczać 36 miesięcy, z uwzględnieniem ustawowych warunków i wyjątków.

Jeżeli doszło do przekroczenia właściwego limitu, stosunek pracy może przekształcić się z mocy prawa w zatrudnienie na czas nieokreślony. Wtedy samo pismo wypowiadające powinno być przygotowane już pod kątem zasad właściwych dla umowy na czas nieokreślony nauczyciela.

Gdy umowa przekształciła się w umowę na czas nieokreślony

Jeżeli po analizie okaże się, że stosunek pracy należy traktować jako umowę o pracę na czas nieokreślony, zastosowanie może mieć art. 27 Karty Nauczyciela. W szkołach feryjnych rozwiązanie takiej umowy następuje zasadniczo z końcem roku szkolnego, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem.

W praktyce oznacza to, że aby stosunek pracy zakończył się 31 sierpnia, wypowiedzenie powinno zostać doręczone najpóźniej do końca maja. Jeżeli pismo zostanie złożone później, trzeba sprawdzić, czy możliwe jest zakończenie zatrudnienia w innym terminie, na przykład za porozumieniem stron.

Porozumienie stron może zostać zawarte w każdym czasie, ale wymaga zgody obu stron. Pracownik może je zaproponować, natomiast dyrektor szkoły nie ma obowiązku przyjęcia zaproponowanej daty.

Urlop uzupełniający po macierzyńskim i rodzicielskim

Urlop uzupełniający nauczyciela należy odróżnić od wypowiedzenia umowy. Samo złożenie wypowiedzenia nie oznacza automatycznie, że cały urlop uzupełniający zostanie wykorzystany przed ustaniem zatrudnienia.

W przypadku nauczycieli szkół feryjnych Karta Nauczyciela przewiduje urlop wypoczynkowy zasadniczo w okresie ferii szkolnych, a gdy nauczyciel nie mógł go wykorzystać z przyczyn wskazanych w ustawie, może powstać prawo do urlopu uzupełniającego. Wymiar trzeba ustalić indywidualnie. Jeżeli wskazywana liczba 92 dni wynika z rozliczenia kilku okresów, warto zweryfikować, czy została prawidłowo wyliczona i czy dotyczy dni kalendarzowych, roboczych albo innego sposobu ewidencji stosowanego przez szkołę.

Jeżeli zatrudnienie ma ustać krótko po zakończeniu urlopu rodzicielskiego, może nie być realnej możliwości wykorzystania całego urlopu uzupełniającego w naturze. W razie niewykorzystania urlopu z powodu rozwiązania stosunku pracy nauczyciel może mieć roszczenie o ekwiwalent pieniężny, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.

Co napisać w piśmie do szkoły?

W piśmie można użyć prostej formuły:

"Wypowiadam umowę o pracę zawartą w dniu ... z zachowaniem właściwego okresu wypowiedzenia. Jako podstawę wskazuję art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela w zw. z art. 30 § 1 pkt 2, art. 32 i art. 36 Kodeksu pracy."

Jeżeli po analizie dokumentów okaże się, że zatrudnienie ma już charakter bezterminowy, treść podstawy prawnej należy zmienić, wskazując art. 27 Karty Nauczyciela. Wtedy trzeba też dopasować termin rozwiązania stosunku pracy do zasad obowiązujących dla nauczycieli zatrudnionych na czas nieokreślony.

Osobno można złożyć wniosek o udzielenie urlopu uzupełniającego albo o rozliczenie niewykorzystanego urlopu przy ustaniu zatrudnienia. Dobrze jest nie łączyć tych dwóch spraw w jednym nieprecyzyjnym piśmie.

FAQ

Czy nauczyciel na urlopie rodzicielskim może złożyć wypowiedzenie?

Tak. Pracownik może sam złożyć wypowiedzenie podczas urlopu rodzicielskiego. Ochrona rodzicielska nie blokuje jednostronnej decyzji pracownika o zakończeniu zatrudnienia.

Czy przy umowie na czas określony potrzebna jest zgoda dyrektora?

Nie, jeżeli składane jest wypowiedzenie na zasadach Kodeksu pracy. Zgoda dyrektora jest potrzebna wtedy, gdy strony chcą rozwiązać umowę za porozumieniem stron w uzgodnionym terminie.

Czy czwarta umowa zawsze oznacza umowę na czas nieokreślony?

Nie zawsze można to ocenić wyłącznie po liczbie umów. Trzeba sprawdzić podstawę zawarcia każdej umowy, przerwy między umowami, przyczyny zatrudnienia terminowego oraz szczególne przepisy Karty Nauczyciela.

Czy urlop uzupełniający wydłuża okres wypowiedzenia?

Nie. Urlop uzupełniający sam w sobie nie wydłuża okresu wypowiedzenia. Jeżeli nie zostanie wykorzystany przed ustaniem zatrudnienia, trzeba ustalić, czy przysługuje ekwiwalent pieniężny.

Czy lepsze jest wypowiedzenie czy porozumienie stron?

Wypowiedzenie jest jednostronne i nie wymaga zgody szkoły, ale termin zakończenia pracy wynika z przepisów. Porozumienie stron daje większą elastyczność co do daty, lecz wymaga zgody pracodawcy.

Podsumowanie

Nauczyciel po urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim może samodzielnie złożyć wypowiedzenie umowy o pracę. Przy umowie terminowej podstawą będą przede wszystkim art. 91c Karty Nauczyciela oraz przepisy Kodeksu pracy o wypowiadaniu umów. Jeżeli jednak kolejne umowy doprowadziły do przekształcenia zatrudnienia w umowę na czas nieokreślony, trzeba zastosować zasady właściwe dla nauczycieli, w szczególności art. 27 Karty Nauczyciela w szkołach feryjnych.

Urlop uzupełniający warto rozliczyć odrębnym wnioskiem. Jeżeli nie da się go wykorzystać przed zakończeniem stosunku pracy, należy ustalić prawo do ekwiwalentu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.