Przeniesienie nauczyciela na inne stanowisko

Czy dyrektor może przenieść nauczyciela na inne stanowisko bez zgody?

Zgodnie z art. 18 ust. 1 Karty Nauczyciela nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może być przeniesiony na własną prośbę albo z urzędu, ale w przypadku przeniesienia z urzędu potrzebna jest jego zgoda. Dotyczy to przeniesienia do tej samej lub innej szkoły, w tej samej albo innej miejscowości, na takie samo albo inne stanowisko.

W opisanej sytuacji istotne jest to, że stanowisko nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej i stanowisko nauczyciela oddziału przedszkolnego wiążą się z innym tygodniowym obowiązkowym wymiarem zajęć. Edukacja wczesnoszkolna jest zasadniczo objęta pensum 18-godzinnym, a praca w oddziale przedszkolnym może wiązać się z pensum 25-godzinnym. Taka zmiana nie jest więc zwykłym przesunięciem organizacyjnym w planie lekcji, lecz może oznaczać zmianę stanowiska.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II PK 334/12, wskazał, że pojęcie stanowiska pracy nauczyciela należy interpretować z uwzględnieniem regulacji dotyczących tygodniowego wymiaru zajęć. Jeżeli przejście do innej kategorii stanowisk powoduje zmianę pensum, może to być przeniesienie na inne stanowisko w rozumieniu Karty Nauczyciela.

W praktyce oznacza to, że jeżeli nauczyciel został wcześniej przeniesiony na własną prośbę na stanowisko nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej, to powrót do oddziału przedszkolnego nie jest automatycznym cofnięciem wcześniejszej decyzji. Dyrektor powinien uzyskać zgodę nauczyciela na taką zmianę.

Znaczenie wcześniejszego przeniesienia na własną prośbę

Jeżeli nauczyciel sam wystąpił o przeniesienie na stanowisko nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej, a dyrektor tę prośbę uwzględnił, to od tego momentu nowe stanowisko stało się aktualnym stanowiskiem pracy nauczyciela. Nie należy traktować takiego przeniesienia jako czasowego, chyba że z dokumentów wyraźnie wynikało, że zmiana ma obowiązywać tylko przez określony okres.

Jeżeli w dokumentach nie zastrzeżono czasowego charakteru przeniesienia, dyrektor nie powinien jednostronnie uznać, że po zakończeniu pracy z klasą trzecią nauczyciel automatycznie wraca do oddziału przedszkolnego. Zakończenie cyklu edukacji wczesnoszkolnej nie jest samo w sobie podstawą do zmiany stanowiska bez zgody nauczyciela.

Inaczej można oceniać sytuacje, w których dyrektor przydziela nauczycielowi godziny w ramach tego samego stanowiska i tego samego pensum. Jeżeli jednak zmienia się kategoria stanowiska, wymiar pensum oraz charakter obowiązków, potrzebna jest wyraźna zgoda nauczyciela.

Czy arkusz organizacyjny może zmienić stanowisko nauczyciela?

Arkusz organizacyjny służy zaplanowaniu pracy szkoły, liczby oddziałów, godzin i przydziału zadań. Nie jest jednak dokumentem, który samodzielnie zastępuje zgodę nauczyciela na przeniesienie na inne stanowisko. Jeżeli dyrektor wpisze nauczyciela w arkuszu do oddziału przedszkolnego, a nauczyciel nie wyraził zgody na zmianę stanowiska, warto zareagować pisemnie.

Najbezpieczniej złożyć krótkie pismo do dyrektora, w którym nauczyciel wskazuje, że nie wyraża zgody na przeniesienie na stanowisko nauczyciela oddziału przedszkolnego oraz prosi o przydział obowiązków zgodny z aktualnym stanowiskiem. W piśmie można powołać się na fakt, że zmiana oznacza inne pensum i inny rodzaj obowiązków.

Warto zachować kopię pisma z potwierdzeniem złożenia. Jeżeli sprawa ma charakter sporny, pomocne może być także zwrócenie się do zakładowej organizacji związkowej, organu prowadzącego albo skorzystanie z indywidualnej konsultacji prawnej przed podpisaniem jakichkolwiek dokumentów.

Czy można zatrudnić inną osobę na miejsce nauczyciela?

Dyrektor organizuje pracę szkoły i ma wpływ na przydział zadań, ale musi działać w granicach prawa pracy oraz Karty Nauczyciela. Jeżeli dla nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej nadal istnieją godziny i nie zachodzi rzeczywista potrzeba ograniczenia zatrudnienia, przeniesienie go do oddziału przedszkolnego wyłącznie po to, aby zwolnić miejsce innej osobie, może być prawnie kwestionowane.

Nie oznacza to, że nauczyciel zawsze ma prawo do konkretnej klasy albo konkretnego oddziału. Nauczyciel ma jednak prawo oczekiwać, że przydział obowiązków będzie odpowiadał jego stanowisku, kwalifikacjom i aktualnym warunkom zatrudnienia. Jeżeli zmiana prowadzi do innego stanowiska i innego pensum, nie powinna być wprowadzana jednostronnie.

Jeżeli w szkole wystąpią realne zmiany organizacyjne, na przykład zmniejszenie liczby oddziałów lub brak godzin umożliwiających dalsze zatrudnianie w pełnym wymiarze, dyrektor może rozważać odrębne instrumenty przewidziane w Karcie Nauczyciela. To jednak inna sytuacja niż zwykła zamiana stanowisk między nauczycielami przy istniejących godzinach.

Co zrobić, gdy nauczyciel nie zgadza się na zmianę?

Jeżeli nauczyciel nie chce przejść z edukacji wczesnoszkolnej do oddziału przedszkolnego, powinien przede wszystkim nie podpisywać zgody na przeniesienie. Sama rozmowa z dyrektorem nie zawsze wystarczy, dlatego stanowisko warto potwierdzić pisemnie.

W piśmie można wskazać w szczególności, że:

• aktualnym stanowiskiem jest stanowisko nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej,
• proponowana zmiana oznacza inne stanowisko oraz inne pensum,
• nauczyciel nie wyraża zgody na przeniesienie na stanowisko nauczyciela oddziału przedszkolnego,
• nauczyciel wnosi o przydział godzin zgodny z aktualnymi warunkami zatrudnienia.

Jeżeli mimo odmowy dyrektor wprowadzi zmianę w organizacji pracy, dalsze działania zależą od konkretnego dokumentu i sposobu jego wykonania. W grę może wchodzić ponowne wezwanie dyrektora do usunięcia naruszenia, wsparcie związku zawodowego, interwencja u organu prowadzącego albo dochodzenie roszczeń przed sądem pracy.

Czy odmowa może skutkować rozwiązaniem stosunku pracy?

Odmowa zgody na przeniesienie na inne stanowisko nie powinna sama przez się prowadzić do rozwiązania stosunku pracy nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania. Przy przeniesieniu z urzędu zgoda nauczyciela jest elementem wymaganym przez Kartę Nauczyciela.

Trzeba jednak odróżnić odmowę zgody na przeniesienie od sytuacji, w której szkoła rzeczywiście nie ma godzin dla nauczyciela z przyczyn organizacyjnych. Jeżeli doszłoby do zmniejszenia liczby oddziałów, zmian planu nauczania lub innych okoliczności uniemożliwiających dalsze zatrudnianie w dotychczasowym wymiarze, dyrektor może sięgać po inne procedury przewidziane w Karcie Nauczyciela. W takim przypadku należy analizować konkretne pismo, uzasadnienie i stan organizacyjny szkoły.

W opisanym przypadku, gdy w edukacji wczesnoszkolnej nadal są godziny i nie ma potrzeby redukcji etatów, argumenty przemawiają za tym, że jednostronne przesunięcie do oddziału przedszkolnego bez zgody nauczyciela byłoby wadliwe.

FAQ

Czy nauczyciel mianowany musi zgodzić się na przeniesienie do oddziału przedszkolnego?

Nie, jeżeli przeniesienie oznacza inne stanowisko i inne pensum, dyrektor powinien uzyskać zgodę nauczyciela. Brak zgody co do zasady blokuje przeniesienie w trybie art. 18 Karty Nauczyciela.

Czy zakończenie pracy z klasą trzecią pozwala automatycznie zmienić stanowisko?

Nie. Zakończenie cyklu edukacyjnego nie oznacza automatycznego powrotu na poprzednie stanowisko. Decydują aktualne warunki zatrudnienia, treść dokumentów kadrowych i charakter proponowanej zmiany.

Czy arkusz organizacyjny jest wystarczającą podstawą do zmiany pensum?

Nie. Arkusz organizacyjny planuje pracę szkoły, ale nie zastępuje zgody nauczyciela na przeniesienie na inne stanowisko, jeżeli taka zgoda jest wymagana przez Kartę Nauczyciela.

Czy odmowa podpisania zgody może być traktowana jako naruszenie obowiązków?

Sama odmowa zgody na przeniesienie, gdy zgoda jest wymagana, nie powinna być traktowana jako naruszenie obowiązków pracowniczych. Nauczyciel powinien jednak sformułować odmowę spokojnie, pisemnie i rzeczowo.

Co zrobić, jeśli dyrektor mimo odmowy przydzieli pracę w przedszkolu?

Należy zażądać pisemnego wskazania podstawy prawnej, złożyć sprzeciw wobec zmiany stanowiska i zabezpieczyć dokumenty. W zależności od sytuacji można skorzystać z pomocy związku zawodowego, organu prowadzącego albo sądu pracy.

Podsumowanie

Dyrektor nie powinien jednostronnie przenosić nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania z edukacji wczesnoszkolnej do oddziału przedszkolnego, jeżeli zmiana oznacza inne stanowisko i inne pensum. W takim przypadku potrzebna jest zgoda nauczyciela.

Jeżeli nauczyciel nie zgadza się na zmianę, powinien odmówić podpisania zgody i złożyć pisemne stanowisko. Jeżeli w szkole rzeczywiście występują przyczyny organizacyjne, sprawę trzeba analizować odrębnie, ponieważ dyrektor może korzystać z innych procedur przewidzianych w Karcie Nauczyciela.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II PK 334/12

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.