Odwołanie wicedyrektora szkoły, rezygnacja z funkcji, co jest korzystniejsze

Podstawa prawna odwołania ze stanowiska

Zgodnie z art. 64 ustawy Prawo oświatowe, jeżeli w szkole utworzono stanowisko wicedyrektora lub inne stanowiska kierownicze, powierzenia tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły oraz rady pedagogicznej.

Zgodnie z art. 66 tej ustawy:

„Organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:

1. odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,

b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli – bez wypowiedzenia,

c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3;

2. w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego – ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.”

Powyższy przepis ma charakter kompletny i zawiera zamknięty katalog przesłanek umożliwiających odwołanie ze stanowiska.

Negatywna ocena pracy jako przesłanka odwołania

Przesłanka ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 oznacza otrzymanie negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny w zakresie:

1. prawidłowości dysponowania przyznanymi szkole środkami budżetowymi oraz pozyskanymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem,

2. przestrzegania obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów,

3. przestrzegania przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły.

Wniosek organu nadzoru pedagogicznego

Przesłanka złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3, dotyczy sytuacji nieusunięcia w wyznaczonym terminie uchybień w zakresie niezgodności z przepisami prawa oświatowego, nieopracowania lub niewdrożenia programu poprawy efektywności kształcenia albo nieuwzględnienia zgłoszonych uwag i wniosków.

Przypadki szczególnie uzasadnione

Przesłanka „przypadków szczególnie uzasadnionych” nie jest dookreślona ustawowo. W doktrynie podkreśla się, że:

„W art. 66 ust. 1 pkt 2 pojawia się – po raz kolejny w perspektywie całej ustawy – problematyczny zwrot „przypadki szczególnie uzasadnione”. (…) Zawęża on pole zastosowania tego przepisu do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący ma pełne prawo ocenić, że dalsze kierowanie szkołą (…) stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia. (…) Subiektywne przekonanie organu prowadzącego o potrzebie odwołania nie jest wystarczające” (Pilich Mateusz (red.), Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. III).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że ani ocena, ani uznanie organu nie mogą mieć charakteru dowolnego czy arbitralnego, lecz muszą być szczegółowo uzasadnione (wyrok SN z 19.02.1997 r., III RN 9/97; wyrok NSA z 15.05.2019 r., I OSK 4188/18).

Niechęć nowego dyrektora do współpracy z dotychczasowym wicedyrektorem nie stanowi wystarczającej podstawy do odwołania ze stanowiska.

Czy lepiej złożyć rezygnację

Złożenie rezygnacji skutkuje obowiązkiem odwołania z funkcji za trzymiesięcznym wypowiedzeniem. Jest to rozwiązanie dobrowolne i pozbawia możliwości kwestionowania samego faktu utraty stanowiska.

Jeżeli nie zachodzą ustawowe przesłanki odwołania, dyrektor nie może dowolnie pozbawić funkcji. W takiej sytuacji korzystniejsze może być nie składanie rezygnacji i oczekiwanie na ewentualne formalne działania, które muszą spełniać wymogi ustawowe i podlegać kontroli.