Minimalna stawka godzinowa 2026 - zlecenie, usługi i wyjątki

Minimalna stawka godzinowa nie jest tym samym co minimalne wynagrodzenie pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę. W 2026 r. pracownik pełnoetatowy ma gwarancję co najmniej 4806 zł brutto miesięcznie, natomiast kwota 31,40 zł brutto dotyczy określonych umów cywilnoprawnych. Dlatego przed obliczeniem roszczenia trzeba najpierw ustalić rodzaj umowy, strony współpracy, sposób wykonywania zadań i liczbę godzin.

Komu przysługuje minimalna stawka godzinowa w 2026 roku?

Minimalna stawka godzinowa ma zastosowanie przede wszystkim do umowy zlecenia z art. 734 Kodeksu cywilnego oraz do umowy o świadczenie usług, do której na podstawie art. 750 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Ochrona zależy od rzeczywistego charakteru współpracy, a nie wyłącznie od nazwy dokumentu. Szersze omówienie problemów związanych z odpłatnością zawiera artykuł Umowa zlecenie.

Z gwarancji korzysta osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, która wykonuje zlecenie lub świadczy usługi na rzecz przedsiębiorcy albo innej jednostki organizacyjnej w ramach działalności prowadzonej przez ten podmiot. Stawka może obejmować także samozatrudnionego będącego osobą fizyczną, jeżeli spełnia warunki ustawowe, w szczególności wykonuje zadania osobiście i nie zatrudnia pracowników ani nie zawiera umów ze zleceniobiorcami do realizacji współpracy.

Minimalna stawka obowiązuje również wtedy, gdy umowę zawarto ustnie. Brak pisemnej umowy nie pozbawia zleceniobiorcy prawa do wynagrodzenia, ale może utrudnić wykazanie zakresu zadań, stawki, terminu płatności i liczby godzin. Jeżeli nie ustalono w umowie sposobu potwierdzania czasu, zleceniobiorca powinien przed terminem wypłaty przekazać informację o liczbie godzin w formie pisemnej, elektronicznej albo dokumentowej, na przykład e-mailem.

Kiedy minimalna stawka nie obowiązuje?

Ustawowa gwarancja nie obejmuje każdej odpłatnej współpracy. Nie stosuje się jej między innymi do umów zawieranych między dwiema osobami fizycznymi, gdy żadna z nich nie działa jako przedsiębiorca ani jednostka organizacyjna w ramach prowadzonej działalności. Nie dotyczy także umowy o dzieło, choć nazwanie zwykłych, powtarzalnych usług dziełem nie przesądza jeszcze o prawidłowej kwalifikacji umowy.

Ważny wyjątek dotyczy umowy, w której łącznie spełnione są trzy warunki: wykonawca sam decyduje o miejscu wykonywania zlecenia, sam decyduje o czasie jego wykonywania i otrzymuje wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne zależne od wyników, takich jak sprzedaż, obrót, liczba umów lub pozyskanych zleceń. Brak choćby jednego z tych elementów oznacza, że wyjątek prowizyjny nie może być zastosowany.

Ustawa przewiduje również szczególne wyłączenia dotyczące określonych usług opiekuńczych i bytowych, rodzin zastępczych, rodzinnych domów dziecka, opieki podczas wypoczynków lub wycieczek oraz niektórych usług opieki domowej świadczonych nieprzerwanie dłużej niż dobę. Takie wyłączenie należy oceniać ściśle według warunków zapisanych w ustawie; sama nazwa usługi opiekuńczej nie wystarcza.

Jak obliczyć kwotę i jakie składniki uwzględnić?

Podstawowy wzór jest prosty: liczbę godzin faktycznego wykonywania zlecenia lub świadczenia usług należy pomnożyć przez 31,40 zł brutto. Jeżeli w danym okresie zleceniobiorca wykonał 120 godzin, gwarantowana kwota wynosi 3768 zł brutto. Jeżeli przepracował 150 godzin, powinien otrzymać co najmniej 4710 zł brutto.

Strony nie muszą wpisywać do umowy stawki godzinowej. Mogą ustalić wynagrodzenie miesięczne, ryczałtowe, akordowe, za wykonanie określonych czynności albo połączyć stałą kwotę z premią lub prowizją. Po zakończeniu okresu rozliczeniowego trzeba jednak sprawdzić, czy suma wynagrodzenia należnego za objęte ustawą czynności, podzielona przez liczbę godzin ich wykonywania, daje co najmniej 31,40 zł brutto. Jeżeli wynik jest niższy, zleceniobiorcy przysługuje wyrównanie.

Przykładowo ryczałt 4500 zł brutto za 150 godzin daje 30 zł brutto za godzinę. Prawidłowa minimalna kwota to 4710 zł brutto, dlatego wyrównanie wynosi 210 zł brutto. Zapis w umowie przewidujący niższe wynagrodzenie nie odbiera prawa do tej różnicy.

Brutto, netto i dodatkowe należności

Kwota 31,40 zł jest stawką brutto. Wynagrodzenie netto zależy od obowiązku opłacania składek ZUS, zaliczki na podatek, wieku i statusu zleceniobiorcy, innych tytułów do ubezpieczeń oraz złożonych oświadczeń podatkowych. Nie ma więc jednej prawidłowej kwoty netto dla wszystkich zleceniobiorców.

Zwrot wydatków poniesionych w celu wykonania zlecenia, na przykład udokumentowanych kosztów przejazdu, noclegu lub zakupu materiałów, powinien być rozliczany odrębnie od wynagrodzenia. Nie powinno się zastępować nim zapłaty za wykonane godziny. Podobnie premia lub prowizja może wpływać na łączną kwotę wynagrodzenia tylko wtedy, gdy rzeczywiście jest należna za dany okres i objęte umową czynności, a nie stanowi niepewnej, przyszłej korzyści.

Jak potwierdzać liczbę godzin?

Sposób potwierdzania godzin powinien wynikać z umowy. Może to być karta czasu, miesięczne zestawienie, ewidencja w systemie elektronicznym, raport wykonanych zadań, podpisany protokół albo wiadomość e-mail zaakceptowana przez strony. Jeżeli umowa milczy, zleceniobiorca przekazuje przed wypłatą własną informację o liczbie godzin w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej.

Gdy zlecenie wykonuje wspólnie kilka osób, czas każdej z nich trzeba ustalić oddzielnie. Każdemu wykonawcy przysługuje własna gwarancja minimalnej stawki. Zleceniodawca powinien przechowywać dokumenty określające sposób potwierdzania godzin i dokumenty potwierdzające ich liczbę przez 3 lata od dnia, w którym wynagrodzenie stało się wymagalne.

Termin wypłaty, potrącenia i ochrona wynagrodzenia

Jeżeli umowę zawarto na okres dłuższy niż miesiąc, część wynagrodzenia wynikającą z minimalnej stawki godzinowej trzeba wypłacać co najmniej raz w miesiącu. Nie można przesunąć całej zapłaty na koniec kilkumiesięcznej współpracy. Konkretna data płatności powinna wynikać z umowy lub przyjętego rozliczenia, dlatego należy sprawdzić zapis o okresie rozliczeniowym, rachunku, fakturze, zatwierdzeniu zestawienia godzin i terminie przelewu.

Wynagrodzenie odpowiadające minimalnej stawce musi zostać wypłacone w pieniądzu. Zleceniobiorca nie może skutecznie zrzec się prawa do tej części wynagrodzenia ani przenieść go na inną osobę. Niedopuszczalne jest więc postanowienie, zgodnie z którym wykonawca z góry rezygnuje z wyrównania do ustawowego minimum.

Czy zleceniodawca może dokonać potrącenia?

Minimalna stawka wyznacza wysokość należnego wynagrodzenia brutto za wykonane godziny. Od tej kwoty rozlicza się należne podatki i składki. Możliwe jest również potrącenie wierzytelności przysługującej zleceniodawcy, ale musi istnieć rzeczywista i wymagalna podstawa potrącenia oraz muszą być spełnione warunki wynikające z Kodeksu cywilnego albo z umowy.

Potrącenia nie należy mylić z ustaleniem wynagrodzenia poniżej minimum. Najpierw trzeba obliczyć pełne wynagrodzenie według stawki co najmniej 31,40 zł za godzinę, a dopiero później ocenić, czy zleceniodawca ma odrębną wierzytelność, na przykład z tytułu udokumentowanej szkody, zaliczki albo prawidłowo naliczonej kary umownej. Jeżeli podstawa lub wysokość potrącenia jest sporna, zleceniobiorca może zakwestionować je w wezwaniu do zapłaty i przed sądem.

Ochrona przed egzekucją

Wynagrodzenie z umowy zlecenia nie zawsze korzysta automatycznie z identycznej ochrony jak wynagrodzenie z umowy o pracę. Przepisy o ograniczeniach egzekucji z wynagrodzenia za pracę mogą być jednak stosowane odpowiednio do świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo które stanowią jedyne źródło dochodu dłużnika. W praktyce znaczenie mają regularność wypłat, charakter współpracy i możliwość wykazania, że wynagrodzenie służy utrzymaniu zleceniobiorcy.

Co zrobić przy zaniżeniu lub odmowie wypłaty?

Najpierw należy ustalić liczbę wykonanych godzin i obliczyć różnicę między kwotą należną a wypłaconą. W zestawieniu warto wskazać osobno każdy miesiąc lub okres rozliczeniowy, liczbę godzin, ustawową stawkę, należność brutto, otrzymaną kwotę i brakujące wyrównanie. Do roszczenia można doliczyć ustawowe odsetki za opóźnienie od dnia następującego po terminie płatności.

Następnie warto wysłać zleceniodawcy pisemne wezwanie do zapłaty. Pismo powinno zawierać dane stron, oznaczenie umowy, okres objęty żądaniem, dokładne wyliczenie, numer rachunku, termin zapłaty, żądanie odsetek i informację, że brak płatności może skutkować skierowaniem sprawy do Państwowej Inspekcji Pracy oraz sądu. Bezpiecznym rozwiązaniem jest wyznaczenie krótkiego, konkretnego terminu, na przykład 7 dni od doręczenia.

Zleceniobiorca może złożyć skargę do właściwego okręgowego inspektoratu pracy. Państwowa Inspekcja Pracy kontroluje przestrzeganie minimalnej stawki godzinowej, sposób potwierdzania czasu i wypłacanie wynagrodzenia. Wypłacanie stawki niższej od obowiązującej może skutkować grzywną od 1000 zł do 30 000 zł. Skarga i kontrola nie zastępują jednak pozwu o zapłatę, gdy zleceniodawca nadal kwestionuje dług.

Roszczenie z umowy cywilnoprawnej co do zasady dochodzi się przed sądem cywilnym, chyba że spór dotyczy ustalenia, że w rzeczywistości strony łączył stosunek pracy. W pozwie można żądać brakującego wynagrodzenia, odsetek i kosztów procesu. Właściwość sądu oraz opłata zależą od wartości i rodzaju roszczenia, dlatego przed złożeniem pozwu trzeba sprawdzić aktualne reguły proceduralne.

Termin przedawnienia roszczenia

Nie należy zwlekać z dochodzeniem zapłaty. W wielu sprawach o wynagrodzenie za czynności wykonywane stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa zastosowanie może mieć dwuletni termin z art. 751 pkt 1 Kodeksu cywilnego. W innych stanach faktycznych właściwy może być termin ogólny. Początek biegu i długość przedawnienia trzeba ustalić na podstawie rodzaju świadczeń, statusu stron, dat wymagalności poszczególnych płatności i treści umowy.

Samo wezwanie do zapłaty ani skarga do PIP nie powinny być traktowane jako pewny sposób przerwania biegu przedawnienia. Gdy termin jest bliski, należy rozważyć niezwłoczne wniesienie pozwu albo inną czynność wywołującą skutek przewidziany w Kodeksie cywilnym. Dla porównania, przy stosunku pracy odrębnie ustala się, Co wchodzi w skład minimalnego wynagrodzenia i jakie roszczenia przysługują pracownikowi.

Przykłady i dokumenty dla zleceniobiorcy

Spór o minimalną stawkę najczęściej rozstrzyga się na podstawie umowy, rozliczeń i dowodów potwierdzających czas wykonywania czynności. Im wcześniej zleceniobiorca zacznie gromadzić dokumenty, tym łatwiej odtworzy liczbę godzin i terminy wymagalności.

Wśród najważniejszych dowodów znajdują się: umowa i aneksy, rachunki lub faktury, zestawienia godzin, grafiki, protokoły odbioru, e-maile, wiadomości w komunikatorach, logowania do systemów, raporty z wykonanych zadań, potwierdzenia przelewów, rozliczenia potrąceń oraz korespondencja dotycząca reklamacji wynagrodzenia. Przy ocenie składek i kwoty netto znaczenie może mieć również status wykonawcy; przykładowe zagadnienia pokazuje tekst Umowa zlecenia i rozliczenie wynagrodzenia studenta.

FAQ

Ile wynosi minimalna stawka godzinowa na zleceniu w 2026 roku?

Od 1 stycznia do 31 grudnia 2026 r. wynosi 31,40 zł brutto za każdą godzinę objętego ustawą zlecenia lub świadczenia usług.

Czy student na umowie zlecenia ma prawo do 31,40 zł brutto?

Tak, status studenta wpływa przede wszystkim na rozliczenia składkowe i kwotę netto, ale sam w sobie nie wyłącza prawa do minimalnej stawki godzinowej, jeżeli umowa i strony podlegają ustawie.

Czy firma może ustalić wynagrodzenie miesięczne zamiast godzinowego?

Tak. Po podzieleniu należnego wynagrodzenia przez liczbę godzin wynik nie może być jednak niższy niż 31,40 zł brutto, chyba że zachodzi ustawowy wyjątek.

Czy każda praca prowizyjna jest wyłączona z minimalnej stawki?

Nie. Wyłączenie wymaga łącznie wyłącznie prowizyjnego wynagrodzenia oraz samodzielnego decydowania przez wykonawcę zarówno o czasie, jak i miejscu świadczenia usług.

Kto prowadzi ewidencję godzin na zleceniu?

Strony powinny ustalić sposób potwierdzania godzin w umowie. Gdy tego nie zrobiły, zleceniobiorca przedkłada przed wypłatą informację o liczbie godzin w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej.

Czy można zrzec się wyrównania do minimalnej stawki?

Nie. Zleceniobiorca nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia wynikającego z minimalnej stawki ani przenieść tego prawa na inną osobę.

Czy skarga do PIP wystarczy, aby odzyskać pieniądze?

Skarga może doprowadzić do kontroli i sankcji za naruszenie przepisów, ale przy sporze co do zapłaty może być potrzebne wezwanie do zapłaty oraz pozew do sądu cywilnego.

Czy minimalna stawka obejmuje jednoosobową działalność gospodarczą?

Może obejmować samozatrudnionego będącego osobą fizyczną, jeśli spełnia ustawowe warunki, w szczególności wykonuje zlecenie osobiście i nie zatrudnia pracowników ani zleceniobiorców do jego realizacji. Decyduje konkretny model współpracy.

Podsumowanie

W 2026 r. ustawowe minimum dla objętych przepisami umów zlecenia i usług wynosi 31,40 zł brutto za godzinę. Aby sprawdzić prawidłowość wypłaty, trzeba ustalić rzeczywisty rodzaj umowy, liczbę godzin, sposób obliczenia wynagrodzenia i ewentualne wyjątki. Przy niedopłacie warto od razu zabezpieczyć dowody, sporządzić miesięczne wyliczenie, wezwać zleceniodawcę do zapłaty i sprawdzić termin przedawnienia. Skarga do PIP może uruchomić kontrolę, natomiast sporne roszczenie o pieniądze może wymagać pozwu.

Źródła

• Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, w szczególności art. 1 pkt 1a i 1b oraz art. 8a-8f.
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1242.
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w szczególności art. 734, art. 750, art. 751 i przepisy o potrąceniu oraz odsetkach za opóźnienie.
• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, w szczególności art. 833.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.